Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00

АШУҮИС — Судалгааны мэдээлэл (CRIS)

Permanent URI for this communityhttps://library.mnums.edu.mn/handle/123456789/5001

Browse

Search Results

Now showing 1 - 6 of 6
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын үдийн хоол болон ундны усанд хийсэн тандалт судалгааны үр дүн
    (2026-02-03)
    Б.Бямбасүрэн
    ;
    ;
    О.Нандин-Эрдэнэ
    ;
    Д.Гантуяа
    Үндэслэл: Дэлхий дахинд хоол хүнсээр дамжих халдварт өвчин нь хүн амын бүх насны бүлэгт тохиолддог боловч хүүхдүүд, ахмад настан, дархлаа султай хүмүүс илүү өртөж байна. Бага насны хүүхдүүдийн дархлаа бүрэн хөгжөөгүй бөгөөд тэдний биеийн жин бага байдаг учраас хоол хүнсээр дамжих эмгэг төрүүлэгчид нь өвчлөл үүсгэх эрсдэл өндөртэй байдаг. Монгол улсад 2024 онд бүртгэгдсэн гэдэсний халдварыг сүүлийн 10 жилийн дундажтай харьцуулахад 504.5 тохиолдлоор өссөн байна.3 Гэдэсний халдварт өвчнүүдийн дотор гар, хөл, амны өвчин, цусан суулга, сальмонеллёз зэрэг хоол хүнс, ус, бохирдолтой холбоотой халдварууд давамгайлж байна. Монгол улсад ерөнхий боловсролын сургуулийн үдийн хоол, ундны ус, эрүүл ахуйн нөхцөл байдлыг судалсан судалгаа хомс, судлах шаардлагатай байгаа нь судалгаа хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын үдийн хоол болон ундны усанд микробиологийн шинжилгээ хийж, холбогдох стандартын шаардлагатай харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: ЕБСийн сурагчдыг үдийн хоол, ундны усанд эрүүл зүйн болон аюулгүй үзүүлэлтийг (L.monocytogenes, Salmonella spp, колиформын тоо, ББЕТ, гэдэсний бүлгийн бактери) тодорхойлох судалгааг микробиологийн шинжилгээний аргаар хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд үдийн хоолны 107 дээж, ундны усны 35 дээжийг судалгаанд хамруулав. Лабораторийн шинжилгээг СХЗГ-ын дэргэдэх ХАБҮЛЛ-ийн Микробиологийн лабораторид хийж, баталгаажуулах шинжилгээг VITEK 2 compact багаж ашиглан хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: ЕБС-ийн ундны усны 35 дээжид 105 үзүүлэлтээр шинжилгээ хийснээс 5.7% (n=2) нь бичил биетний ерөнхий тоо зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс их байсан бол үдийн хоолны 107 дээжид 428 үзүүлэлтээр шинжилгээ хийснээс 26.1% (n=28) нь колиформын тоо үзүүлэлт MNS 6308:2012 стандартын шаардлагын зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс хэтэрсэн байна. Мөн хоолны дээжийн 42.9% (n=46) гэдэсний бүлгийн бактери илрэв. Тандалтын шинжилгээний үр дүнг судлахад нийт 35 сургуулийн 51.5% буюу 18 сургуулийн хоолны дээж колиформын тоо үзүүлэлтээр стандартын шаардлага хангаагүй. Харин 49.5% буюу 17 сургуулийн үдийн хоол стандартын шаардлага хангасан үзүүлэлттэй байна. Энэ нь дунджаар 2 сургууль тутмын 1 нь хоол үйлдвэрлэлийн эрүүл ахуй, зохистой дадал, стандартын шаардлагыг хангахгүй байна. Дүгнэлт: Ерөнхий боловсролын 35 сургуулиас 107 хоолны дээжид 428 үзүүлэлтээр шинжилгээ хийхэд 26.1% нь колиформын тоо үзүүлэлтээр MNS 6308:2012 “Хүнсний бүтээгдэхүүн дэх бичил биетний аюулгүй байдал болон эрүүл ахуйн шалгуур үзүүлэлтийн зөвшөөрөгдөх хэмжээ” стандартын шаардлагыг хангахгүй, ундны усны 35 дээжид 105 үзүүлэлтээр шинжилгээ хийснээс 5.7% (n=2) бичил биетний ерөнхий тоо үзүүлэлтээр MNS 0900:2018 “Ундны ус. Эрүүл ахуйн шаардлага, чанар, аюулгүй байдлын үнэлгээ” стандартын шаардлагыг тус тус хангахгүй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Сонгинохайрхан дүүргийн тав хүртэлх насны хүүхдийн хоол тэжээлийн цочмог дутлын өнөөгийн байдал ба нялхас, бага насны хүүхдийн хооллолтын зөвлөгөө өгөлтийн байдалд хийсэн үнэлгээ
    (2022-06-12)
    Б.Энхжаргал
    ;
    Г.Оюунболор
    ;
    Ж.Отгонболд
    ;
    Э.Есү
    ;
    З.Ганчулуу
    Хүний нэгэн биеийн хөгжлийн эхэн үе болох нярай, бага насанд хүүхдийн бие бялдар болоод оюун ухаан нь өсөн хөгжиж байдаг тул хүүхдийг зохистой, амин дэм эрдэсээр баялаг, шим тэжээлтэй хооллоор хооллох нь нэн чухал юм1. Зорилго: Хүүхдийн хоол тэжээлийн цочмог дутагдлыг илрүүлэх, эмчлэх, бага насны хүүхдийн гэрийн эргэлт ба нялхас, бага насны хүүхдийн хооллолтын талаарх асран хамгаалагчийн мэдлэг хоорондын хамаарлыг судлах. Арга, аргачлал: Улаанбаатар хотын Сонгинохайрхан дүүргийн өрхийн эрүүл мэндийн төвүүдийг түшиглэн 2020 оны 09 дүгээр сараас 2021 оны 12 дугаар сарын хооронд аналитик судалгааны агшингийн загвар ба Кохорт судалгааны проспектив чиглэлээр хийж гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Илрүүлэг үзлэгт хамрагдсан нийт хүүхдийн дунд өсөлтийн хоцрогдолтой 2.1%, тураал 1,56%, туранхай 1.4%, илүүдэл жин 10,1%, харин хоол тэжээлийн цочмог дутагдалтай 223 хүүхэд илэрсэн ба тэдгээрийн 38% нь эрэгтэй хүүхэд байв. Дүгнэлт: 1. Нялхас, бага насны хүүхдийн хооллолтын зөвлөгөө өгөх чавдар хангалтгүй байна. 2. Хүүхдийн хооллолтын талаарх эхчүүдийн хандлага бүх үзүүлэлтийн хувьд 50%-иас дээш буюу хангалттай байна. 3. Сонгинохайрхан дүүрэгт хоол тэжээлийн цочмог дутагдал илэрсэн хүүхэд нийт хүүхдийн 1,4%-ийг эзэлж байсан ба улсын дундажтай ижил түвшинд байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний үеийн ионжуулагч цацрагт тав хүртэлх насны хүүхдийн өртөлт
    (2021-04-06)
    Э.Есү
    ;
    Б.Эрдэнэбулган
    ;
    Үндэслэл: Дэлхий дахинд нэг хүн жилд дунджаар 1.5-3.5 миллзиверт (мЗв/жил)1 ионжуулагч цацрагийн нөлөөлөлд өртдөг. Цацрагийн стохастик нөлөөлөл нь хүүхдэд 20 гаруй төрлийн хорт хавдар үүсэх эрсдэл болдог. Зорилго: Тав хүртэлх насны хүүхдийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний үеийн ионжуулагч цацрагт өртөлтийн байдлыг судлах. Материал арга зүй: Судалгааг 2020 05 15-2020 08 15-ны өдрийн хооронд ЭХЭМҮТ, ГССҮТ, ба дүүргийн эрүүл мэндийн төв, нэгдсэн эмнэлгийг түшиглэн аналитик судалгааны агшингийн загварыг ашиглан, тав хүртэлх насны 149 хүүхэд, 149 асрамжлагчийг хамруулсан. Судалгааны үр дүнгийн статистик боловсруулалтыг SPSS 26.0 программыг ашиглан хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: Рентген шинжилгээний давтамж амьдралын турш 10 хүртэл байсан бөгөөд 47.3% нь 2 ба түүнээс олон удаа, харин өвчний улмаас нэг удаа эмнэлэгт хандах, хэвтэн эмчлүүлэх хугацаандаа 1-3 удаа рентген шинжилгээ хийлгэж, дунджаар 0.28±0.2 мЗв тун ионжуулагч цацрагийн ачаалалд өртжээ. Асрамжлагчдын мэдлэг 52.8 (76) хувьд бага байсан ба энэ нь хүүхдийн ионжуулагч цацрагт өртөх эрсдэлийг 3.9 дахин нэмэгдүүлдэг байна. Дүгнэлт: Хүүхдийн ионжуулагч цацрагийн өртөлтийн давтамж өндөр байв. Рентген шинжилгээний нөлөөллийн талаарх асрамжлагчийн мэдлэг хангалтгүй. Энэ нь хүүхдийн ионжуулагч цацрагт өртөх эрсдлийг нэмэгдүүлдэг байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Education and epilepsy: Examples of good practice and cooperation. Report of the IBE Commission on Education
    (2020-02)
    Braga, Patricia
    ;
    Mifsud, Janet
    ;
    D'Souza, Carol
    ;
    Clarke, Marina
    ;
    Honein, Arlette
    Education for patients, for families, for professionals, and for officials is one of the most important tools for improving knowledge about epilepsy and fighting discrimination. There are many educational initiatives worldwide, but they are often known only at a local level. Studies on epilepsy educational programs are rare and therefore published to a limited extent. The newly established International Bureau for Epilepsy (IBE) Education Commission enforces the exchange of educational activities and best practices, discussing education content and topics, target groups, and their educational needs, timing, tutors, and funding. A brief review of examples of all continents will be given. The needs for studies and for more exchange and closer cooperation will be addressed with proposals for further actions.
    Scopus© Citations 14
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Validation of the parent version of the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) to screen mental health problems among school-age children in Mongolia
    (2021-04)
    Aoki, Ai
    ;
    Ganchimeg, Togoobaatar
    ;
    ; ;
    Gundegmaa, Lkagvasuren
    BACKGROUND: Child and adolescent mental health problems are urgent health issues in low- and middle-income countries. To promote child and adolescent mental health services, simple validated screening tools are helpful. In Mongolia, the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), an internationally used child and adolescent mental health screening tool for children aged 4-17, was translated but not yet validated. To use the questionnaire appropriately, validation is necessary. METHODS: Children at 4th year at elementary school (community sample) and children visited psychiatric outpatient service (clinical sample) were recruited and their parental version of the SDQ was compared. The discriminating ability of the parental version of the SDQ was examined using Receiver Operating Characteristics (ROC) analysis on the SDQ total difficulties score. The area under the ROC curve (AUC) was used as a measure. Cut-off score was determined by normative banding that categorizes children with the highest 10% score range as abnormal and the second highest 10% as borderline following the original method; this cut-off score was compared with the cut-off score candidates with good balance between sensitivity and specificity using ROC analysis. RESULTS: We included 2301 children in the community sample, and 429 children in the clinical sample. Mean age was 9.7 years (SD 0.4, range 8.3-12.0) among the community sample and 10.4 years (SD 3.8, range 4.0-17.8) among the clinical sample. The mean total difficulties score was 12.9 (SD 4.8) among the community sample and 20.4 (SD 6.2) among the clinical sample. A total of 88.8% of the community sample and 98.8% of the clinical sample answered the SDQ. Using ROC analysis, the AUC was 0.82 (95% confident interval 0.80-0.85), which meant moderate discriminating ability. Using normative banding, the borderline cut-off score was 16/17 and abnormal cut-off score was 19/20. For cut-off scores of 16/17 and 19/20, sensitivity was 71.9 and 53.8% and specificity was 78.5 and 90.5%, respectively. The cut-off score candidates by ROC analysis were 16/17 and 17/18. CONCLUSIONS: The parental version of the SDQ had moderate discriminating ability among Mongolian school-age children. For the screening of mental health problems among community children, cut-off score of 16/17 is recommended.
    Scopus© Citations 18
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Knowledge and attitude of traumatic dental injuries in Mongolian schoolteachers
    BACKGROUND: Traumatic dental injury (TDI) is a growing public health concern worldwide, and children and adolescents are commonly affected. Because TDI often occurs at school, the response of teachers to these injuries is crucial. However, teachers in various countries have been shown to lack knowledge of effective TDI first-aid response and need an intervention to improve their knowledge. The aim of the study presented here was to ascertain and analyze teachers' knowledge of and attitude about TDI in Mongolia. MATERIALS AND METHODS: A cross-sectional study of full-time teachers in Mongolia was performed using an online questionnaire (compiled from relevant studies) from September 2022 to December 2022. The questionnaire consists of 47 items and among them 14 were used to assess the teacher's knowledge, and 5 were for attitude towards TDI. The maximum possible score was 14 points and grouped as follows good, moderate, and poor. T-test, ANOVA test (post-hoc) and linear regression analysis were performed. RESULTS: The online survey provided quantitative data from 2821 participants: 28% were elementary school teachers, 29% middle school teachers, and 42% high school teachers. Their mean age was 36.7 ± 9 years, and 2433 (86%) were female. The mean score of the TDI knowledge of the teachers was 5.3 ± 2.1 out of 14. The ANOVA test showed that older (p < 0.01) and more experienced teachers (p < 0.01) had higher scores. Teachers in the eastern (5.46 ± 2.2) and southern (5.49 ± 2.2) provinces had higher mean scores than in the other provinces (p < 0.02). Teachers majored in natural sciences (5.4 ± 2.2) had a higher score than those in the social sciences (5.2 ± 2.1) and difference were significant (p < 0.02). The multiple regression model statistically significantly predicted a one-year increase in experience, the TDI score increased 0.034 (95% CI 0.026, 0.043) unit. CONCLUSIONS: The knowledge regarding TDI and effective first-aid response to such injury is low in teachers in Mongolia. However, the teachers' attitude about TDI was positive and they wanted to learn and improve their knowledge. Therefore, further education and training programs are advised.
    Scopus© Citations 2