Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 2 of 2
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Туршилтын хулганад архаг стрессийн загвар үүсгэж, чацаргана (Hippophae Rhamnoides L.)-ы тосны нөлөөллийг судлах
    (2023-11-03)
    М.Мөнх-Эрдэнэ
    ;
    Н.Отгонтуяа
    ;
    ;
    Н.Ням-Эрдэнэ
    ;
    Н.Наранбат
    Үндэслэл: Амьтдын гадны таагүй хүчин зүйлд үзүүлж буй физиологи, сэтгэл зүйн хариу үйлдлийг стресс гэнэ. Дэлхий нийтэд стрессийн эсрэг үйлдэлтэй эмийн хэрэглээ нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор эмийн гаж нөлөө ч бас бүртгэгдсээр байна. Монголчууд эрт дээр үеэс хүнсэндээ өргөн хэрэглэж ирсэн чацаргана жимсгэнэ нь байгалийн хүчтэй антиоксидант бөгөөд олон төрлийн үрэвсэлт өвчний үед хэрэглэгддэг. Зорилго: Лабораторийн хулганад архаг стрессийн загвар үүсгэж, чацаргана жимсгэний тосны стресст нөлөөлөх үйлчлэлийг тодорхойлоход энэхүү судалгааны зорилго оршино. Арга, аргачлал: Судалгаанд BALB/С үүлдрийн эрэгчин хулганыг сонгон авч 4 бүлэг болгон туршилтыг хийж гүйцэтгэлээ. Үүнд: эерэг хяналтын бүлэгт 8 хулгана, эмгэг хяналтын бүлэг 9 хулгана, бага тун бүлэгт 9 хулгана, их тун бүлэгт 9 хулгана нийт 35 хулганыг тус тус санамсаргүйгээр сонгон туршилтыг хийсэн. Архаг стрессийн загварыг үүсгэхдээ өдөр бүр өөр өөр стрессийн хүчин зүйлээр 28 хоногийн турш үйлчилсэн. Стрессийн түвшинг биеийн жингийн хэмжилт болон сахарозын уусмал сонгох сорилоор туршилтын эхний 14 хоногийн хугацаанд үнэлсний дараа чацарганы тосыг 14 хоногийн турш амаар уулгасан. Судалгааны үр дүнг Prism 9 программ ашиглан Two-way ANOVA, T тест, Tukey’s multiple comparisons test арга ашиглан боловсруулсан. Үр дүн: Биеийн жингийн хэмжилтийн үр дүнд эерэг хяналтын бүлгийн биеийн жин тогтмол нэмэгдэж, эмгэг хяналтын бүлэгт биеийн жингийн өсөлт ажиглагдсангүй. Сахарозын уусмал сонгох сорил, усанд сэлүүлэх сорилын дүнгээр чацарганы тос уусан туршилтын бүлгүүдэд стрессийн түвшин харьцангуй бага байгаа нь чацаргана жимсгэнэ нь стрессийн эсрэг нөлөө үзүүлж буйг илтгэж байна. Дүгнэлт: BALB/C үүлдрийн туршилтын цагаан хулгануудад стрессийн эмгэг загвар болох архаг стресс үүссэн болох нь сахарозын уусмал сонгох сорил, усанд сэлүүлэх сорилоор тогтоож архаг стресс бүхий хулганад чацаргана жимсгэний тос уулгахад стрессийн даван туулах чадвар нь нэмэгдэж байгаа нь төрх үйлийн сорилоор тодорхойлогдож байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тосыг (schizonepeta multifida briq) in vivo, in vitro орчинд судалсан дүн
    (2026-05-22) ;
    Б.Отгонсүрэн
    ;
    М.Барсболд
    ;
    О.Мөнхтүшиг
    ;
    Б.Маналжав
    Үндэслэл: Монгол оронд 7678 зүйл ургамал ургадгаас 1230 гаруй зүйл нь эмийн ургамал гэж үздэг бөгөөд үүний 900 орчим нь судлагдаагүй байгаа бол зөвхөн 200 орчим зүйл ургамлыг анагаах ухааны практикт ашиглаж байна. Сүүлийн жилүүдэд байгалийн гаралтай бүтээгдэхүүнийг эмчилгээнд хэрэглэх нь нэмэгдэж, энэ талаарх судалгааны салбар эрчимтэй хөгжиж байна. Хэрчлээст библэнцэр (Schizonepeta multifida (L.) Briq.) нь Lamiaceae овгийн ургамал ба Монгол, Сибирь, Зүүн Азийн орнуудад өргөн тархсан бөгөөд уламжлалт анагаах ухаанд ханиад, халууралт, үрэвсэлт өвчний үед хэрэглэгддэг. Фитохимийн судалгаагаар уг ургамалын эфирийн тос нь pulegone, limonene зэрэг терпент нэгдлүүд болон флавоноид агуулдаг. Эдгээр нэгдлүүд нь антиоксидант, үрэвслийн эсрэг болон мэдрэл хамгаалах үйлдэлтэй болох нь тогтоогдсон байдаг ч манай оронд ургаж буй хэрчлээст библэнцэрийн дээрх үйлдлийг цогцоор нь судалсан судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тосны антиоксидант идэвх, эс хордуулах тун, үрэвслийн эсрэг нөлөө ба туршилтын амьтны загварт стрессийн эсрэг үйлдлийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Судалгааг АШУҮИС-ийн Био Анагаахын хүрээлэнг түшиглэн гүйцэтгэлээ. Хэрчлээст библэнцэрийн газрын дээд хэсгийг клевенжерийн аппаратаар нэрж эфирийн тос ялган авч, гарцыг тооцон, антиоксидант идэвхийг спектрофотометр (Agilent BioTek Epoch 2)-ээр 517 нм долгионы уртад хэмжиж тодорхойлсон. BV2 ба N2a эсүүдийн шугмын өсгөвөрт MTT шинжилгээний аргаар эс хордуулах тунг тооцсоны дараа эсийн өсгөвөрт ФХЭБУ-аар IL-6, TNFα зэрэг үрэвслийн маркеруудыг тодорхойлов. Архаг стресс үүсгэх зорилгоор С57/BL6 хулганыг сонгон авч эрүүл, эмгэг болон туршилтын 3 бүлэгт ангилан, 10 өөр төрлийн архаг стрессийн загварыг санамсаргүй байдлаар өдөрт 2 удаа нийт 28 хоногийн турш үүсгэн, усанд сэлүүлэх сорилоор стрессийн эсрэг үйлдлийг тодорхойлов. Үр дүнгийн боловсруулалтыг Prism 10 программ ашиглан тооцоолсон. Үр дүн: Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тосны гарц 0.3±0.03% байсан ба DPPH чөлөөт радикал зайлуулах аргаар антиоксидант идэвхийн үзүүлэлт болох IC₅₀ утгыг тооцоолоход 262.7±2.95 мкг/мл буюу антиоксидант идэвхитэй байв. BV2 ба N2a эсүүдийн шугмын өсгөвөрт эс хордуулах тунг тооцоолоход 200 мкг/мл тунгаас эхлэн эс хордуулах нөлөө үзүүлсэн. Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тос нь IL-6, TNF-α үрэвслийн маркеруудыг 50, 100, 200 мкг/мл тун тус бүрд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатайгаар бууруулав. Усанд сэлүүлэх сорилын дүнгээр эмгэг хяналтын бүлгийг туршилтын бүлэгтэй харьцуулахад p<0.05 буюу статистикийн хувьд ач холбогдол бүхий ялгаатай байлаа. Дүгнэлт: Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тос нь антиоксидант, үрэвслийн эсрэг болон архаг стрессийн эсрэг үйлдэлтэй нь усанд сэлүүлэх сорилоор батлагдлаа.