Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 10 of 16
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Инсулинд дөжрөлийн эрсдэл ба халдварт бус өвчний завсрын эрсдэлт хүчин зүйлсийн хамаарлыг судалсан дүн
    (2025-01-01) ;
    Б.Батзориг
    ;
    ;
    Я.Энхтөр
    ;
    Үндэслэл: Монгол улсад халдварт бус өвчин, тэдгээрийн завсрын эрсдэлт Триглицеридхүчин зүйлсийн тархалт сүүлийн жилүүдэд тасралтгүй нэмэгдсээр глюкозын индекс байна. Халдварт бус өвчний эрт илрүүлэг, тархалтын судалгаануудын Артерийн гипертензи үр дүнгээс харахад завсрын эрсдэлт хүчин зүйлс хоорондын хамаарлыг Төвийн таргалалт инсулинд дөжрөлтэй холбон судалсан судалгаа хараахан хийгдээгүй Чихрийн шижин байна. Зорилго: Хүн амын дунд инсулинд дөжрөлийн хамшинжийг илрүүлэн халдварт бус өвчний завсрын эрсдэлт хүчин зүйлстэй холбон судлах. Арга, аргачлал: МУ-ын засгийн газраас 2022-2023 онд зохион байгуулсан “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-нд хамрагдсан хүмүүсийн мэдээлэлд АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны 2024 оны 02 сарын 23-ны өдрийн хурлын шийдвэрээр (2024/3-02) зөвшөөрөл авч судалгааг хийж гүйцэтгэсэн. Триглицерид ба глюкозын үзүүлэлтээр триглицерид-глюкозын индекс (ТуО)-ийг тооцон инсулинд дөжрөлийн хамшинжийг илрүүлсэн. ТуО индексийг ^п [өлөн үеийн триглицерид (мг/дл) х өлөн үеийн глюкоз (мг/дл) / 2] томъёогоор тооцсон. ‘Ъп” нь натурал логарифм (иа1ига1 1одапШт)-ыг утгаар “е” (Эйлерийн тоо) суурь үзүүлэлтээр 2.71828 гэсэн тогтмол тоонд үндэслэсэн. ТуО-ийн түвшинг < 8.5 үед инсулинд дөжрөлийн эрсдэл бага, 8.5-9.0 үед дунд, 9.0 үед өндөр эрсдэлтэй хэмээн ангилсан. Артерийн гипертензи, чихрийн шижингийн үе шатны ангиллын дагуу халдварт бус өвчний эрсдэлт хүчин зүйлсийг тодорхойлсон. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн дундаж нас 44.3±15.2 жил ба 39.2% (п=49270) нь эрэгтэй, 41.4% (п=49,749) нь хотод амьдардаг хүмүүс эзэлж байв. Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 59.1%-д биеийн жингийн илүүдэл ба таргалалт, 23.6%-д чихрийн шижин ба өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлт, 61.4%-д артерийн гипертензи, 19.7%-д триглицеридын хэмжээ ихэссэн байв. Инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшингээр ангилж авч үзэхэд хүн амын 62.8% нь бага, 22.5% нь дунд, 14.7% нь өндөр эрсдэлтэй байв. инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшингээр систолын артерийн даралтын дундаж хэмжээг харьцуулахад чихрийн шижингүй, төвийн таргалалт илрээгүй хэдий ч инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшин нэмэгдэхэд САДын түвшин нэмэгдэж байв (бага эрсдэлтэй бүлэгт 117.0±П.7, дунд эрсдэлтэй бүлэгт 121.1±10.9, өндөр эрсдэлтэй бүлэгт 123.5±16.2 мм.МУБ). Артерийн гипертензийн эрсдэлийг инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшингээр шалгасан регрессийн шинжилгээний дүнгээс харахад эрсдэл багатай бүлгийн хүмүүстэй харьцуулахад эрсдэлийн түвшин нэмэгдэхийн хирээр артерийн гипертензийн эрсдэл нэмэгдэж байв (дунд эрсдэлтэй бүлэгт ОК=1.35, р<0.0001, өндөр эрсдэлтэй бүлэгт ОК=1.63, р<0.0001). Дүгнэлт: Инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшингээр хүн амын 22.5% нь дунд, 14.7% нь өндөр эрсдэлтэй байна. Инсулинд дөжрөлийн эрсдэлийн түвшин нэмэгдэхэд артерийн гипертензийн эрсдэл нэмэгдэж байгаа нь төвийн таргалалт, чихрийн шижингийн үе шатаас үл хамааран статистик ач холбогдолтой байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Элэг өөхлөлтийн индекс ба зүрх судасны өвчний эрсдлийн түвшин хоорондын хамаарлыг судлах нь
    (2026-04-16)
    Б.Нарангэрэл
    ;
    Б.Батзориг
    ;
    ; ;
    Э.Оюунсүрэн
    Үндэслэл: Бодисын солилцооны алдагдлын шалтгаант элэг өөхлөх өвчин (БСАШЭӨӨ) нь бодисын солилцооны хам шинжийн элэгний илрэл ба элэгний архаг өвчлөлийн тэргүүлэх шалтгаанд тооцогдож байна. Гэсэн хэдий ч зөвхөн элэгний эмгэгийн шалтгаан төдий бус, энэ бүлгийн хүн амд нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан болох зүрх судасны өвчин (ЗСӨ)-ий эрсдэлийг нэмэгдүүлж буй гол хүчин зүйл юм. Зорилго: Элэг өөхлөлтийн индекс (Hepatic Steatosis Index, HSI)-ээр эрт илрүүлэгт хамрагдсан хүн амыг үнэлж, ЗСӨ-ий эрсдэлийн түвшинтэй холбон судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг хүн амд суурилсан, ретроспектив, агшингийн загвараар 2023-2025 онд эрт илрүүлгийн хөтөлбөрт хамрагдсан 40─70 насны нийт 47542 оролцогчдыг хамруулав. Элэг өөхлөлт, БСАШЭӨӨий үнэлгээг HSI-ийг ашиглан хийж, оролцогчдыг HSI<30 элэг өөхлөлтгүй, 30-36 тодорхойлох боломжгүй, >36 элэг өөхлөлттэй гэсэн 3 бүлэгт ангилсан. HSI <30 бүлгийг суурь бүлэг болгож, бүлэг тус бүрд ЗСӨ-ий 10 жилийн эрсдлийн үнэлгээг ДЭМБ-аас Төв Азийн орнуудад зориулан боловсруулагдсан лабораторид суурилсан хүснэгтээр тооцов. Хамаарлыг логистик регрессийн шинжилгээгээр үнэлж, үр дүнг харьцуулсан харьцаа (OR), 95% итгэх интервалаар илэрхийлэв. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 53.18±8.17 жил, 67.1% (31886) нь эмэгтэйчүүд байв. Нийт оролцогчдыг HSI-ийн үр дүн, элэг өөхлөлтийн байдлаар авч үзвэл HSI <30, 30─36, >36 бүлгүүдийн тархалт тус бүр 8.9% (4219), 32.1% (15271), 59.0% (28052) байв. ЗСӨ-ий эрсдлийн түвшингээр бага, дунд, өндөр эрсдэлтэй бүлгүүдийн тархалт тус бүр 48.6% (23115), 41.3% (19637), 10.1% (4790) байв. HSI <30 бүлэгт ЗСӨий эрсдлийн түвшин өндөртэй хүн ам 5.5%, харин HSI >36 бүлэгт 10.1% байв. Логистик регрессийн шинжилгээгээр HSI <30 бүлэгтэй харьцуулахад HSI 30─36 бүлэг (OR=1.333; 95% ИИ: 1.152–1.542), HSI >36 бүлэгт (OR=2.401; 95% ИИ: 2.094–2.753) ЗСӨ-ий эрсдэл өндөр байв. Үүнийг нас, хүйс, систолын даралт, бүсэлхийн тойрог, хөдөлгөөний хомсдол, тамхидалт зэргээр засварласны дараа ч статистик ач холбогдол хэвээр хадгалагдав. Дүгнэлт: Элэг өөхлөлтийн тархалт нийт судалгаанд хамрагдагсдын дунд 59.0 хувийг эзэлж байна. Элэг өөхлөлтгүй хүмүүстэй харьцуулахад өөхлөлт илэрсэн хүмүүст зүрх судасны өвчний эрсдэл 1.2 дахин өндөр байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Монголчуудын дундах артерийн гипертензийн эрсдэлийг таргалалттай холбон судалсан дүн
    (2024-11-07) ;
    Б.Батзориг
    ;
    Д.Нарантуяа
    ;
    Я.Энхтөр
    ;
    Үндэслэл: Артерийн гипертензийн (АГ) эрсдэлт хүчин зүйлсийн нэг болох биеийн жингийн илүүдэл ба таргалалтын тархалт Монгол улсад тасралтгүй нэмэгдсээр байна. Монгол улсад өмнө нь хийгдсэн томоохон эрт илрүүлэг, тархалтын судалгаануудын үр дүнгээс харахад хоёрдогч эрсдэлт хүчин зүйлс болох таргалалт ба артерийн гипертензи (АГ)-ийн хоорондын хамаарлыг судалсан судалгаа хараахан бүрэн судлагдаагүй байна. Зорилго: Монголчуудын дундах артерийн гипертензийн эрсдэлийг таргалалттай холбон судлах. Арга, аргачлал: МУ-ын засгийн газраас 2022-2023 онд зохион байгуулсан “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-нд хамрагдсан хүмүүсийн мэдээлэлд АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны 2024 оны 02 сарын 23-ны өдрийн хурлын шийдвэрээр (2024/3-02) зөвшөөрөл авч судалгааг хийж гүйцэтгэсэн. Бид артерийн даралт 140/90 мм МУБаас дээш тохиолдолд артерийн гипертензитэй, БЖИ-ийн хэмжээ 18.524.9кг/м2 үед хэвийн жинтэй, 25.0-29.9 кг/м2 үед илүүдэл жинтэй, 30 кг/ м2-аас дээш тохиолдолд таргалалт гэж үзсэн. Үр дүн: Судалгаанд нийт 125330 хүн хамрагдсан ба дундаж нас 44.3±15.2 жил, 39.2% (n=49270) нь эрэгтэй, 60.8% (n=76060) нь эмэгтэй байв. Эрт илрүүлэгт хамрагдагсдын 28.1% (n=35259) нь АГ-тэй, 35.8% (n=44920) нь илүүдэл жинтэй ба 22.3% (n=27901)-д таргалалттай болох нь тодорхойлогдсон. БЖИ ба систолын артерийн даралт хооронд дунд шууд хамаарал ажиглагдсан (r=0.335, p<0.001). АГ-ийн тархалт биеийн жингийн илүүдэлтэй хүмүүст 31.4%, харин таргалалттай хүмүүст 47.5% байв. Логистик регрессийн шинжилгээгээр засварласан харьцуулсан харьцааг тооцоход АГ-ийн эрсдэлийн түвшин хэвийн биеийн жинтэй хүмүүстэй харьцуулахад илүүдэл жинтэй хүмүүст 1.64, харин таргалалттай хүмүүст 2.63 дахин өндөр байв. Дүгнэлт: 1. Эрт илрүүлэгт хамрагдагсдын 28.1%-д артерийн гипертензи илэрсэн. 2. Хэвийн биеийн жинтэй хүмүүстэй харьцуулахад биеийн жингийн илүүдэл, таргалалттай хүмүүст артерийн гипертензийн эрсдэл 1.64-2.63 дахин их байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Diabetes and Adverse Reproductive Outcomes in a Group of Mongolian Women: A Comparative Study with Non-Diabetic Subjects
    (2025-09)
    Sarankhuu, Bolor-Erdene
    ;
    ; ; ;
    Purevdorj, Chantsaldulam
    Background/Objectives: Diabetes mellitus (DM) poses an increasing burden in Mongolia, yet its impact on reproductive outcomes remains underexplored. This study aimed to compare pregnancy outcomes between diabetic and non-diabetic women and assess whether diabetes duration influences adverse reproductive events. Methods: We conducted a cross-sectional study among 223 diabetic and 495 non-diabetic women attending outpatient clinics in Ulaanbaatar between October and December 2024. Data on reproductive history were collected using structured questionnaires. Pregnancy outcomes included miscarriage, stillbirth, abortion, and live birth. Logistic regression models were applied to assess associations, adjusting for age, marital status, education, smoking, alcohol use, age at menarche, and reproductive history. Results: Mean age was 51.7 and 50.4 years for diabetic and non-diabetic women, respectively (p = 0.222). Diabetic women had more pregnancies (median: 4.00 vs. 3.00, p < 0.001) and a higher likelihood of abortion (35.4% vs. 25.5%, p = 0.004) and miscarriage (27.8% vs. 11.1%, p < 0.001). Stillbirths were more frequent in diabetic (4.0% vs. 2.2%) but not statistically significant. Pregnancy problems (miscarriage and/or stillbirth) were more prevalent in diabetic women (29.6% vs. 12.7%, p < 0.001). In adjusted models, diabetes was associated with higher odds of pregnancy problems (aOR = 1.64, 95% CI: 1.02-2.63, p = 0.042), miscarriage (aOR = 2.03, 95% CI: 1.21-3.40, p = 0.007), and abortion (aOR = 1.58, 95% CI: 1.14-2.19, p = 0.006). A dose response pattern was observed: miscarriage risk was higher in women with diabetes ≥10 years (OR = 2.67, 95% CI: 1.55-4.62, p < 0.001) than <10 years (OR = 1.79, 95% CI: 1.08-2.96, p = 0.023). Conclusions: Diabetes is independently associated with increased risks of miscarriage and abortion in Mongolian women, with longer disease duration further elevating this risk.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Blood Pressure Levels and Triglyceride-Glucose Index: A Cross-Sectional Study from a Nationwide Screening in Mongolia
    (2025-09) ;
    Enebish, Oyunsuren
    ;
    ; ;
    Gantulga, Munkhtulga
    Background: The triglyceride-glucose (TyG) index has emerged as a reliable surrogate marker of insulin resistance. This study aimed to investigate the association between blood pressure (BP) levels and the TyG index and to assess whether even modest elevations in BP were associated with higher TyG index values. Methods: A cross-sectional analysis was conducted using data from 120,264 participants who underwent nationwide health screening in Mongolia between 2023 and 2024. BP was categorized into five stages. The TyG index was calculated based on fasting triglyceride and glucose levels. Results: The mean TyG index increased progressively with advancing hypertension stages (p for trend <0.001). Multivariate analysis showed that even elevated BP was independently associated with a higher TyG index (adjusted OR 1.108, 95% CI 1.039-1.183; p = 0.002), with the association strengthening across hypertension stage 1 (adjusted OR 1.238, 95% CI 1.200-1.277), stage 2 (adjusted OR 1.516, 95% CI 1.463-1.572), and hypertensive crisis (adjusted OR 1.575, 95% CI 1.350-1.836) (all p < 0.001). Central obesity further amplified the association between hypertension stage and TyG index levels. Among participants without central obesity, the TyG index increased from 8.086 (95% CI: 8.079-8.093) in the normal BP group to 8.449 (8.362-8.536) in the hypertensive crisis group. Similarly, among those with central obesity, the TyG index rose from 8.345 (8.336-8.354) in the normal group to 8.732 (8.685-8.778) in the hypertensive crisis group. Conclusions: This study demonstrates that the TyG index rises consistently with increasing BP stages, even at early elevations, suggesting that insulin resistance may begin at modest blood pressure increases.
    Scopus© Citations 2
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Examining Age-Adjusted Associations between BMI and Comorbidities in Mongolia: Cross-Sectional Prevalence
    (2024-06) ; ; ;
    Tsedev-Ochir, Tumur-Ochir
    ;
    Enebish, Oyunsuren
    (1) Background: This study investigated the association between body mass index (BMI) categories and comorbidities in the context of a developing country, utilizing data from a nationwide health screening in Mongolia. (2) Methods: The study included 181,080 individuals (mean age 47.0 ± 15.3, 42.0% male) from the population-based general health screening. We counted the number of diseases from participants' medical records based on ICD-10 codes, excluding those categorized under Z00-Z99 and codes indicating acute disorders, as well as individuals classified as underweight. (3) Results: Among study participants, the prevalence of two or more comorbidities was 4.2%. The weight distribution comprised 40.4% normal weight; 37.1% overweight; and 16.9%, 4.4%, and 1.2% in the Class I, II, and III obesity categories, respectively. Comorbidities increased with BMI: normal weight (0.222); overweight (0.255); and Class I (0.290), Class II (0.302), and Class III obesity (0.303), suggesting a dose-dependent likelihood of having multiple diseases. Adjusted linear regression (beta coefficients, 95% CIs) showed increased comorbidity risks in overweight (0.017, 0.013-0.021) and obesity (0.034, 0.030-0.039). Interaction analysis with age revealed a significant effect (p < 0.001). While comorbidities tend to increase with higher BMI categories in all age-tertile groups, this association was notably stronger among younger individuals. (4) Conclusions: Obesity is associated with a twofold increase in the prevalence of multiple comorbidities compared to normal weight. Our findings also highlight the critical role of age in the development of multiple diseases, with BMI remaining a significant factor across various age groups, encompassing both younger and older adults.
    Scopus© Citations 9
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Prevalence of Elevated Blood Triglycerides and Associated Risk Factors: Findings from a Nationwide Health Screening in Mongolia
    (2024-11) ;
    Tsedev-Ochir, Tumur-Ochir
    ;
    ; ;
    BACKGROUND: This study aims to assess the demographic, lifestyle, and clinical characteristics associated with varying levels of triglycerides (TGs) in a large population sample. METHODS: This cross-sectional study utilized data from a nationwide health screening program in Mongolia. A total of 125,330 participants (mean age: 43.8 ± 15.3 years) were included. TG levels were categorized into normal, borderline high, high, and very high. Due to the small number of participants in the very high TG group, they were combined with the high TG category for analysis. Multivariate logistic regression was performed to identify independent predictors of elevated TG levels. RESULTS: The majority of participants (80.3%) had normal TG levels, while 10.3% had borderline high, 8.7% had high, and 0.7% had very high TG levels. Significant predictors of elevated TG levels included age (OR 1.013, 95% CI 1.012-1.014), male (OR 2.328, 95% CI 2.251-2.408), obesity (OR 1.920, 95% CI 1.855-1.987), central obesity (OR 1.866, 95% CI 1.801-1.933), smoking (OR 1.399, 95% CI 1.347-1.453), alcohol use (OR 1.233, 95% CI 1.176-1.292), and non-regular exercise (OR 1.144, 95% CI 1.118-1.171). Sex-specific analysis revealed that elevated TG levels were more prevalent among males, regardless of other risk factors such as obesity and smoking. CONCLUSIONS: Male sex, obesity, and smoking were the strongest predictors of elevated TG levels.
    Scopus© Citations 1
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Нүүрс усны солилцооны алдагдал ба зүрх судасны эмгэгийн эрсдэл хоорондын хамаарлыг судалсан дүн
    (2024-11-07) ; ; ;
    Д.Нарантуяа
    ;
    Э.Оюунсүрэн
    Үндэслэл: Чихрийн шижин нь нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан болох Предиабит зүрх судасны эмгэг (ЗСЭ)-ийн голлох эрсдэлт хүчин зүйлсийн нэг юм. Зүрх судасны эмгэг ЗСЭ-ийн эрсдэл нэмэгдэх нь чихрийн шижин оношлогдохоос өмнө Төвийн таргалалт буюу предиабитийн үед, өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй холбоотой болохыг сүүлийн үеийн судалгаанууд онцолж байна. Зорилго: Нүүрс усны солилцооны алдагдал ба зүрх судасны эмгэгийн эрсдэл хоорондын хамаарлыг судлах. Арга, аргачлал: Энэхүү агшингийн судалгаанд МУын засгийн газраас 2022-2023 онд зохион байгуулсан “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-нд хамрагдагсдаас 120266 хүнийг хамруулсан. Судалгаанд хамрагдагсдыг өлөн үеийн глюкозын хэмжээнд үндэслэн хэвийн, өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй, шинээр оношлогдсон чихрийн шижин, өмнө оношлогдсон чихрийн шижин хэмээн дөрвөн бүлэгт ангилсан. ЗСЭ-ийн эрсдэлийг үнэлэхдээ судалгаанд хамрагдагсдын нас, хүйс, тамхи татдаг эсэх, чихрийн шижинтэй эсэх, систолын даралт, нийт холестрол зэрэг үзүүлэлтэд үндэслэн ДЭМБ-ын ойрын 10 жилд ЗСЭ-т өртөх эрсдэл тооцох шалгуурыг ашигласан. Үр дүн: ЗСЭ-ийн эрсдэл нь цусан дахь глюкозын өөрчлөлттэй эсэхээс хамаарч байна. Өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлтгүй буюу хэвийн бүлгийн 62.9% нь ЗСЭ-ийн бага, 31.2% нь дунд эрсдэлтэй байсан. Харин өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй бүлгийн 49.5% нь бага эрсдэлтэй, 39.9% нь дунд эрсдэлтэй байв. Шинээр оношлогдсон чихрийн шижинтэй бүлгийн 38.1% нь бага эрсдэлтэй, 43.3% нь дунд эрсдэлтэй байсан бол өмнө оношлогдсон чихрийн шижинтэй бүлгийн 33.7% нь бага эрсдэлтэй, 45.9% нь дунд эрсдэлтэй байна. Мөн түүнчлэн төвийн таргалалттай бүлэгт ЗСЭ-ийн дундаас маш өндөр эрсдэлтэй хүмүүсийн эзлэх хувь төвийн таргалалтгүй бүлэгтэй харьцуулахад их байсан. Ялангуяа төвийн таргалалттай шинээр оношлогдсон чихрийн шижин болон өмнө оношлогдсон чихрийн шижинтэй хүмүүст ЗСЭийн эрсдэл илүү өндөр байна. Дүгнэлт: Нүүрс усны солилцооны алдагдал илрээгүй хүмүүстэй харьцуулахад алдагдлын эхэн үе буюу чихрийн шижингийн урьдал байдалтай, мөн шинээр оношлогдсон чихрийн шижинтэй хүмүүст зүрх судасны эмгэгийн эрсдэлийн түвшин өндөр байна. Төвийн таргалалттай хүмүүсийн зүрх судасны эмгэгийн эрсдэлийн түвшинг таргалалт илрээгүй хүмүүстэй харьцуулахад харьцангуй өндөр байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Гематокритийн түвшин ба артерийн гипертензийн хоорондын хамаарал (Монгол Улсын хүн амд хийсэн агшингийн судалгаа)
    (2026-09-15)
    О.Мөнх-Од
    ;
    ;
    Э.Оюунсүрэн
    Background: Arterial hypertension (AH) is a major cardiovascular risk factor worldwide, with a prevalence of 33.1% in Mongolia according to the 2019 STEPS survey. Hematocrit (HCT) is the primary determinant of blood viscosity and has been associated with hypertension in international studies; however, this association has not been sufÏciently investigated in the Mongolian population, providing the rationale for the present study. Aim: To investigate the association between hematocrit levels and arterial hypertension in the Mongolian population. Material and Methods: From 57,108 records of the 2022–2023 national early detection program organized by the Government of Mongolia, 32,626 participants were selected using proportional stratified random sampling by region. AH was defined per Mongolia’s 2018 Clinical Guidelines for Arterial Hypertension in Adults, with blood pressure measured using an automated sphygmomanometer, as SBP ≥130 mmHg or DBP ≥80 mmHg. Statistical analysis included Mann-Whitney U test, Pearson and Spearman correlation, univariate and multivariate logistic regression, and ROC curve analysis. Results: AH was identified in 58.2% of participants (n=18,988). The median HCT in the AH group (43.60%) was significantly higher than in the normotensive group (42.40%, p<0.001). The correlation between HCT and SBP was r=0.152 (p<0.001), with the strongest association observed in the 18–40 age group (r=0.203). ROC curve analysis identified optimal cut-off values of 47.2% for males and 41.8% for females. Conclusions: 1. Hematocrit levels were significantly higher in the hypertensive group compared to the normotensive group and showed a weak positive correlation with both systolic and diastolic blood pressure. 2. Although hematocrit was significantly associated with AH in univariate logistic regression, its independent effect was attenuated in multivariate analysis due to collinearity with hemoglobin. In a separate model with HCT alone adjusted for age, sex, and BMI, the independent association remained statistically significant (aOR=1.260, p<0.001). 3. ROC curve analysis identified sex-specific optimal cut-off values of 47.2% for males and 41.8% for females, highlighting the need to consider sex differences in the Mongolian population. These cut-off values should be regarded as supplementary indicators to be used alongside other cardiovascular risk factors.