Loading...
Монгол улсад хэрэглэгдэж буй зарим шүдний ооны шүд, амны орчинд үзүүлэх нөлөөг судалсан нь
Зохиогч
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
103
End Page
108
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Шүлсний булчирхайнуудад үүсэж, цоргоор дамжин амны хөндийд ялгардаг цэвэр шүүрлийг шүлс гэнэ. Шүлс нь амны хөндийд байнга ялгарч салстыг цэвэрлэх, чийгшүүлэх, нөхөн төлжүүлэх, зажлах, залгих үйл ажиллагаанд хоолыг бэлтгэх, хоол боловсруулах, мэдээлэл дамжуулах, бичил биетүүдийн тэнцвэрийг хангаж нян, мөөгөнцөр, вирусийн эсрэг үйлчилгээг үзүүлдэг төдийгүй амны хөндийн төрөл бүрийн өвчнүүдийг эрт илрүүлэхэд тохиромжтой, олон найрлага бүхий биологийн шингэн юм. Сүүлийн үед шүлсийг ашиглан амны хөндийн эрүүл мэндийг тоон үзүүлэлтээр шинжлэн тогтоож, шүд цоорох өвчин (ШЦӨ) болон шүдний тулгуур эдийн өвчнөөр (ШТЭӨ) өвдөх эрсдэл төдийгүй өвчний эрт үеийн оношилгоог хийх боломжтой “Шүлсний олон талт шинжилгээ” (Salivary Multi Test) зарим улс орнуудад нэвтрээд байна. Монгол улсад өргөн дэлгэр хэрэглэгдэж буй эх орондоо үйлдвэрлэсэн, органик оонуудын шүд амны орчинд үзүүлэх нөлөөний эмнэл зүйн судалгаа төдийлөн хийгдээгүй тул энэхүү шүлсний шинжилгээ болон талсжилтыг ашиглан дээрх ооны нөлөөг судлах нь бидний судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: Монгол улсад хэрэглэгдэж буй зарим ооны шүд, амны орчинд үзүүлэх нөлөөг судлах. Арга, аргачлал: Бид АШУҮИС-ийн Судалгааны Ёс Зүйн Хяналтын Хорооны 26/03-Б01 зөвшөөрлийн дагуу 15-17 насны 104 хүүхдийг хамруулан 4 бүлэгт ангилан асуумж цуглуулан, амны хөндийн үзлэг хийж, шүлсний олон талт шинжилгээ болон шүлсний талстжилтын шинжилгээг ашиглан ШЦӨ болон ШТЭӨ-ний эрсдэлийг үнэлэв. Цаашид хүүхэд бүрийг 14 болон 28 дахь хоногт давтан шинжлэв. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын ШЦӨ-ний тархалт 88.5%, эрчим 5.56±4.3 ЦЛА/Ш байв. Цоорсон шүдний тоо нэмэгдэх тусам шүлсний буферийн багтаамж буурч урвуу хамааралтай (r=-0.24, p=0.01), шүлсний цагаан эсийн хэмжээ нь уурагтай эерэг хамааралтай (r=0.46, p=0.0000) байв. Буйлны үрэвсэлтэй бүлэгт нянгийн хэмжээ (p=0.02), цоорсон шүдний тоо (p=0.0001), цагаан эсийн хэмжээ (p=0.001), аммиакийн хэмжээ (p=0.03) зэрэг үзүүлэлтүүд нь хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад статистикийн ач холбогдол бүхий ялгаа илэрсэн. Амны эвгүй үнэр нь шүлсний нян, уураг, шүдний өнгөр болон цагаан эсийн хэмжээтэй шууд хамааралтай байв. Шүлсний талстжилтын хэлбэрээр ШЦӨ-д өртөх эрсдэл дунд буюу 2-р хэлбэр давамгайлж (55%) байна. Давтан хэмжилтээр хяналтын бүлэгт нянгийн хэмжээ 28.17-50.72 хүртэл өссөн бол туршилтын бүлгүүдэд харьцангуй тогтвортой байв. Ээзгийтэй ооны бүлэгт үзүүлэлтүүд тогтвортой, давстай ооны бүлэгт цагаан эс буурсан, clove навч агуулсан ооны бүлэгт pH тогтвортой байсан ч зарим үрэвслийн маркер өссөн хандлага ажиглагдсан. Туршилтын бүлгүүдэд өнгөрийн үзүүлэлт статистикийн хувьд ач холбогдол бүхий буурсан байна (p=0.001). Дүгнэлт: Монголд үйлдвэрлэсэн ээзгийтэй оо нь шүлсний нянгийн хэмжээг (44.88-44.44) бууруулж, талсжилтийн хэлбэрийг (2-р хэлбэрээс 44% нь 1-р хэлбэрлүү, 3-р хэлбэрээс 60% нь 2-р хэлбэрлүү) өөрчилж байв. Харин давстай оо шүлсний цагаан эсийн тоог (43.16-33.96) бууруулж байсан бол сlove навчтай ооны бүлэгт аммиакийн хэмжээ 41.52-48.04 жигд өссөн ба өнгөрийн үзүүлэлт хяналтын бүлэгт буурч (р=0.0000) байлаа.
Background: Saliva is a biological fluid that is constantly secreted into the oral cavity and serves to cleanse, moisturize, digest food, maintain a balance of microorganisms, and provide antibacterial, antifungal, and antiviral services during chewing and swallowing. It is also a biological fluid with many components that is suitable for the early detection of various oral diseases. Since there has been little clinical research on the effects of locally produced, organic toothpastes that are widely used in Mongolia on the oral environment, our study was based on saliva analysis and crystallization. Aim: To study the effects of some toothpastes used in Mongolia on the teeth and oral environment Materials and Methods: In accordance with the approval of the Research Ethics Committee of the Mongolian National University of Health Sciences (No. 26/03-B01), we divided 104 children aged 15-17 into 4 groups, collected questionnaires, performed oral examinations, and assessed the risk of DC and PD using SMT and saliva crystallization analysis. The results of the research were processed using STATA and EXCEL programs. Results: The prevalence of dental caries in the study participants was 88.5%, and the intensity was 5.56±4.3 DFM/T. The risk of developing dental caries was moderate, with type 2 dominating (55%). In repeated measurements, the bacterial count in the control group increased from 28.17 to 50.72. The parameters were stable in the eezgii paste group, the white blood cells decreased in the salt paste group. The plaque parameter decreased statistically significantly in the experimental groups (p=0.001). Conclusion: Mongolian-produced eezgii paste reduced the number of salivary bacteria (44.88-44.44) and changed the crystallographic form (44% from type 2 to type 1, and 60% from type 3 to type 2). However, salt paste reduced the number of salivary white blood cells (43.16-33.96), while ammonia levels increased by 41.52-48.04 in the clove leaf paste group.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1693
Эшлэл
Ц.Зултуяа, Б.Оюунцэцэг, Д.Оюунбат, Б.Чанцалдулам, Б.Цэлмэг. Монгол улсад хэрэглэгдэж буй зарим шүдний ооны шүд, амны орчинд үзүүлэх нөлөөг судалсан нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):103-108.