Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
library@mnums.edu.mn
/

Khuyag, Tergel

Loading...
Thumbnail Image
Товч нэр
Khuyag, Tergel
Бүтэн нэр
Khuyag Tergel
Латин нэр
Khuyag Tergel
Албан тушаал
Судлаач
Харьяалал
ORCID

Settings

Now showing 1 - 2 of 2
  • Loading...
    Thumbnail Image
    Some of the metrics are blocked by your 
    consent settings
    Item type:Publication,
    Мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн дундах бэлгийн эрсдэлт зан үйл ба түүнтэй холбоотой зарим хүчин зүйлс
    (2026-04-28)
    Н.Билгүүн
    ;
    Д.Хонгорзул
    ;
    Х.Тэргэл
    ;
    Ж.Даваалхам
    ;
    З.Хишигсүрэн
    Үндэслэл: Мансууруулах бодисын хэрэглээ нь бэлгийн эрсдэлт зан үйл, бэлгийн замаар дамжих халдварын эрсдэл, тухайлбал ХДХВ болон тэмбүүгийн халдварт өртөх магадлалыг эрс нэмэгдүүлдэг сэтгэц нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлын нэг юм. Олон улсын болон үндэсний хэмжээнд хийгдсэн судалгааны үр дүнгээс харахад, мансууруулах бодис хэрэглэгчид нь мансуурсан үедээ аливааг шүүн тунгаах, эрсдэлт нөхцөлд дүгнэлт хийх чадвар буурсанаас хамгаалалтгүй болон тохиолдлын бэлгийн хавьталд орох, олон хавьтагчтай байх, цусаар эсвэл бэлгийн замаар дамжих халдварт өртөх эрсдэл өндөр байдаг. Манай улсад мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн бэлгийн эрсдэлт зан үйлийн талаар мэдээлэл хомс тул энэхүү эрсдэлт бүлгийн хүн амын дундах бэлгийн эрсдэлт зан үйл болон түүнтэй холбоотой хүчин зүйлсийг тодорхойлох нь уг судалгааг хийх үндэслэл болсон билээ. Зорилго: Мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн дундах бэлгийн эрсдэлт зан үйлийн түвшинг тогтоож, түүнд нөлөөлж буй хүн амзүй болон зан үйлийн хүчин зүйлсийг тодорхойлоход энэхүү судалгааны зорилго чиглэсэн болно. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик агшингийн загвараар гүйцэтгэж, 181 оролцогчийг хамруулав. Мэдээллийг цуглуулахдаа урьдчилан боловсруулсан удирдамжийн дагуу зохион байгуулсан ганцаарчилсан ярилцлагын явцад хагас бүтэцчилсэн асуумж болон мансууруулах бодисын хэрэглээний эмгэгийг үнэлэх DAST (Drug Abuse Screening Test) сорилыг ашигласан болно. Мөн БЗДХ-ыг илрүүлэх лабораторийн түргэвчилсэн шинжилгээг ашиглалаа. Үр дүнг SPSS 27 программ ашиглан боловсруулсан ба хүчин зүйлсийн хамаарлыг χ² тест, Пирсоны корреляци болон олон хүчин зүйлийн шугаман регрессийн шинжилгээгээр баталгаажууллаа. Судалгааны ёсзүйн асуудлыг журмын дагуу шийдвэрлэсэн болно (№24-25/05-02). Үр дүн: Нийт оролцогчийн 12.2%-д бэлгийн эрсдэлт зан үйл илэрсэн бөгөөд бэлгийн эрсдэлт зан үйлийн нийлбэр онооны дундаж 8.13±4.40 байв. Статистик шинжилгээгээр хүйс, гэр бүлийн байдал (хамтран амьдрагчгүй байх), анхны бэлгийн хавьталд бэлгэвч хэрэглээгүй байдал нь эрсдэлт зан үйлтэй шууд хамааралтай байлаа (p<0.05). Ялангуяа согтууруулах ундаа болон мансууруулах бодисын хавсарсан хэрэглээ нь бэлгийн эрсдэлийг үлэмж нэмэгдүүлж байв. Тухайлбал, согтууруулах ундааны нөлөөнд бэлгийн хавьталд орох давтамж болон сүүлийн нэг жилийн бэлгийн хавьтагчийн тоо (r=0.24, p<0.01) нь эрсдэлт зан үйлийн оноог урьдчилан таамаглах статистикийн ач холбогдол бүхий эерэг үзүүлэлт болж байна. Дүгнэлт: Мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн бэлгийн эрсдэлт зан үйл нь зөвхөн бодисын хэрэглээнээс гадна архины хамаарал болон бэлгийн соёлын дутмаг байдлаас (хамгаалалтгүй хавьтал, олон хавьтагч) ихээхэн хамаарч байна. Иймд эрсдэлийг бууруулах интервенцийг боловсруулахдаа бодисын хамаарал болон бэлгийн эрүүл мэндийн зөвлөгөөг цогцоор нь хүргэх, БЗДХ-ын илрүүлэгт тогтмол хамруулах стратегийг хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна.
  • Loading...
    Thumbnail Image
    Some of the metrics are blocked by your 
    consent settings
    Item type:Publication,
    Мансууруулах бодистой холбоотой асуудлын улмаас ял эдэлж буй хоригдогсдын дундах БЗДХ-ыг илрүүлэх түргэвчилсэн шинжилгээний зарим үр дүн
    (2026-04-28)
    Э.Минжмаа
    ;
    Н.Билгүүн
    ;
    Д.Оюунсүрэн
    ;
    Х.Тэргэл
    ;
    Ж.Даваалхам
    Үндэслэл: Мансууруулах бодисын хэрэглээ нь бэлгийн замаар дамжих халдвар, ялангуяа тэмбүү, ХДХВ-ийн халдварт өртөх эрсдэлтэй нягт холбоотой нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал юм. Мансууруулах бодистой холбоотой асуудлын улмаас хорих ангид ял эдэлж буй хүмүүс нь бэлгийн эрсдэлт зан үйл, олон төрлийн бодисын хэрэглээ, эрүүл мэндийн үйлчилгээний хязгаарлагдмал байдлаас шалтгаалан БЗДХ-ын эрсдэл өндөр бүлэгт хамаардаг. Зорилго: Мансууруулах бодистой холбоотой асуудлын улмаас хорих ангид ял эдэлж буй хоригдогсдын дундах мансууруулах бодисын хэрэглээний байдал, БЗДХ-ыг илрүүлэх түргэвчилсэн шинжилгээний үр дүнг тогтооход оршино. Арга, аргачлал: Судалгааг агшингийн аналитик загвараар хийж, 105 хоригдлыг хамруулав. Судалгааг судалгааны багийн боловсруулсан асуумж болон БЗДХ-ыг илрүүлэх түргэвчилсэн оношлуурыг ашиглан судалгааны мэдээлэл цуглуулсан. Өгөгдлийг Microsoft Excel болон SPSS 23 программд боловсруулж, давтамж, хувь, дундаж, стандарт хазайлт, χ² болон Fisher-ийн exact тестийг ашиглан шинжилсэн, p<0.05-ыг статистикийн ач холбогдолтойд тооцлоо. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хоригдлуудын дундаж нас 29.1±8.4 жил, 78.1% нь эрэгтэй, 55.2% нь 25–34 насныхан байв. Оролцогчдын 16.2% нь өмнө нь БЗДХ-т өвчнөөр өвдөж байсан, 19.0% нь сүүлийн 12 сард БЗДХ-ын шинж тэмдэг илэрсэн, 39.0% нь сүүлийн 12 сард БЗДХын шинжилгээ өгсөн, 45.7% нь ял эдэлж байх хугацаандаа БЗДХ-ын шинжилгээнд хамрагдсан, 79.0% нь БЗДХ-ын талаарх сургалтанд хамрагдсан байлаа. БЗДХ-ыг илрүүлэх түргэвчилсэн шинжилгээнд хамрагдагсдын 81 оролцогчийн хариу хүчинтэй байснаас 27 тохиолдолд эерэг байгаа нь 33.3%-тийг эзэлж байв. Мансууруулах бодисыг нэгээс дээш аргаар хэрэглэдэг хүмүүсийн бүлэгт тэмбүүгийн түргэвчилсэн шинжилгээ эерэг байх хувь 41.4% байсан нь нэг аргаар хэрэглэдэг бүлгийн (13.0%)-хээс статистикийн ач холбогдолтой өндөр байв (p=0.018). Мөн өмнө нь БЗДХ-аар өвдөж байсан түүхтэй оролцогчдын 70.0%-д тэмбүүгийн түргэвчилсэн шинжилгээ эерэг гарсан нь БЗДХ-ын түүхгүй бүлгээс 26.6%-иар статистикийн ач холбогдолтой өндөр байлаа (p=0.011). Харин хүйс, нас, боловсрол, гэрлэлтийн байдал, орлогын байдал, тариур хэрэглэх болон сүүлийн 12 сард БЗДХ-ын шинж тэмдэг илэрсэн байдалтай статистикийн ач холбогдол бүхий үзүүлэлт илрээгүй. Дүгнэлт: Мансууруулах бодистой холбоотой асуудлын улмаас хорих ангид ял эдэлж буй хоригдлуудын дунд БЗДХ-ын илрүүлгийг тогтмол хийх, олон төрлийн мансууруулах бодис, олн аргаар хэрэглэгчид болон өмнө нь БЗДХ-аар өвдөж байсан түүхтэй хүмүүст чиглэсэн эрт илрүүлэг, зөвлөгөө, эмчилгээг сайжруулах шаардлагатай байна.