Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00

АШУҮИС — Судалгааны мэдээлэл (CRIS)

Permanent URI for this communityhttps://library.mnums.edu.mn/handle/123456789/5001

Browse

Search Results

Now showing 1 - 9 of 9
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Ухархайн гэмтлийг нөхөн сэргээх мэс заслын үр дүн
    (2020-04-13)
    Б.Үен
    ;
    Э.Санжаа
    ;
    Д.Уранчимэг
    ;
    С.Удвал
    ;
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Амьдралын хэв маяг хүүхдийн таргалалтад нөлөөлөх нь
    (2020-04-13)
    Г.Оюунболор
    ;
    ;
    С.Азбаяр
    ;
    Г.Ачсайхан
    ;
    Б.Батхишиг
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Альгинатан хэвний бичил биетний бохирдолд халдваргүйжүүлэх уусмалуудын нөлөөг судалсан дүн
    (2020-04-13)
    Г.Мөнхжаргал
    ;
    Г.Анужин
    ;
    Э.Гэрэлмаа
    ;
    Ч.Баттогтох
    ;
    Ж.Отгонболд
    Амнаас авсан хэв нь тухайн үйлчлүүлэгчийн шүлс, амны хөндий дэх бичил биетнээр бохирлогддог бөгөөд эмгэгтөрөгч агуулж байгаа тохиолдолд халдвар дамжих эрсдэлтэй болохыг судалгааны бүтээлүүдэд тэмдэглэсэн. Амнаас авсан хэвийг халдваргүйжүүлэх нь шүдний эмч болон техникч, бусад ажилтныг болзошгүй эрсдэлээс хамгаалах ач холбогдолтой үйл явц юм. Энэхүү судалгаанд амнаас авсан хэвний бичил биетний бохирдлыг үнэлж халдваргүйжүүлэгч уусмал бичил биетний бохирдолд хэрхэн нөлөөлөхийг судалсан. Амнаас авсан альгинатан хэвийг нэрмэл усаар урсгаж зайлахад дунджаар 7.22×104 ±3.87×104 күн/мл нөхцөлт болон нөхцөлт бус эмгэг төрөгч бичил биетэн тодорхойлогдсон. 0.5%-ийн гипохлорит натрийн уусмалд 5 минут дүрж халдваргүйжүүлэхэд бичил биетэн 3.3%-тай илэрсэн бөгөөд альгинатан хэвэн дэх бичил биетнийг 0.5%-ийн гипохлорит натрийн уусмалд 10 минут, аммони агуулсан (Printosept ID) халдваргүйжүүлэгч уусмалд 5 минут дүрж халдваргүйжүүлэхэд 99.9% дарангуйлж байна. Үүнээс үзэхэд амнаас авсан хэв нь халдвар дамжих эрсдэлтэй төдийгүй усаар зайлснаар бичил биетний тоог бууруулах боловч тийм ч үр дүнтэй арга биш гэдэг нь нотлогдож байна. Тиймээс амнаас авсан хэвийг халдваргүйжүүлэх зайлшгүй шаардлагатай юм.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Сонгинохайрхан дүүргийн тав хүртэлх насны хүүхдийн хоол тэжээлийн цочмог дутлын өнөөгийн байдал ба нялхас, бага насны хүүхдийн хооллолтын зөвлөгөө өгөлтийн байдалд хийсэн үнэлгээ
    (2022-06-12)
    Б.Энхжаргал
    ;
    Г.Оюунболор
    ;
    Ж.Отгонболд
    ;
    Э.Есү
    ;
    З.Ганчулуу
    Хүний нэгэн биеийн хөгжлийн эхэн үе болох нярай, бага насанд хүүхдийн бие бялдар болоод оюун ухаан нь өсөн хөгжиж байдаг тул хүүхдийг зохистой, амин дэм эрдэсээр баялаг, шим тэжээлтэй хооллоор хооллох нь нэн чухал юм1. Зорилго: Хүүхдийн хоол тэжээлийн цочмог дутагдлыг илрүүлэх, эмчлэх, бага насны хүүхдийн гэрийн эргэлт ба нялхас, бага насны хүүхдийн хооллолтын талаарх асран хамгаалагчийн мэдлэг хоорондын хамаарлыг судлах. Арга, аргачлал: Улаанбаатар хотын Сонгинохайрхан дүүргийн өрхийн эрүүл мэндийн төвүүдийг түшиглэн 2020 оны 09 дүгээр сараас 2021 оны 12 дугаар сарын хооронд аналитик судалгааны агшингийн загвар ба Кохорт судалгааны проспектив чиглэлээр хийж гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Илрүүлэг үзлэгт хамрагдсан нийт хүүхдийн дунд өсөлтийн хоцрогдолтой 2.1%, тураал 1,56%, туранхай 1.4%, илүүдэл жин 10,1%, харин хоол тэжээлийн цочмог дутагдалтай 223 хүүхэд илэрсэн ба тэдгээрийн 38% нь эрэгтэй хүүхэд байв. Дүгнэлт: 1. Нялхас, бага насны хүүхдийн хооллолтын зөвлөгөө өгөх чавдар хангалтгүй байна. 2. Хүүхдийн хооллолтын талаарх эхчүүдийн хандлага бүх үзүүлэлтийн хувьд 50%-иас дээш буюу хангалттай байна. 3. Сонгинохайрхан дүүрэгт хоол тэжээлийн цочмог дутагдал илэрсэн хүүхэд нийт хүүхдийн 1,4%-ийг эзэлж байсан ба улсын дундажтай ижил түвшинд байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Монгол хүүхдийн үсний макро элементийн лавлагаа хэмжээ
    (2022-06-12)
    Г.Оюунболор
    ;
    Ж.Отгонболд
    ;
    Г.Ачсайхан
    ;
    Г.Отгон
    Сүүлийн үед макро элементийн өөрчлөлтийн талаар олон улсын судлаачид янз бүрийн судалгааг хийж, улмаар урьдчилан сэргийлэх болон эмчилгээний тунгаар макро-элементийг хэрхэн хэрэглэх, хүнсний бүтээгдэхүүнийг био элементээр баяжуулж, бие махбод дахь тэнцвэрт байдлыг хэрхэн хангах талаар олон тооны зөвлөмжүүд гаргаж байгаа боловч Монгол улсын хувьд эрүүл монгол хүүхдийн бие махбодод агуулагдах макро элементийндундаж хэмжээг тодорхойлсон судалгаа одоогоор байхгүй байна4. Арга аргачлал: Судалгааг нэг агшингийн загвараар санамсаргүй түүвэрлэлтийн аргаар ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн 8-17 насны, харьцангуй эрүүл 600 хүүхдийг хамруулан хийв. (АШУҮИС-ийн судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны протокол 2017 №13, №2020/03-06). Үр дүн: Монгол хүүхдийн бие дэх макро элементийн лавлагаа хэмжээг 25, 75 дахь перцентиль ба медианаар илэрхийлэхэд (мкг/г) макро элементийн дундаж болон лавлагаа хэмжээ: Ca-953 (707-1228), K-120 (76.74-239.71), Mg-118.5 (83.39-162.81), Na-417.18 (272-617.2), P-166.2 (106-212.78). Хүйсээр харьцуулж судлахад Ca-ийн хэмжээ нь эмэгтэй хүүхдэд эрэгтэйгээс 138.96 мкг/г-аар их, харин эрэгтэй хүүхэд К -66.96 мкг/гаар, Na-74.95 мкг/г-аар тус тус эмэгтэй хүүхдийн макро элементийн түвшинээс их байгаа нь тодорхойлогдлоо(p<0.001). Дүгнэлт: 1. Монгол хүүхдийн үсэн дэх макро элементийн дундаж хэмжээг тогтоолоо. 2. Эрэгтэй хүүхэд эмэгтэй хүүхдээс К, Na-ийн хэмжээ их, харин эмэгтэй хүүхдэд эдгээр үзүүлэлтүүд эрэгтэйнхээс Ca-ийн хэмжээ их байгаа нь тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хүүхдийн үсэн дэх хортой элементийн агууламжийг антропометрийн хэмжээстэй харьцуулан судалсан байдал
    (2022-04-28) ;
    С.Азбаяр
    ;
    Г.Оюунболор
    ;
    Ж.Отгонболд
    ;
    Г.Отгон
    Хортой элементүүд хүүхдийн оюун ухаан, бие махбодын өсөлт хөгжилтөд сөргөөр нөлөөлж байна. Үсэн дэх хортой элементийн шинжилгээ нь цус, хумс, шээс, шүлс зэрэг бусад биологийн дээжтэй харьцуулахад инвазив бус, хүний үс нь тогтвортой шинж чанартай, цуглуулах, тээвэрлэх, хадгалахад тохиромжтой, хортой элементэд удаан хугацааны өртөлтийг илрүүлэх гэх мэт давуу талуудтай. Судалгааны хэрэглэгдэхүүн ба арга, аргачлал Нэг агшны загвараар, 2018 оны 5 болон 10 сард Нийслэлийн ерөнхий боловсролын дунд сургуулиудын 8-17 насны харьцангуй эрүүл, нийт 538 (эрэгтэй-257, эмэгтэй-281) хүүхдийг хамруулсан. Судалгааны картын дагуу асуумж авч, антропометрийн хэмжилт (жин, өндөр, бүсэлхийн тойрог) хийн, дагзны хэсгээс 0.5-1.0 г үсний дээж авч, Геологийн лабораторит Индукцийн холбоост масс спектрометрийн аргаар шинжилсэн. Үр дүн Хүүхдийн үсэн дэх хортой элементийн дундаж агууламж (мкг/г): Pb11.20(7.42-16.29), Аl-20.40(11.87-30.48), As-0.56(0.49-1.76), Cd0.009(0.010.08), Sn-0.92(0.49-1.82) байв. Al нас, өндөр, жин, бүсэлхийн тойргоос дунд зэргийн сөрөг хамааралтай, БЖИ-ээс сул сөрөг хамааралтай, Cd нас, өндөр, жингээс дунд зэргийн эерэг хамааралтай, БЖИ, бүсэлхийн тойргоос сул эерэг хамааралтай байсан ба Pb, As, Sn нас, өндрөөс сул эерэг хамааралтай байв. Pb, Al, As тус бүр 11-ээс доош насанд их агууламжтай (p<0.001). Pb, Al, As 139-145 см-ээс доош өндөртэй хүүхдэд их агууламжтай байлаа. Биеийн жингийн илүүдэл болон таргалалттай хүүхдэд Cd-н агууламж өндөр, жин багатай, туранхай хүүхдэд Al-ий агууламж өндөр байв. Дүгнэлт
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хүүхдийн бие дэх микроэлементийн агууламжийг судалсан дүн
    (2022-04-28)
    С. Азбаяр
    ;
    ;
    Г.Оюунболор
    ;
    Г.Отгон
    ;
    Ж.Отгонболд
    Микроэлементийн тэнцвэртэй байдал нь бие махбодын хэвийн үйл ажиллагаа, өсөлт хөгжилтөнд нэн шаардлагатай бөгөөд биед агуулагдах түвшин тэнцвэртэй байх нь хоол тэжээлийн хэрэглээ, хүрээлэн буй орчны нөлөөлөл зэрэг олон хүчин зүйлээс шалтгаалдаг. Сүүлийн жилүүдэд дэлхий даяар микроэлементийн талаар судалгаа эрчимтэй хийгдэж байгаа ч манай улсын хувьд хүүхдийн бие дэх микроэлементийн түвшинг тодорхойлох, цаашид дэлгэрүүлж судлах шаардлагатай. Арга аргачлал: Нийслэлийн Ерөнхий Боловсролын сургуулийг түшиглэн 8-17 насны харьцангуй эрүүл нийт 538 хүүхдийг хамруулж нэг агшингийн судалгааны загвараар гүйцэтгэсэн ба хүүхдийн дагзнаас 1гр орчим үс авч, Геологийн лабораторид “Индукцийн холбоост плазмын масс спектрометр”-ийн аргаар шинжилсэн. Үр дүн: Хүүхдийн микроэлементийн дундаж агууламж (мкг/г): Fe219.7(122.9-438), Zn-208.1(172.00-257.1), Cu-15.34 (11.87-19.89), Mn4.53(2.92-8.44), Se-0.49(0.49-0.74), Co-0.11(0.09-0.29), Cr-13.78(9.0920.35) байна. Fe, Mn, Cr-ын түвшин нь эрэгтэй, эмэгтэй хүүхдийн хувьд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байлаа.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Титаны исэлт давхаргатай шүдний суулгацын ясны бэхжилтийг in vivo орчинд судалсан дүн
    (2021-03-13) ; ;
    Ж.Отгонболд
    ;
    Кин Вүү Ли
    ;
    О.Өнөрсайхан
    Шүдний суулгацын ясны бэхжилтийн талаарх концепцийг анх 1965 онд дэвшүүлсэн цагаас өнөөг хүртэл ахиц дэвшилттэй судлагдаж ирсэн. Орчин үед хоншоор ба эрүүний ясанд суулгах шүдний суулгацын гадаргын онцлог, ясны бэхжилтэд үзүүлэх нөлөөг өргөн судлаж байна. Нанотехнологийн хөгжилтэй уялдан шүдний суулгацын гадаргууг нано түвшинд эмчлэх, титаны исэлт давхрага үүсгэж шүдний суулгацын ясны бэхжилтийг дэмжих боломж анхаарлын төвд байна. Шүдний суулгацын ислийн давхаргын нанохоолойн тогтоцын онцлогийг судлаж имплант эмчилгээний цаашдын хөгжлийг тодорхойлох боломж гарч ирж байгаа нь энэхүү судалгааны ажлын үндэслэл болов. Туулайн шилбэний ясанд суулгасан Dentium титаны исэлт давхрагатай шүдний суулгацын ясны бэхжилтэнд үзүүлэх нөлөөг гистоморфометрийн аргаар харьцуулан судлахад суулгацыг суулгаснаас хойш 12 долоо хоногийн дараа яс ба шүдний суулгацын бэхжилтийн холбоос, ясны эзлэхүүн 4 долоо хоногийн дараах үзүүлэлтүүдтэй харьцуулахад ялгаатай байв. Эргүүлэх хүч 70 нм нанохоолойтой шүдний суулгацын туршилтын бүлэгт 4 долоо хоногт, 30 нм нанохоолотой шүдний суулгацын туршилтын бүлэгт 12 долоо хоногт хамгийн их утгатай байв. 30 нм ба 70 нм нанохоолой бүхий титаны исэлт давхрагатай шүдний суулгац остеогенез ба ясны бэхжилтэнд эдгэрэлтийн хугацаанаас хамааралтай эерэг нөлөө үзүүлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбаатар хотын Ерөнхий Боловсролын Сургуулийн хүүхдүүдийн биедэх бичил элементийн хэмжээг үсэнд судалсан байдал
    (2021-03-13)
    Г.Отгон
    ;
    ;
    Г.Оюунболор
    ;
    Ж.Отгонболд
    ;
    С.Азбаяр
    Үндэслэл: Судлаачид бичил элементийн хэвийн хэмжээг тогтоох нь эрүүл мэндийг хамгаалах, өвчинд өртөлтийг хязгаарлах, бичил элементийн хомсдолоос үүдэлтэй өвчнөөс урьдчилан сэргийлэхэд ач холбогдолтой гэж үздэг. Үсэн дэхь бичил элементүүдийн шинжилгээ нь биед агуулагдах бичил элементийн түвшинг тодорхойлох инвазив бус, үнэ хямд, хадгалах тээвэрлэхэд тусгайлан анхаарах нөхцөл шаардлагагүй, эрдэст бодисын тэнцвэрт байдлыг илтгэх зэрэг олон давуу талуудтай. Мөн одоогоор эрүүл Монгол хүүхдийн бие дэх бичил элементийн дундаж агууламжийг толгойн үсэнд тодорхойлсон судалгаа хараахан хийгдээгүй байна. Бид 8-17 насны хүүхдийн бие махбодод агуулагдах бичил элементийн агууламжийг судлах зорилгоор хүүхдийн толгойн үснээс шинжилгээнд дээж авч, бичил элементийн хэмжээг тодорхойлохыг зорив. Арга, аргачлал: Нэг агшингийн (cross sectional) загварыг ашиглан, 8-17 насны харьцангуй эрүүл эрэгтэй 257, эмэгтэй 281, нийт 538 хүүхдийн үсэн дэх бичил элементийн дундаж агууламжийг судлав. Судалгааны мэдээ, материалыг цуглуулахдаа тоон аргыг ашигласан ба асуумж, шинжилгээ авч мэдээлэл цуглуулсан. Үр дүн: Бичил элементүүдийн дундаж агууламж: Al 43.89±113.88 мкг/кг, Fe 337.59±294.60, Cu 17.45±10.87, Zn 249.00±159.52, Mn 6.51±5.24, Bo 16.96±26.97, Pb 18.49±24.87, Si 455.10±159.52 байна. Дүгнэлт: Улаанбаатар хотын хүүхдүүдийн үсэндэх бичил элементийн дундаж агууламж олон улсын хүүхдүүдийн дундаж агууламжаас өндөр түвшинд байна.