Loading...
Монгол улсын насанд хүрсэн хүн амын эрүүл мэндийн суурь мэдлэгийн түвшинг үнэлсэн нь
Зохиогч
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
109
End Page
115
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Эрүүл мэндийн суурь мэдлэг (health literacy) нь хувь хүн өөрийн болон бусдын эрүүл мэндийн талаарх мэдээллийг олж авах, ойлгох, үнэлэх, улмаар тэдгээр мэдээллийг ашиглан эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг чанартай хүртэх, өдөр тутмын амьдралдаа зөв шийдвэр гаргах чадварыг багтаасан мэдлэг, хандлага, дадлын цогц ойлголт юм. Монгол улсын нийт насанд хүрсэн хүн амын эрүүл мэндийн суурь мэдлэгийн түвшинг үнэлсэн судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааы ажлын үндэслэл боллоо. Зорилго: Монгол улсын насанд хүрэгчдийн эрүүл мэндийн суурь мэдлэгийн түвшинг үнэлэх. Арга, аргачлал: Тоон судалгааны нэг агшингийн загвараар МУын 1500 насанд хүрэгчдийг хамруулж, асуумжийн аргаар судалгааг явуулав. Мэдээллийг Health Literacy Survey European Questionnaire (HLS-EU-Q47) буюу эрүүл мэндийн суурь мэдлэгийг үнэлдэг 47 асуулт бүхий асуумжийг ашигласан. Тус асуумж нь эрүүл мэндийн мэдээллийг олж авах, ойлгох, үнэлэх, ашиглах гэсэн дөрвөн чадварыг үнэлдэг. Асуулт бүрийг 1 (маш хэцүү)-ээс 4 (маш хялбар) хүртэлх 4 шатлалтай Ликертийн хэмжүүрээр оноо өндөр байх тусам эрүүл мэндийн суурь мэдлэгийн түвшин сайн гэж үнэллээ. Хэрэв 0–25 оноо бол суурь мэдлэг хангалтгүй, 25–33 оноо бол суурь мэдлэг хязгаарлагдмал, 33–42 оноо бол суурь мэдлэг хангалттай, 42-50 оноо бол суурь мэдлэг маш сайн гэж үнэлсэн. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 34.79±15.04 жил, үүний 42.1% нь эрэгтэй, 57.9% нь эмэгтэй, 52.1% нь гэр бүлтэй, 37.7% нь ганц бие байв. Боловсролын түвшингээр 43.2% нь бүрэн дунд, 40.5% нь дээд боловсролтой, 16.4% нь өдөр бүр тамхи хэрэглэдэг, 7.0% нь өдөр бүр согтууруулах ундаа хэрэглэдэг, 12.5% нь тогтмол дасгал хөдөлгөөн хийдэг гэж өөрийгөө үнэлсэн. Дээд боловсролтой иргэдийн 50.7% нь “Хангалттай болон маш сайн” мэдлэгтэй байгаа бол, дунд боловсролтой иргэдийн ердөө 27.1% нь энэ түвшинд байна. 1830 насныхан эрүүл мэндийн мэдээллийг хүлээн авах чадвар хамгийн өндөр 44.0% байгаа бол нас ахих тусам эрүүл мэндийн боловсролын түвшин буурч байна (p=0.014). Дүгнэлт: Монгол улсын насанд хүрсэн хүн амын эрүүл мэндийн суурь мэдлэгийн түвшин хангалттай байгаа боловч, эрүүл мэндийн мэдээлэл олж авах, үнэлэх, хэрэгжүүлэх чадвар хязгаарлагдмал байна.
Background: Health literacy is a multidimensional concept encompassing the knowledge, attitudes, and skills required for individuals to obtain, understand, appraise, and apply health-related information. It is essential for accessing quality healthcare services and making informed health decisions in daily life. Aim: This study aimed to evaluate the level of health literacy among the adult population of Mongolia. Materials and Methods: A cross-sectional quantitative study was conducted involving 1,500 Mongolian adults. Data was collected using the Health Literacy Survey European Questionnaire (HLS-EU-Q47), which evaluates four core competencies: accessing, understanding, appraising, and applying health information. Responses were measured on a 4-point Likert scale ranging from 1 (very difÏcult) to 4 (very easy). Health literacy levels were categorized based on standardized scores: inadequate (0–25), limited (25–33), sufÏcient (33–42), and excellent (42–50). Results: The mean age of the participants was 34.79±15.04 years, with 42.1% being male and 57.9% female. Socioeconomic data showed that 52.1% were married, 37.7% were single, 43.2% had completed secondary education, and 40.5% held a university degree. Lifestyle assessments revealed that 16.4% were daily smokers, 7.0% consumed alcohol daily, and only 12.5% engaged in regular physical exercise. Regarding education, 50.7% of participants with higher education demonstrated “sufÏcient or excellent” health literacy, whereas only 27.1% of those with secondary education reached this level. The 18–30 age group exhibited the highest capacity to receive health information (44.0%), with a significant decline in health literacy levels observed as age increased (p=0.014). Conclusion: Although the overall health literacy level among the adult population of Mongolia is generally sufÏcient, the capacity to access health information remains limited.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1694
Эшлэл
С.Туяа, Б.Оюунгоо, Я.Энхжаргал. Монгол улсын насанд хүрсэн хүн амын эрүүл мэндийн суурь мэдлэгийн түвшинг үнэлсэн нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):109-115.