Loading...
Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдийн сэтгэлзүйн байдалд танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээний үзүүлэх нөлөөлөл
Зохиогч
Он
2022 оны арван хоёрдугаар сарын 26
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
18
Issue
7
Start Page
40
End Page
46
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэ (ОЭТС) нь сүрьеэгийн Сүрьеэ эмчилгээнд хэрэглэдэг үндсэн эм болох изониазид, рифампицинд Сэтгэл гутрал тэсвэртэй нянгаар үүсгэгддэг, хүнээс хүнд агаараар дамжин Сэтгэл түгшилт халдварладаг халдварт өвчин юм. Монгол улс нь ОЭТС-ийн өвчлөл Сэтгэл засал өндөр дэлхийн 8 орны нэг юм. Халдвар ялгаруулалт, өвчний зовуур шаналгаа, удаан хугацааны эмчилгээ, эмийн гаж нөлөө, ялгаварлан гадуурхалт, ажилгүйдэл, санхүүгийн хомсдол зэрэг хүчин зүйлүүд эмчлүүлэгчдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн байдалд сөргөөр нөлөөлдөг. Бид эмчлүүлэгчдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх, сэтгэлзүйн дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээний хөтөлбөрийг боловсруулж, эмчилгээнд ашигласан ба энэхүү хөтөлбөрийг эмнэлзүйн практикт нэвтрүүлэхийн тулд ОЭТС-тэй эмчлүүлэгчийн сэтгэлзүйд хэрхэн нөлөөлж буйг судлах шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байна. Зорилго: Танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээний олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн байдалд үзүүлэх нөлөөллийг судлах Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг санамсаргүй түүвэрлэлт бүхий эмнэлзүйн судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэв. Судалгаанд 2020-2021 онуудад Риф/ОЭТС-тэй оношлогдсон 73 эмчлүүлэгчдийг хамруулав. Тохиолдлын бүлэг дэх судалгаанд хамрагдагсдад танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээг хийсэн. Судалгаанд сэтгэл гутралыг үнэлэх Цунгийн сорил, сэтгэл түгшилтийн түвшинг үнэлэх Цунгийн сорилуудыг ашигласан ба сорилд хариулсан хариултын найдвартай байдлыг Cronbach`s α коэффициентоор тооцов. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын 52% нь эрэгтэйчүүд, дундаж нас 39.38±1.6 жил байсан бол 63% нь бүрэн дунд боловсролтой, 37% нь ажилгүй, 70% нь өмнө сүрьеэгээр өвчилж байгаагүй тохиолдлууд байв. ОЭТСийн эмчилгээний эхэнд судалгаанд хамрагдагсдын 29% нь хөнгөнөөс, дунд зэргийн сэтгэл гутралтай (Cronbach`s α=0.805), 16% нь хөнгөнөөс мэдэгдэхүйц хүнд зэргийн сэтгэл түгшилттэй (Cronbach`s α=0.843) байв. Хүйсийн байдал нь сэтгэл гутрал (p=0.04), сэтгэл түгшилттэй (p=0.04) статистик ач холбогдол бүхий хамааралтай байв. ОЭТС-ийн эмчилгээний явцад тохиолдлын бүлгийн эмчлүүлэгчдийн дунд сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилтийн түвшин хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад бага байв. Дүгнэлт: Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдэд эмчилгээний явцад сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт илэрч байгаа ба энэхүү сэтгэцийн эмгэг шинж нь эмэгтэйчүүдэд илүү тохиолдож байна. Танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээ нь олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдийн сэтгэлзүйд эергээр нөлөөлж байна.
Background: Multidrug-resistant tuberculosis (MDR-TB) is an airborne infectious disease caused by bacteria resistant to isoniazid and rifampicin, the main drugs used in the treatment of TB. Mongolia is one of the 8 countries in worldwide with a high incidence of the MDR-TB. Some factors, such as infectiousness, patients complain, long-term treatment, side effects of antituberculosis drugs, discrimination, unemployment, and lack of finances negatively effect on mental state of tuberculosis patients. We developed a CBT program to solve the mental health problems of MDR-TB patients, and provide psychological support. Aim: To determine effectiveness of the CBT program on mental state of the patient with multi-drug resistant tuberculosis Materials and Methods: We conducted this study using a randomized clinical trial study. The study participated 73 patients, who diagnosed with Rif/MDR-TB in 2020-2021. Patients of case group were provided cognitive behavioral therapy. We used Zung’s self-rating depression scale, Zung self-rating anxiety scale for assessing mental state of casegroup participants before, and after CBT. The reliability of the answers to the scales was calculated by the Cronbach`s α coefÏcient. Results: 52% of total participants were male, and the mean age was 39.38 ± 1.6. Of total participants, 63% had secondary education, 37% were unemployed, and 70% had no history of TB. At the beginning of the CBT program, 29% of total participants were assessed as mild and moderate depression (Cronbach`s alpha=0.805), and 16% were assessed as mild to severe anxiety (Cronbach`s alpha=0.843). Gender was significantly associated with depression (p=0.04) and anxiety (p=0.04). During MDR-TB treatment, the level of depression and anxiety among case group was lower than that of the control group. Conclusion: Depression and anxiety have been reported during treatment of the MDR-TB patients and this mental problem is more common among female patients. CBT has a positive effect on the mental state of the MDR-TB patients.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/757
Эшлэл
Д.Доржмаа, Т.Сэлэнгэ, Д.Мэнджаргал, Э.Ганчимэг, Л.Гантөмөр, Д.Наранзул нар. Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэтэй эмчлүүлэгчдийн сэтгэлзүйн байдалд танин мэдэхүй, төрх үйлийн сэтгэл засал эмчилгээний үзүүлэх нөлөөлөл. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2022;18(7):40-46.