Loading...
Сонгины (Allium cepa L.) хальсны антиоксидант идэвх ба аюулгүй байдлын үнэлгээ
Зохиогч
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
141
End Page
145
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Сонгины хальс нь биологийн идэвхт нэгдлээр баялаг түүхий эд боловч Монгол улсын хүнсний салбарын хаягдалын менежментийн хүрээнд энэ төрлийн нарийвчилсан судалгаа, аюулгүй байдлын үнэлгээ хангалтгүй байна. Иймд хоол үйлдвэрлэлийн салбараас гарч буй хаягдал сонгины хальсыг дахин боловсруулах, түүний шинж чанарыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй тогтоох шаардлагатай юм. Зорилго: Хоол үйлдвэрлэлийн явцад гарч буй ягаан болон цагаан сонгины (Allium cepa L.) хальсны аюулгүй байдлын үзүүлэлтүүдийг үнэлж, биологийн идэвхт нэгдлийн агууламж болон антиоксидант идэвхийг харьцуулан тогтоох. Арга, аргачлал: Судалгаанд ягаан болон цагаан сонгины хальсыг ашиглав. Аюулгүй байдлын үзүүлэлтийг атом шингээлтийн спектрометр (хүнд металл) болон GC-MS/MS, LC-MS/MS (пестицид) багажаар тодорхойлов. Түүхий эдийг 70%-ийн этанолоор хандалж, вакуум ууршуулагч болон хөлдөөн хатаагч ашиглан хуурай ханд гарган авсан. Нийт фенолт нэгдэл болон нийлбэр флавоноидын агууламжийг спектрофотометрийн аргаар, антиоксидант идэвхийг DPPH радикал саармагжуулах аргаар тус тус тодорхойлов. Үр дүн: Шинжилгээгээр сонгины хальсанд хар тугалга, кадьми болон 205 төрлийн пестицидийн үлдэгдэл зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээнээс хэтрээгүй буюу аюулгүй болох нь тогтоогдлоо. НҮХ-ийн шинжилгээгээр сонгино хальсны хуурай ханданд кверцетин, лутеолины уламжлалууд илэрсэн. Ягаан сонгины хуурай хандны нийт фенолт нэгдэл (27.40±1.64%) болон нийлбэр флавоноидын (17.95±1.47%) агууламж нь цагаан сонгиныхоос (20.34±0.34%, 12.69±1.44%) статистик ач холбогдол бүхий өндөр байв. IC50 утга ягаан сонгинд 17.58 μг·мл-1, цагаан сонгинд 19.41 μг·мл-1 байсан нь байгалийн гаралтай нийлмэл хандны хувьд өндөр идэвх үзүүлж буйг харуулна. Дүгнэлт: Хаягдал сонгины хальс нь аюулгүй байдлын шаардлага хангасан, антиоксидант идэвх сайтай түүхий эд бөгөөд энэхүү судалгааны үр дүн нь уг хаягдлыг исэлдэлтийн стрессээс сэргийлэх бэлдмэл болон хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлд ашиглах бодит нөөц болохыг тогтоов.
Background: Onion peel is a raw material rich in biologically active compounds; however, within the framework of food waste management in Mongolia, detailed studies and safety evaluations of this material remain insufÏcient. Therefore, it is necessary to scientifically determine the properties of onion peel waste generated from the food production sector and explore its potential for reuse. Aim: To evaluate the safety parameters of red and white onion (Allium cepa L.) peels generated during food processing and to determine their bioactive compound content and antioxidant activity. Materials and Methods: Red and white onion peels were used in this study. Safety parameters were determined using atomic absorption spectrometry (for heavy metals) and GC-MS/MS and LC-MS/MS (for pesticide residues). The raw materials were extracted with 70% ethanol, and dry extracts were obtained using a vacuum evaporator and freeze dryer. Total phenolic content (TPC) and total flavonoid content (TFC) were measured by spectrophotometric methods, while antioxidant activity was evaluated using the DPPH radical scavenging assay. Results: The analysis showed that the levels of lead, cadmium, and 205 pesticide residues in onion peels did not exceed the permissible limits, indicating that the material is safe. Phytochemical analysis revealed the presence of quercetin and luteolin derivatives in the dry extracts. The TPC (27.40±1.64%) and TFC (17.95±1.47%) of red onion peel extract were significantly higher than those of white onion peel extract (20.34±0.34% and 12.69±1.44%, respectively). The IC₅₀ values were 17.58 μg·mL⁻¹ for red onion and 19.41 μg·mL⁻¹ for white onion, indicating strong antioxidant activity for natural composite extracts. Conclusion: Onion peel waste meets safety requirements and exhibits strong antioxidant activity. These findings demonstrate its potential as a valuable raw material for the development of antioxidant preparations and functional food additives aimed at preventing oxidative stress.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1699
Эшлэл
Г.Ану, Б.Тамир, Б.Уранбилэг, М.Алтантогос, О.Олдох, О.Энхзул. Сонгины (Allium cepa L.) хальсны антиоксидант идэвх ба аюулгүй байдлын үнэлгээ. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):141-145.