Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 2 of 2
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбаатар хотын зарим дүүргийн хүүхдийн оюуны чадамжийг өрхийн амьжиргааны түвшингээр харьцуулан судалсан дүн
    (2023-05-22)
    Н.Мягмарзул
    ;
    Н.Бат-Уянга
    ;
    ;
    Үндэслэл: Олон улсад оюуны чадамжийг Векслер, Равен, Гарднер нарын сорилоор үнэлэхийн сацуу оюуны чадамжид нөлөөлөх хүчин зүйлсийг судалсаар иржээ. Монголд СЭМҮТөвийн тусгайлан бэлтгэгдсэн мэргэжилтнүүд Векслерын сорилыг 12-оос дээш насны хүүхдэд оношилгооны зорилгоор ашигладаг. Равенсын сорил нь оюуны чадамжид нас, хүйс, арьсны өнгө, боловсрол, үндэс угсаа зэргээс үл хамаарах бодит үнэлгээ өгдөгөөрөө давуу талтай. Хүний үсийг шинжлэх нь биеийн тодорхой элементийн түвшинг хянахад ач холбогдолтой. Үсний хольц хялбар, задрал багатай, дээжийг авахад амархан, өвдөлтгүй цуглуулах боломжтойгоос гадна хадгалах, тээвэрлэхэд тусгайлан анхаарах нөхцөл шаарддаггүй. Үсэн дэх агууламж эсийн хуримтлалын ба урт хугацааны мэдээллийг илэрхийлдгээрээ цуснаас ялгаатай. Манай улсад хүүхдийн үсэн дэх микроэлементийн агууламжийг оюуны чадамжтай холбон судалсан судалгаа хийгдээгүй байгаа нь бидний судалгааны ажлын үндэслэл болсон. Зорилго: 8-15 насны хүүхдүүдийн үсэн дэх микроэлементийн агууламж, оюуны чадамжийн оноог тогтоож эдгээрт нөлөөлөх зарим хүчин зүйлсийг илрүүлж, хоорондын хамаарлыг тогтоох. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгаанд Улаанбаатар хотын зарим дүүргийн 8-15 насны нийт 169 хүүхэд, тэдгээрийн асран хамгаалагч нарыг хамруулсан ба хамруулсан ба АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны хурлаар хэлэлцүүлж, судалгаа явуулах зөвшөөрлийг авсан (2019/Д-06). Судалгааны дата боловсруулалтыг SPSS-26 программ ашиглан боловсруулсан. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн оюуны чадамжийн дундаж оноо 93.6±16.3 байна. Оролцогчдын 7.1% нь ≤69 оноо буюу маш бага, 9.5% нь 70-79 оноо буюу бага, 18.9% нь 80-89 оноо буюу дунджаас доогуур, 47.9% нь 90-ээс дээш оноо буюу дунджаас өндөр болон маш өндөр оноо авсан байна. ANOVA шинжилгээгээр IQ оноо нь нас ахих тусам өсөх хандлагатай байна (p=0.001). Өрхийн орлого бага байгаа нь хүүхдийн оюуны чадамжид нөлөөлдөг. Дүгнэлт: 1. Оюуны чадамжийн дундаж оноо нь 93.6±16.3 тодорхойлогдсон нь стандарт тархалттай харьцуулахад өндөр байна. 14-15 насны хүүхдүүдийн оноо 98.3 байгаа нь нас ахих тусам шалгалт өгөх тест бөглөх чадамж дээшилж байгаатай холбоотой байж болох юм. Бүх тестийг зөв бөглөсөн хүүхэд байхгүй байна. 2. Өрхийн амьжиргааны түвшинг оюуны чадамжтай харьцуулж үзэхэд амьжиргааны түвшин доогуур өрхийн хүүхдүүдийн оюуны чадамжийн дундаж нийт хүүхдүүдийн оюуны чадамжаас доогуур байгаа нь өрхийн орлого санхүүгийн байдал нь оюуны чадамжид нөлөөлж байна. Өрхийн орлого хангалттай байх нь нэмэлт сургалт дугуйлан хичээлд хамрагдалт сайн байж болно. 3. Үсэн дэх цайр, хүнцлийн хэмжээг нь амьжиргааны түвшинтэй харьцуулж үзэхэд ялгаа бүхий байна. Энэ нь өрхийн орлогоос хамаараад хоол хүнс орчны нөлөө байж болох юм.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хүүхдийн сэтгэл хөдлөлийн чадварт амьдрах орчны нөлөөллийг судалсан үр дүн
    (2024-11-07)
    Н.Бат-Уянга
    ;
    Н.Мягмарзул
    ;
    ;
    О.Болормаа
    ;
    Үндэслэл: Хөгжиж буй орнуудад хар тугалгын хордлого нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал хэвээр байна. Монгол хүүхдийн цусанд агуулагдах хар тугалгын хэмжээ 2005 онд тодорхойлсноор 1999 оныхоос 16 дахин ихэссэн нь тогтоогдсон байна. 16 дахин ихэссэн нь тогтоогдсон байна. Хар тугалга нь амьдрах орчин, ундны ус, агаар, хөрс ахуйн зүйлээр дамжин биед хуримтлагдсанаар эмнэлзүйд сэтгэлзүй тогтворгүйтэн сэтгэл хөдлөлийн сөрөг илрэл нэмэгдэх, амархан уурлаж цочромтгой болох, анхаарал сулрах зэргээр өөрчлөгддөг болохыг судлаачид дурдсан байдаг. Хар тугалгын бие махбод дахь хэмжээг тодорхойлохдоо цус, цусан бүтээгдэхүүн, сийвэн, яс, улаан эсийн протопорфирин, хөлс, шүд, шээс, хумс, үсэнд тус тус шинжилдэг байна. Үсийг шинжлэх нь биед агуулагдах микроэлементийн түвшинг тодорхойлох хямд инвазив бус арга. Сэтгэл хөдлөлийн чадвар нь өөрийгөө таньж мэдэх, удирдах, идэвхжүүлэх, бусдыг ойлгох, бусадтай харилцах чадваруудын нийлбэр юм. Хүний сэтгэл хөдлөлийн чадвар нь насан турш хөгжиж байдгаараа онцлогтой. Хүүхдийн сэтгэл хөдлөлийн чадварыг амьдрах орчинтой уялдуулсан судалгаа манай улсад ховор байгаа нь бидний судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Улаанбаатар хотын 8-15 насны хүүхдийн сэтгэл хөдлөлийн чадварт амьдрах орчин хэрхэн нөлөөлөхийг судлах. Арга, аргачлал: Бид Улаанбаатар хотын зарим дүүргийн 8-15 насны 169 хүүхдийг сэтгэл хөдлөлийн чадварын сорил, үсний шинжилгээнд хамруулсан ба АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны хурлаар хэлэлцүүлж, судалгааг хийх зөвшөөрлийг авсан (2019/Д-06). Судалгааны үр дүнгийн тоон үзүүлэлтүүдийн статистик боловсруулалтыг SPSS-26. программ ашиглан хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: Бидний судалгаанд хамрагдсан хүүхдийн 61.5%(104)-д үсэнд агуулагдах хар тугалгын дундаж агууламж 1.96±0.38 мкг/г буюу хүлцэх хэмжээнээс 2-3 дахин ихэссэн нь тодорхойлогдсон ба сэтгэл хөдлөлийн чадварыг үнэлэхэд эрэгтэй хүүхдийн дотоод сэтгэлгээний оноо 84.4±13 болж буурсан нь тогтоогдсон. Дүгнэлт: Хүүхдийн сэтгэл хөдлөлийн чадварыг Бар-Оны сорилоор үнэлэхэд дотоод найдвартай байдал хангалттай ба насны бүлэг (p=0.013), хүйс (хүмүүс хоорондын харилцаа p=0.003) хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай ба охидод өндөр тодорхойлогдсон. Хүүхдийн үсэн дэх хар тугалгын агууламж амьдрах орчноос хамааралтай (p=0.05).