Loading...
Эрт илрүүлэгт хамрагдагсдын дунд элэгний фиброзыг инвазив бус аргаар илрүүлсэн дүн
Зохиогч
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
270
End Page
274
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Элэгний архаг өвчний хүндрэл болох цирроз, элэгний хорт хавдрын суурь эмгэг нь элэгний фиброз бөгөөд үүнийг эрт илрүүлснээр нас баралт, хүндрэлээс урьдчилан сэргийлэх ач холбогдолтой. Фиброзыг оношлох алтан стандарт арга болох элэгний биопси нь инвазив, өртөг өндөр, давтан хийх боломж хязгаарлагдмал бөгөөд хүн амын эрт илрүүлэгт хэрэглэхэд тохиромжгүй. Нөгөө талаас элэгний фиброз нь удаан хугацаанд эмнэлзүйн шинж тэмдэггүй явагддаг тул эрсдэлтэй бүлгийг эрт илрүүлэх найдвартай, хүртээмжтэй арга шаардлагатай болсон ба үүнтэй холбоотойгоор олон улсын элэгний эмгэгийн оношлогоо, эмчилгээний удирдамжуудад лабораторийн энгийн үзүүлэлтэд тулгуурласан инвазив бус аргууд, тэр дундаа FIB-4 индексийг эмнэлзүйн практикт хэрэглэхийг зөвлөж байна. Зорилго: Монгол Улсын хэмжээнд эрт илрүүлэгт хамрагдсан хүн амын дунд элэгний фиброзыг FIB-4 индексээр үнэлж, эрсдэлтэй бүлэгт нөлөөлөх эрсдэлт хүчин зүйлсийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Бидний судалгаандаа 2022–2023 онд үндэсний эрт илрүүлгийн үзлэгт хамрагдсан 447,409 насанд хүрэгчдийн мэдээллээс оролцуулах болон хасах шалгуурыг хангасан 37,961 хүнийг хамруулсан. FIB-4 индексийг нас, AST, ALT, ялтас эсийн үзүүлэлтээр тооцож, <1.3 үед бага эрсдэлтэй, 1.3–2.67 үед эрсдэл тодорхойгүй, ≥2.67 үед өндөр эрсдэлтэй гэж ангилсан. Биеийн жингийн индекс, артерийн даралт, өлөн үеийн глюкоз, триглицерид болон вирүст гепатитын үзүүлэлтүүдийг стандарт шалгуурын дагуу ангилж үнэлэв. Статистик боловсруулалтыг SPSS21.0 программаар хийж, тоон хувьсагчдыг дундаж±стандарт хазайлтаар илэрхийлэн, ангиллын хувьсагчдыг χ² сорилоор харьцуулж, логистик регрессийн шинжилгээгээр эрсдэлт хүчин зүйлсийг үнэлэв. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын дундаж нас 44.96±11.31 жил байсан бөгөөд 61.3% (n=23,285) нь эмэгтэй, 38.7% (n=14,676) нь эрэгтэй байв. FIB-4 индексийн дундаж 0.89±1.09 байлаа. FIB-4 индексээр үнэлэхэд 86.9% нь бага эрсдэлтэй, 11.8% нь тодорхойгүй, 1.4% нь өндөр эрсдэлтэй байсан бөгөөд нийт 13.1% (n=4,975) нь фиброзын эрсдэлтэй буюу нарийн мэргэжлийн эмчийн үзлэг, шинжилгээ шаардлагатай бүлэгт хамрагдсан. Насны бүлгээр авч үзэхэд FIB-4 эрсдэл нас ахихын хэрээр шаталсан байдлаар нэмэгдэж, ≥60 насны бүлэгт хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн. Олон хүчин зүйлийн логистик регрессийн шинжилгээнд эрэгтэй хүйс (тХХ=1.45; 95% ИИ: 1.36–1.56), вирүст гепатит (тХХ=1.85; 95% ИИ: 1.68–2.03), нас ахих нь статистикийн ач холбогдолтой бие даасан холбоотой хэвээр үлдсэн. Мөн туранхай байдал болон маш өндөр триглицерид нь эрсдэлийг нэмэгдүүлсэн бол илүүдэл жин, таргалалт, төвийн таргалалт урвуу хамааралтай байв. Дүгнэлт: 1. Монгол Улсын хэмжээнд эрт илрүүлэгт хамрагдсан хүн амыг FIB-4 индексээр үнэлэхэд оролцогчдын 13.1% нь элэгний фиброзын тодорхойгүй ба эрсдэлтэй ангилалд багтаж байгаа нь тодорхойлогдлоо. 2. FIB-4 индексийн эрсдэлтэй ангилалд эрэгтэй хүйс, нас ахих, вирүст гепатит нь бие даасан эрсдэлт хүчин зүйл болж байгаа нь тогтоогдлоо.
Background: Liver fibrosis is the underlying pathology of chronic liver disease complications, including cirrhosis and hepatocellular carcinoma, and its early detection is essential for preventing mortality and disease progression. Liver biopsy remains the gold standard for diagnosing fibrosis; however, it is invasive, costly, limited in repeatability, and not suitable for population-level screening. Moreover, liver fibrosis is often asymptomatic for a prolonged period, necessitating reliable and accessible methods for early identification of at-risk populations. Therefore, non-invasive approaches based on routine laboratory parameters, particularly the FIB-4 index, have been widely adopted in clinical practice. Aim: To assess liver fibrosis using the FIB-4 index and to identify risk factors associated with indeterminate and high-risk groups among individuals participating in a national early detection program in Mongolia. Materials and Methods: A total of 37,961 adults who met the inclusion and exclusion criteria were selected from 447,409 individuals who participated in the national early detection screening program between 2022 and 2023. The FIB-4 index was calculated using age, aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), and platelet count, and categorized as low (<1.3), indeterminate (1.3–2.67), and high (≥2.67) risk. Body mass index, blood pressure, fasting glucose, triglycerides, and viral hepatitis status were classified according to standard criteria. Statistical analyses were performed using SPSS version 21.0. Continuous variables were expressed as mean±standard deviation, categorical variables were compared using the χ² test, and logistic regression analysis was used to identify risk factors. Results: The mean age of participants was 44.96±11.31 years, with 61.3% (n=23,285) female and 38.7% (n=14,676) male. The mean FIB-4 index was 0.89±1.09. Based on FIB-4, 86.9% were classified as low risk, 11.8% as indeterminate risk, and 1.4% as high risk; overall, 13.1% (n=4,975) were in the indeterminate and high-risk groups. FIB-4 risk increased progressively with age, reaching the highest level in individuals aged ≥60 years. In multivariable logistic regression analysis, male sex (OR=1.45; 95% CI: 1.36–1.56), viral hepatitis (OR=1.85; 95% CI: 1.68–2.03), and increasing age remained independently associated with indeterminate and high risk. Underweight status and very high triglyceride levels were associated with increased risk, whereas overweight, obesity, and central obesity showed an inverse association. Conclusions: 1. The FIB-4 index is a simple, cost-effective tool for identifying individuals at risk of liver fibrosis in primary healthcare settings. Male sex, older age, and viral hepatitis were independent risk factors for indeterminate and high-risk groups. 2. Therefore, the FIB-4 index can be implemented as an initial risk stratification tool in national screening programs to identify high-risk populations for further evaluation and management.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1724
Эшлэл
Б.Энхжин, Н.Бира, Г.Сарантуяа, Ц.Сарантуяа, Э.Оюунсүрэн, Б.Батзориг. Эрт илрүүлэгт хамрагдагсдын дунд элэгний фиброзыг инвазив бус аргаар илрүүлсэн дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):270-274.