Loading...
Сүрьеэгийн лабораториудын Xpert MTB/RIF молекулбиологийн шинжилгээний 2018-2022 оны гүйцэтгэлд хийсэн эргэмж судалгааны дүн
Зохиогч
Он
2023 оны арван нэгдүгээр сарын 3
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
19
Issue
5
Start Page
77
End Page
81
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: 2022 онд гаргасан “Global TB report 2021” тайлан мэдээгээр Монгол улсад сүрьеэгийн өвчлөлийн түвшин 100 000 хүн амд 428 байгаа нь дэлхийн болон НДББ-ийн улс орнуудын дунджаас 3.2-4.4 дахин өндөр байна. Сүрьеэгийн өвчлөлийн тооцоолсон тохиолдол болон шинээр оношлогдсон тохиолдлын хооронд ихээхэн зөрүү байсаар байна. Тооцоолсон тохиолдлуудыг бүрэн илрүүлэхэд сүрьеэгийн тохиолдлыг богино хугацаанд илрүүлэх, эмчилгээг эхлүүлэх, хүнээс хүнд дамжих халдварыг таслан зогсоох явдал чухал ба тохиолдлыг эрт илрүүлэхийн тулд ДЭМБ-ын зөвлөмж болгож буй илүү мэдрэг Xpert MTB/RIF шинжилгээг 2013 оноос эхлэн ашиглаж байна. Зорилго: Сүрьеэгийн оношилгооны лабораториудад хийсэн Xpert MTB/RIF молекулбиологийн шинжилгээний гүйцэтгэлийг үнэлэх, олон улсын түвшинтэй харьцуулан дүгнэх, шинжилгээний үр өгөөжийг нэмэгдүүлэхэд, цаашид хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Судалгааг эргэмж судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэв. Уг судалгаанд 2018-2022 оны хооронд сүрьеэгийн лабораториудад хийгдсэн Xpert MTB/RIF шинжилгээний гүйцэтгэлийн мэдээллийг үндэсний хэмжээнд ашиглаж буй (Tubis.mn) цахим бүртгэл болон Сүрьеэгийн лавлах лабораторийн сар тутмын тайлан мэдээг ашиглан тоон аргаар цуглуулж мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийсэн. Үр дүнгийн тоон үзүүлэлтийг хувиар болон SPSS-17 программ ашиглан боловсруулалт хийлээ. Үр дүн: Улсын хэмжээнд 2018-2022 оны хооронд нийт оношилгооны зорилгоор 139876 сүрьеэгийн шинжилгээ гүйцэтгэсэн. Үүнээс Xpert MTB/RIF шинжилгээнд 53% (74179) тохиолдлыг хамруулсан ба 12270 (16.6%)-д M.tuberculosis илэрсэн. Уушгины сорьцын дотор M.tuberculosis 15.6% (95% CI: 15.4-15.9) илэрсэн бол уушгины бус сорьцонд 23.6% (95% CI: 22.7-24.5)-ын илрүүлэлттэй байна. M.tuberculosis илэрсэн оношилгооны шинэ тохиолдлын 7.9% нь рифамфицинд тэсвэртэй, 89.9% нь рифампицин мэдрэг байлаа. M.tuberculosis илэрсэн тохиолдлын 2.2%-д рифампицин тэсвэржилтийг тодорхойлох боломжгүй гарсан байна. Нийт бүртгэгдсэн сүрьеэгийн шинэ тохиолдлыг хүйс болон насны ангилалаар авч үзэхэд бүх насны ангилалд эрэгтэйчүүдийн дунд өвчлөл харьцангуй өндөр 60.5% (7426/12270) байна. Xpert MTB/RIF шинжилгээгээр M.tuberculosis илэрсэн нийт тохиолдлыг эергийн зэргээр нь авч үзвэл 20% (2466) нь өндөр, 26% (3202) нь дунд, 35.7% (4381) нь бага, 16.7% (2048) нь маш бага, 1.4% (173) маш багаас бага эерэгээр илэрсэн үзүүлэлттэй байлаа. Дүгнэлт: Xpert MTB/RIF шинжилгээнд оношилгооны тохиолдлын тал хувийг хамруулж байгаа нь хангалтгүй бөгөөд цаашид шинжилгээнд хамрагдалтыг нэмэгдүүлэх шаардлагатай байна. Сүүлийн 5 жилийн статистикаас үзэхэд молекулбиологийн Xpert MTB/RIF шинжилгээгээр оношлогдсон тохиолдол болон рифампицины тэсвэржилтийн эзлэх хувь жил тутам нэмэгдэж байна.
Background: According to the “Global TB report 2021” released in 2022, the tuberculosis incidence rate in Mongolia is 428 per 100,000 population, which is 3.2-4.4 times higher than the average of the world and NGO countries. There is still a large gap between the estimated incidence of TB and the number of newly diagnosed cases. Early detection of TB cases, initiation of treatment, and prevention of human-to-human transmission are important for full detection of estimated cases, and the more sensitive Xpert MTB/RIF test recommended by WHO has been used since 2013. This study is being conducted to evaluate the performance of Xpert MTB/RIF molecular biology tests performed in the tuberculosis diagnostic laboratories of our country, compare them with the international level, increase the benefits of the test, and determine the activities to be implemented in the future. Aim: To evaluate the performance of Xpert MTB/RIF molecular biological tests performed in tuberculosis diagnostic laboratories, to compare them with international standards, to increase the effectiveness of the test, and to determine the activities to be implemented in the future. Materials and Methods: We conducted this study using a retrospective research design. In this study, data on the performance of Xpert MTB/RIF tests conducted in the laboratory between 2018 and 2022 were collected and analyzed quantitatively using the nationally used electronic register (Tubis.mn) and the monthly reports of the Tuberculosis Reference Laboratory. Quantification of the results was done using percentage and SPSS-17 software. Ethical approval for the study was obtained from the Research Ethics Review Committee of ASSU. (#2023/3-02). Results: Between 2018 and 2022, a total of 139,876 M.tuberculosis tests were performed nationwide, of which 53% (74,179) were included in the Xpert MTB/RIF test, and M. tuberculosis was detected in 12,270 (16.6%) cases. M.tuberculosis was detected in 15.6% (95% CI: 15.4-15.9) of lung specimens, and 23.6% (95% CI: 22.7-24.5) of extrapulmonary specimens. 7.9% of M. tuberculosis was resistant to rifampicin, 89.9% was sensitive to rifampicin, and 2.2% could not be identified. Considering the total number of new TB cases by gender and age group, the incidence among men in all age groups is relatively high at 60.5% (7426/12270). According to the positive degree of M.tuberculosis detected by Xpert MTB/RIF test, 20% (2466) are high, 26% (3202) are medium, 35.7% (4381) are low, 16.7% (2048) are very low, 1.4 % (173) have positive trace indicators. Conclusion: The Xpert MTB/RIF coverage of half of the diagnostic cases is not sufÏcient and further coverage of the test is needed. According to the statistics of the last 5 years, the proportion of cases and rifampicin resistance diagnosed by molecular biology Xpert MTB/RIF test is increasing every year.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/931
Эшлэл
Т.Энхцэцэг, Т.Оюунтуяа, Б.Цэцэгтуяа, Н.Эрдэнэгэрэл, Н.Амаржаргал, Ж.Байгалмаа нар. Сүрьеэгийн лабораториудын Xpert MTB/RIF молекулбиологийн шинжилгээний 2018-2022 оны гүйцэтгэлд хийсэн эргэмж судалгааны дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2023;19(5):77-81.