Loading...
Хурган шарилж (Artemisia commutate Bess) ургамлын газрын дээд хэсгийн судалгааны дүн
Зохиогч
Р.Оюун-Эрдэнэ
Боржихан Гэрэлтү
Он
2023 оны тавдугаар сарын 18
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
19
Issue
3
Start Page
181
End Page
184
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Монголын уламжлалт анагаах ухаанд ургамлын хамгийн чухал бүрэлдэхүүн хэсгүүд нь фармакологийн идэвхтэй нэгдлүүд болох флавноид, алкалойд, глюкозид болон бусад органик бодисууд байхаас гадна эмийн ургамалд түүний ханд болон ургамлын ямар ч хэлбэрээс хэрэглэхэд хүний биед нэвтрэн орох боломжтой амин чухал макро болон микро элементүүд агуулагддаг. Иймээс ургамлын гаралтай түүхий эдийн химийн найрлага, эрдсийн агууламжийг тогтоон судлах ач холбогдолтой юм. Зорилго: Хурган шарилж (Artemisia commutate bess) ургамалд агуулагдах химийн найрлага, макро, микро элементүүд, амин хүчил тодорхойлох. Арга, аргачлал: Хурган шарилжийг ӨМӨЗО-ны Шилийн гол аймгийн Хөвөөт шар хошуунаас түүж бэлтгэсэн ба ӨМИСийн монгол эмийн, химийн судалгааны хүрээлэн, монгол эм, химийн төв лабораторид ургамлын газрын дээд хэсгийг хатааж, буталсны дараа судалгааг хийсэн. Үр дүн: Хурган шарилж (Artemisia commutate bess)ийн ургамлын түүхий эдэд эдийн химийн ерөнхий найрлагыг уламжлалт химийн шинжилгээний аргуудаар тодорхойлсон бөгөөд тухайн ургамлын эмчилгээний ач холбогдол, аюулгүй байдлыг судлахад чухал ач холбогдолтой юм. Хурган шарилж (Artemisia commutate bess) ургамалд агуулагдах зарим элементүүдийг рентген флюресценцийн аргаар тодорхойлсон. Шинжилгээгээр Ca, K, Mn, Fe, Na, Zn гэсэн 6 төрлийн элемент тодорхойлсноос, эрүүл ба эмгэг үеийн ус давсны ба эрдсийн солилцооны чухал хэсэг Na, K, Ca макро элементүүд, Mn, Fe, Zn микро элементүүд агуулагдаж байна. Дүгнэлт: 1. Энэхүү судалгаагаар XRF шинжилгээний аргыг ашиглан Хурган шарилж (Artemisia commutate bess)-ийн ургамлын газрын дээд хэсгийн 6 элементийн агууламжийг тодорхойллоо. Хүний биед амин чухал шаардлагатай Ca, K, Mn, Fe, Na, Zn зэрэг макро ба микро элементүүдээс төмөр 75.2 мг/кг, кальци 46.4 мг/кг, манган 35.2 мг/кг, хамгийн өндөр агууламжтай, натри 18.4 мг/кг, цайр 17.3 мг/кг, кали 14.6 мг/кг, хэмжээтэй байгаа нь тодорхойлогдов. 2. Уургийн нийлэгжилтэд оролцдог төрөл бүрийн амин хүчлүүдийн дотроос глутамины хүчил 1.36 мг, аспарагины хүчил 1.08 мг, пролин 1.60 мг агууламжтай тодорхойлогдов.
Background: Historically raw materials with plant and animal origin have been used for the treatment of various diseases. Nowadays, in developed and developing countries, plant raw materials are widely used in traditional treatment, nursing, and food supplements, and are used as raw materials in pharmaceuticals industry, comprising a significant part of the global pharmaceutical market. Therefore, research works to explain the mechanism of actions are being carried out intensively through determining the chemical composition and mineral content of the plant raw material. Aim: (Artemisia commutate bess) chemical composition, macro and micro elements and amino acid determination. Materials and methods: Artemisia commutate bess was collected and prepared from Huvut shar Khoshun, Shili River Province, and was dried and crushed at Institute of Mongolia medicine chemistry, Inner Mongolia university, Inner Mongolia Key Laboratory Medicine Chemistry. The sample was further crushed into fine particles with diameter size of 0.075 mm. Results: (Artemisia commutate bess) plant raw materials, the general chemical composition of the tissue was determined by traditional chemical analysis methods, and it is important to determine the therapeutic value and safety of the plant. Conclusions: 1. XRF analysis method was used to determine the content of 6 elements in the upper part of Artemisia commutate bess plants. Out of essential macro and micro elements for human body, such as Ca, K, Mn, Fe, Na, and Zn, it was resulted that the following elements were found: iron 75.2 mg/kg, calcium 46.4 mg/kg, manganese 35.2 mg/kg, sodium 18.4 mg/kg, zinc with the highest concentration. 17.3 mg/kg, potassium 14.6 mg/kg. 2. Out of various amino acids involved in protein synthesis, glutamic acid 1.36 mg, aspartic acid 1.08 mg, and proline 1.60 mg were identified.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/864
Эшлэл
Р.Оюун-Эрдэнэ, Боржихан Гэрэлтү. Хурган шарилж (Artemisia commutate Bess) ургамлын газрын дээд хэсгийн судалгааны дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2023;19(3):181-184.