Loading...
Бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийг соронзон резонанст томографийн шинжилгээ болон морфометрийн зарим үзүүлэлттэй харьцуулан судалсан нь
Зохиогч
Он
2026 оны есдүгээр сарын 15
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
6
Start Page
44
End Page
48
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхий (БНЖИ) нь нурууны өвдөлт, хөдөлмөрийн чадвар алдалтын тэргүүлэх шалтгаануудын нэг бөгөөд хүн амын эрүүл мэнд, нийгэм-эдийн засгийн байдалд ноцтой сөрөг нөлөө үзүүлж байна. Олон улсын судалгаагаар параспиналь булчингийн хэмжээ ба бүтэц нь нас, биеийн жингийн индекс болон нуруу-нугасны эмгэгүүдтэй хамааралтай болохыг тогтоосон. Монгол Улсад бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийг морфометрийн зарим үзүүлэлтүүд хоорондын хамаарлыг СРТ-д суурилан судалсан цогц судалгаа хомс байна. Зорилго: Соронзон резонанст томографийн шинжилгээгээр бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийг үнэлж, параспиналь булчингийн эзэлхүүн болон арьсан доорх өөхөн эдийн зузааныг харьцуулан судлахад оршино. Арга, аргачлал: 2024 оны 6 дугаар сараас 2025 оны 6 дугаар сарын хооронд Асралтмед болон Оргил эмнэлэгт бүсэлхий нурууны СРТ шинжилгээнд 2840 шинжилгээнээс хамруулах болон хасах шалгуурт үндэслэн 300 тохиолдолыг хамруулан ажиглалтын ретроспектив судалгааны загвараар судалгааг гүйцэтгэсэн. Судлагааны датаг түүвэрлэхэд ерөнхий мэдээлэлд нас, хүйс, БЖИ, СРТ-ийн илрэх хэмжээсүүдийг харьцуулахад Бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийн төрөл, хэмжээ, байршил, хүндийн зэргийг аксиал, сагиттал, корронал зүслэгээр Т1ЖД, T2ЖД, STIR/T2FS горим, Параспиналь булчин (Multifidus, Erector spinae, Psoas)-ийн хэмжээг аксиал Т1ЖД болон Т2ЖД горим, арьсан доорхи өөхөн эдийн зузааныг Сагиттал T2ЖД гормуудад хэмжиж тодорхойлсон. Бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийн үзүүлэлтүүдийг параспиналь булчин болон арьсан доорх өөхөн эдийн зузаан, БЖИ-тэй холбон тодорхойлсон. Мөн БНЖИ-ийг элэгдлийн зэргээр Pfirrmann-ийн ангиллаар үнэлж, статистикийн боловсруулалтыг IBM SPSS 25.0 ашиглан гүйцэтгэв. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 45.6±12.3 тодорхойлогдсон. БЖИ өндөр байх (r=0.41) болон арьсан доорх өөхөн эдийн зузаан их байх (r=0.46) нь бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийн хүндийн зэрэгтэй эерэг хамааралтай байсан (p<0.001). Харин параспиналь булчингийн хөндлөн огтлолын хэмжээ (CSA) нь бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийн хүндийн зэрэгтэй сөрөг хамааралтай байв (r=−0.49, p<0.001). Олон хүчин зүйлийн регрессийн шинжилгээгээр нас, хүйс зэрэг БЖИ, арьсан доорх өөхөн эдийн зузаан болон параспиналь булчингийн CSA нь бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийтэй статистикийн ач холбогдол бүхий хамааралтай байв (p<0.01). Хүйсийн хувьд дэд бүлэг болгон боловсруулахад параспиналь булчингийн хэмжээ болон арьсан доорхи өөхөн эдийн зузаан нь эрэгтэй болон эмэгтэй бүлгүүдийн аль алинд нь бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийн хүндийн зэрэгтэй ижил төстэй хамааралтай байсан. Дүгнэлт: Бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийн хүндийн зэрэг нь БЖИ болон арьсан доорх өөхөн эдийн зузаан нэмэгдэх, параспиналь булчингийн хэмжээ буурахтай холбоотой байна. Нормчилсон булчингийн үзүүлэлт нь хүйстэй холбоотой ялгааг бууруулж, СРТ-д суурилсан эрсдэлийн үнэлгээг тодорхойлогдлоо.
Background: Lumbar disc herniation (LDH) is one of the leading causes of lower back pain and disability, significantly impacting public health and socio-economic well-being. International studies have shown that paraspinal muscle size and structure correlate with age, body mass index (BMI), and spinal disorders. However, comprehensive MRI-based research investigating the correlation between LDH and specific morphometric parameters in Mongolia remains limited. Aim: To evaluate lumbar disc herniation using magnetic resonance imaging (MRI) and compare paraspinal muscle volume and subcutaneous fat thickness. Matreials and Methods: An observational retrospective study design was conducted between June 2024 and June 2025 at Asraltmed and Orgil hospitals, enrolling 300 cases selected from 2,840 lumbar spine MRI scans based on inclusion and exclusion criteria. Demographic data (age, sex, BMI) were collected alongside MRI metrics. LDH type, size, location, and severity were evaluated using axial, sagittal, and coronal views across T1WI, T2WI, and STIR/T2FS sequences. Paraspinal muscle cross-sectional area (Multifidus, Erector spinae, Psoas) was measured on axial T1WI and T2WI sequences, while subcutaneous fat thickness was measured on sagittal T2WI sequences. LDH parameters were evaluated in relation to paraspinal muscle measurements, subcutaneous fat thickness, and BMI. Disc degeneration was classified using the Pfirrmann grading system, and statistical analysis was performed using IBM SPSS 25.0. Results: The mean age of participants was 45.6±12.3 years. Higher BMI (r=0.41) and increased subcutaneous fat thickness (r=0.46) showed a significant positive correlation with LDH severity (p<0.001). Conversely, paraspinal muscle cross-sectional area (CSA) was negatively correlated with LDH severity (r=0.49, p<0.001). Multivariate regression analysis revealed that age, sex, BMI, subcutaneous fat thickness, and paraspinal muscle CSA were statistically significantly associated with LDH (p<0.01). Subgroup analysis by sex demonstrated similar correlations between paraspinal muscle size, subcutaneous fat thickness, and LDH severity in both male and female groups. Conclusion: Lumbar disc herniation severity is associated with increased BMI and subcutaneous fat thickness, as well as decreased paraspinal muscle mass. Normalized muscle parameters reduce sex-related discrepancies and establish an effective MRI-based risk assessment approach.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1744
Эшлэл
Ц.Хишгээ, Г.Ариунболд, А.Хулан, Б.Болорчимэг, Х.Дэлгэрдалай. Бүсэлхий нурууны жийргэвчийн ивэрхийг соронзон резонанст томографийн шинжилгээ болон морфометрийн зарим үзүүлэлттэй харьцуулан судалсан нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(6):44-48.