Loading...
Элэгний хорт хавдрын эмнэлзүйн зарим үзүүлэлт ба эрсдэлт хүчин зүйлс
Зохиогч
Он
2022 оны арван нэгдүгээр сарын 2
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
18
Issue
6
Start Page
100
End Page
104
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Монгол улсын 100,000 хүн амд тохиолдох элэгний хорт хавдрын тоо ба нас баралт нь дэлхийд хамгийн их байна. Элэгний хорт Элэгний хорт хавдар хавдрын шалтгааны дийлэнх хувийг гепатит В вирус (ГБВ) ба гепатит Тамхи Ц (ГЦВ) вирүсийн халдвар эзэлдэг боловч нас өндөр байх, эрэгтэй Архи хүйс, афлатоксин, элэгний хатуурал, архидалт, элэгний өөхжилт, ГБВ таргалалт, тамхидалт, чихрийн шижин, аутоиммун гепатит, удамшлын ГЦВ гемохроматоз зэрэг олон хүчин зүйлс хавдар үүсэхэд чухал нөлөөтэй гэж үздэг. Бид элэгний хорт хавдар үүсэхэд нөлөөлдөг зарим эрсдэлт хүчин зүйлс болон эмнэл зүйн үзүүлэлтийг судлахаар энэхүү судалгааг хийлээ. Арга, аргачлал: Элэгний хорт хавдар нь эмгэг судлалын шинжилгээгээр батлагдсан 18 болон түүнээс дээш насны 70 өвчтөн ба тэдгээртэй нас, хүйсийн хувьд ижил харъцангуй эрүүл 70 хүнийг судалгаандаа хамруулж хавдрын эрсдэлт хүчин зүйлс, эмнэлзүйн зарим үзүүлэлтийг судаллаа. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 37 (52.8%) нь эрэгтэй, 33 (47.2%) нь эмэгтэй, дундаж нас 63±9.4 байв. Элэгний хорт хавдраар 50-69 (n=50, 71.4%) насны хүмүүс хамгийн их өвдсөн байна. Судалгаанд хамрагдсан ихэнхи хүмүүсийн (50%) хавдрын хэмжээ нь 6.1 см-ээс том хэмжээтэй байв. Элэгний хорт хавдартай хүмүүсийн 50 (75.75%) тохиолдолд цусан дахь AST, 35 (53%) тохиолдолд ALTын үзүүлэлт ихэссэн байлаа. Мөн цусан дах нийт уургийн хэмжээ 22 (33.3%) тохиолдолд, альбумины хэмжээ 12 (18.2%) тохиолдолд хэвийн хэмжээнээс буурсан байлаа. Элэгний хортой хавдрын маркер альфафето-протейн /AFP/-ыг цусанд тодорхойлуулсан хүмүүсийн 50%-д тус маркерын хэмжээ ихэссэн байхад шүлтлэг фоафатаза 19 тохиолдолд буюу 28.8%-д ихэссэн байна. Тамхи байнга татах (OR, 4.28; 95% CI=1.211.68) архи тогтмол хэрэглэх (OR, 1.23; 95% CI=1.25-1.46) нь тус хавдарт өртөх эрсдлийг статистик ач холбогдол бүхий ихэсгэж байна. (p=0.0001; p=0.006). ГБВ нь архи уух, тамхи татах, биеийн жингийн индекс их байх зэрэгтэй хавсарсан байвал (OR, 1.67; 95% CI=1.16-1.75), эдгээр хүчин зүйлстэй ГЦВ хавсарсан тохиолдлуудад (OR, 1.39; 95% CI=1.18-1.86) элэгний хорт хавдраар өвдөх эрсдэл статистик ач холбогдол бүхий ихэсч байна. (p=0.035; p=0.014). Дүгнэлт: Тамхи байнга татах, архи тогтмол хэрэглэх зэрэг нь элэгний хорт хавдарт өртөх эрсдлийг ихэсгэж байна. ГБВ ба ГЦВ нь архи уух, тамхи татах, биеийн жингийн индекс их байх зэрэгтэй хавсрах нь элэгний хорт хавдраар өвдөх эрсдлийг улам ихэсгэж байна.
Background: Liver cancer incidence and mortality per 100,000 population in Mongolia is the highest in the world. Most of the causes of liver cancer are hepatitis B virus (GBV) and hepatitis C virus (HCV) infection, but many factors such as older age, male gender, aflatoxin, liver cirrhosis, alcoholism, fatty liver, obesity, smoking, diabetes, autoimmune hepatitis and genetic hemochromatosis are believed to be important in the development of the cancer. We conducted this study to investigate the risk factors and clinical some characteristics that affect the development of liver cancer. Materials and Methods: A total of 70 cancer-free healthy controls and 70 patients with histologically confirmed liver cancer who were diagnosed in the Mongolia-Japan Hospital and National Cancer Center of Mongolia (Ulaanbaatar, Mongolia) were enrolled in the study. We investigated liver cancer risk factors and clinical some characteristics of liver cancer by questionnaires and laboratory results. Results: There were 37 (52.8%) men and 33 (47.2%) women, with mean age 63±9.4 years. Most patients with liver cancer were from 50 to 69 years old (n=50, 71.4%) and had tumors larger than 6.1 cm (n=32, 50%). Serum ALT and AST levels were both increased 50 (75.75%) and 35 (53%) cases of patients with liver cancer, respectively. Total protein levels in the blood decreased in 22 (33.3%) patients whereas albumin decreased in 12 (18.2%) cases. Alpha-fetoprotein /AFP/ increased in 50% of the patients whereas alkaline phosphatase increased in 19 (28.8%) cases. Smoking (OR, 4.28; 95% CI=1.21-1.68) and alcohol consumption (OR, 1.23; 95% CI=1.25-1.46) increased the risk of the liver cancer with statistical significance. (p=0.0001; p=0.006). Moreover, coexistence HBV with alcohol consumption, smoking and high body mass index increased significantly liver cancer risk (OR, 1.67; 95% CI=1.16-1.75) (p=0.035). Also HCV co-occurring with these factors increased risk of liver cancer (OR, 1.39; 95% CI=1.18-1.86), (p=0.014). Conclusions: Smoking and regular alcohol consumption increase the risk of liver cancer. The coexistence of HBV and HCV with alcohol consumption, smoking, and high body mass index increase the risk of liver cancer.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/745
Эшлэл
Л.Ганчөдөр, А.Шийрэвнямба, М.Адилсайхан, Э.Тайванбаатар, Б.Ган-Эрдэнэ, Э.Баярмаа нар. Элэгний хорт хавдрын эмнэлзүйн зарим үзүүлэлт ба эрсдэлт хүчин зүйлс. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2022;18(6):100-104.