Loading...
Жоншны нэр болон ангилалыг сурвалж, тайлбарын хүрээнд судалж тодруулсан нь
Зохиогч
Он
2021 оны есдүгээр сарын 1
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
17
Issue
6
Start Page
278
End Page
282
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Уламжлалт анагаах ухааны сурвалж, тайлбаруудад жоншны нэршил нь олон янзын ёгт утгатай байгаа нь эндүүрэхэд хүргэхээр байдаг. Жоншны ангилалтай уялдуулан таних аргыг нарийвчлан тогтоосноор эмийн эрдэм, чадлыг бүрэн гаргах, эмчилгээний үр дүнг сайжруулах ач холбогдолтой юм. Иймээс сурвалж, тайлбаруудын хүрээнд жоншны нэршлийн ёгт далд утга, ангилалыг харьцуулан судлах зорилгын хүрээнд сурвалж, 5-н томоохон тайлбаруудыг эх хэрэглэгдэхүүн болгож “Эх бичиг, сурвалж судлалын харьцуулах арга”, “Анализсинтезийн арга” “Герменевитик арга” “Магадлан жагсаах арга”-аар судалгааг хийж гүйцэтгэлээ. Үр дүн: Эмийн чадал үйлдлийн талаас нэрийдсэн чулууны тунгалаг, чулууны шим, ясны тэжээл хэмээх ёгт нэршил нь эх хэрэглэгдэхүүн болгож байгаа бүтээлүүдэд ижил төстэй байна. Дээрх домогтой холбоотой “Шөнийн гэрэлт”, “Сарны хүү”, “Тэнгэрийн хөвүүний дусал”, “Сансрын махбодь”, “Чулууны өөх”, “Сансрын цагаан бодь сэтгэл” хэмээн нэрлэдэг. Чулуун жүдлэнгийн гол эм болох тул чулуун дажид, өөхөн дарьяаган гэж нэрлэсэн байна. Язгуурын ангилалд жоншийг тус бүр дотор нь дээд, эрхэм, дунд, адаг хэмээх дөрвөн ялгалд хуваасан байдаг. Жоншны таван язгуурын ангилал болон дөрвөн зэрэглэлийн ялгалтай нийт 20 дэд ангилал болж өргөжсөн байна. Түүнчлэн жоншны таван язгуур дөрвөн ялгал нь цаашид дан өнгөний ангилалд хуваагдан дэлгэрч 100 зүйл болж нарийвчлагдан ангилаж үзжээ. Мөн холилдсон 25 өнгө тус бүрийг таван язгуур, дөрвөн зэрэглэл ангилалтай харшалдуулан нийт 500 төрлийн жонш болох тухай уламжлалт сурвалж, тайлбаруудад нарийвчлан ангилж уламжлагдсан байна. Эдгэрийн ангилалын хоорондоо холилдсон хэмжээний их, багаас шалтгаалан тоолшгүй олон болно хэмээн сурвалж, тайлбаруудад тэмдэглэсэн байна. Дүгнэлт: 1. Жоншийг гадаад байдалтай холбож 18-н зүйлээр ангилсаны онцлог нь жоншны үүсэл гарлын домогтой болон түүний өргөн хүрээний үйлдэл үзүүлдэгтэй холбоотой байна. 2. Сурвалж, тайлбаруудад жоншыг тодорхой 500 төрөлд ангилаад өнгөний холилдсон байдлыг хэмжээнээс хамаарч илүү олон төрөлд ангилж болохыг тэмдэглэжээ.
Introduction: Calcite has been widely used by content of medicine in Traditional Mongolian Medicine. In Traditional Medical sources and interpretations, name of calcite has many hidden meaning that can be misleading. Therefore, comparative study of name and classification of calcite in sources of Traditional Medicine is significant. Methods: Five sources dictionaries written by Tibetan sages from the 6th century to the first half of the 18th century were compiled in order to compare the names of calcite minerals. The research was conducted using the “Materials and Sources Research Comparison Method”, “Accreditation list Method”, and “Summary Methodology” as the source materials. Results: There are three names that is “transparent stone”, “rock extract” and “bone supplement” are similar to sources. Also calcite is divided by five main origin and colors. Each classification has four type subclasses that is “premium”, “standard”, “middle” and “worst”. Therefore, total sub classification number of calcite are 500. Conclusion: 1. Eighteen types of Calcite are classified by their exterior. Each of their names are related to historical story and medical reaction. 2. According to sages there are more over five hundred subclasses of calcite.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/432
Эшлэл
О.Отгончимэг, С.Жаргалсайхан, С.Сээсрэгдорж. Жоншны нэр болон ангилалыг сурвалж, тайлбарын хүрээнд судалж тодруулсан нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2021;17(6):278-282.