Loading...
Монголын уламжлалт анагаах ухааны хэвлэн нийтэлсэн нэр томъёонд дүн шинжилгээ хийх нь
Зохиогч
Он
2023 оны хоёрдугаар сарын 16
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
19
Issue
1
Start Page
159
End Page
164
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Нийгмийн хөгжлийн явцад хэл ямагт боловсронгуй болдог Уламжлалт анагаах бөгөөд үгүй бол хүний харилцааны хэрэглүүр болох нийгмийн үүргээ ухааны нэр томъёо биелүүлж чадахгүйд хүрнэ. Хүний мэдлэгийн хүрээ тэлэх тусам шинэ Үгсийн сангийн нэр томьёо үүснэ. Аливаа судалгааны чиглэл, салбар шинжлэх ухаанд зэрэгцүүлэл нэр томъёо судлал чухал байр суурийг эзэлдэг бөгөөд уламжлалт анагаах ухааны нэр томъёо тэдгээрийг судлан тогтоох, түүвэрлэх, тайлбарлах, олон улсад хүлээн зөвшөөрөгддөг нэр томъёонд дүйцүүлэн хөрвүүлэх нь тулгамдсан асуудал юм. Монголын уламжлалт анагаах ухааны чиглэлээр хэвлэгдэн нийтлэгдэж буй сэтгүүлүүдийн нэр томъёоны зөрүүтэй байдалд дүн шинжилгээ хийж, харьцуулан судалж, нэр томъёог жигдлэх ажлын үндэс суурь болгох үүднээс энэхүү судалгааны сэдвийг сонгон авлаа. Зорилго: Монголын уламжлалт анагаах ухааны хэвлэн нийтлэгдсэн нэр томъёонд дүн шинжлэл хийж харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Уг судалгааны ажлыг АШУҮИС-ийн Монгол Анагаах Ухааны Олон Улсын Сургууль болон ӨМӨЗО-ны Хөх хотын Олон Улсын Монгол Эмнэлгийн хорооны сургалт судалгааны хэлтэсийг түшиглэн хийж гүйцэтгэв. МАУОУС-иас эрхлэн гаргадаг “Шинжлэх Ухаан танин мэдэхүйн дорно дахины уламжлалт анагаах ухаан” сэтгүүл, ӨМӨЗО-ны Эрүүлийн хамгаалах танхим, Монгол эм эмнэлэг судлах хүрээлэн, Хөх хотын Олон улсын Монгол эмнэлгийн хорооноос эрхлэн гаргадаг “Монгол эм эмнэлэг” нь монгол анагаах ухааны тусгай дугаар бүхий сэтгүүл бөгөөд эдгээр сэтгүүлүүдийг судалгааны гол хэрэглэгдэхүүн болгон сонгон авлаа. Үр дүн: Монгол эм эмнэлэг сэтгүүлийн 2008-2014 оны судалгааны өгүүлэлд нийт 1577 судалгаа байв. Эмийн жор найрлагын судалгаа 217 (13.7%) Эмийн түүхий эдийн судалгаа 55 (3.48%) Эм найрлагын судалгаа 83 (5.26%) Монгол эмийн судалгаа 170(10,77%) Онолын судалгаа 113 (7.16) Эмэгтэйчүүдийн өвчний эмчилгээний судалгаа 70 (4.43%) Засал эмчилгээ 97(6,15%) Өвчний сувилал, сувилахуйн судалгаа 95(6%) Үе гишүүний өвчний эмчилгээний судалгаа 76 (4.8%)-г эзэлж байна. МУАУ-ны нэр томъёонд мэргэжлийн үгийн сангийн хэрэглээний зэрэгцүүлэл хийж харьцуулахад цэвэршилтийн хам шинжийг хугацааны өвчин, умайн хүзүүний шархлаат өвчинг савны хүзүүний ялбарал, зуршмал зулбалтыг дадгалын чанартай ураг унах гэм, үргүйдлийг ирээдүйн үл жирэмслэх өвчин зэрэг нэр томъёогоор нэрлэсэн нь өөрийн онцлогтой байна. Мөн бүсэлхий нурууны ивэрхий (lumbar herniated intervertebral disc)-г бүсэлхий нурууны үеийн таваг товойсон гэм хэмээн нэрлэсэн байна. Дүгнэлт: МУАУ-ны хэвлэгдэн нийтлэгдсэн онол, эмчилгээ, оношилгооны арга, өвчний онош болон эмийн түүхий эдийн нэр томьёонд дүн шинжилгээ хийж, уламжлалт анагаах ухааны нэр томьёонд үгийн сангийн хэрэглээний зэрэгцүүлэл хийхэд Монголын уламжлалт анагаах ухааны өвчний онол, оношлогоо, эмчилгээний арга нь өөрийн онцлог бүхий нэр томъёотой байв. Ургамал, амьтан, эрдсийн гаралтай эмийн түүхий эдийн нэр томьёо нь эмийн жорын найрлагад төвд нэршилээр бичигддэг, зарим эмийн түүхий эдийг орлуулан хэрэглэдэг зэргээс шалтгаалан нэлээд зөрүүтэй бичигдсэн байдаг нь эмийн жор найрлагад орсон түүхий эдийг зөв сонгож хэрэглэхэд бэрхшээл болдог байна.
Background: In the process of social development, language is always refined, otherwise it will not be able to fulfill its social role as a tool of human communication. As human knowledge expands, new terms are created. Terminology plays an important role in any field of research and branch of science, and it is a challenge to research, sample, explain, and translate traditional medical terms into internationally recognized terms. The topic of this study was selected in order to analyze and compare the differences in terms of journals published in the field of Mongolian traditional medicine, and to serve as the basis for the standardization of terms. Aim: Analyzing and comparing the published terminology of Mongolian traditional medicine. Materials and Methods: This research were conducted at the ISMM, MNUMS and Innovate and Engineering center of the Inner Mongolia International Mongolian Hospital. “Mongolian Medicine Hospital” published by the International School of Mongolian Medicine, “Scientific Cognitive Oriental Traditional Medicine”, Health Protection Chamber of the Inner Mongolia Autonomous Region, Mongolian Medical Hospital Research Institute, Khokh City International Mongolian Medical Committee is a journal with a special issue of Mongolian medicine, and these journals were selected as the main research materials. Results: There were a total of 1577 research articles in the 2008-2014 period of the Mongolian Medical Journal. Pharmaceutical prescription composition research 217 (13.7%) Pharmaceutical raw material research 55 (3.48%) Pharmaceutical composition research 83 (5.26) Mongolian pharmaceutical research 170 (10.77%) Theoretical research 113 (7.16) Women’s Disease treatment research 70 (4.43%) Remedial treatment 97 (6.15%) Illness sanatorium and nursing research 95 (6%) Joint disease treatment research accounts for 76(4.8%). Comparing the use of professional vocabulary in Mongolian Traditional Medicine terms, it is unique that menopausal syndrome is termed as period disease, cervical ulcer disease is termed as pelvic pain, habitual miscarriage is termed as habitual miscarriage, and infertility is termed as future non-pregnancy disease. Lumbar herniated intervertebral disc is also called lumbar herniated disc. Conclusions: By analyzing the published theory, treatment, diagnostic methods, disease diagnosis and medicinal raw material terms of Mongolian Traditional Medicine, and comparing the use of vocabulary in traditional medicine terms, Mongolian traditional medical disease theory, diagnosis and treatment methods have their own characteristics. The terms of medicinal raw materials of plant, animal and mineral origin are written by Tibetan name in the composition of the prescription, and because some medicinal raw materials are used as substitutes, they are written quite differently.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/806
Эшлэл
Гэрэлцогт, Б.Амар-Амгалан, Э.Бямбаа, Б.Даариймаа, Ө.Түмэнцэцэг, Б.Цэрэнчимэд нар. Монголын уламжлалт анагаах ухааны хэвлэн нийтэлсэн нэр томъёонд дүн шинжилгээ хийх нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2023;19(1):159-164.