Loading...
Лувсанчойдог маарамбын бичсэн анагаах ухааны эртний судар дахь эрдэнийн эмийг тайлбарлахуй
Зохиогч
Он
2023 оны арван нэгдүгээр сарын 3
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
19
Issue
5
Start Page
192
End Page
197
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Эрдэнийн эмийн найрлага бол бусад амарлиулах эм найрлагаас хүч их, өвчнийг дахин хөдөлгөхгүй, үндсээс нь дарж чаддаг онцлогтой тул бусад амарлиулах найрлагаар засаад мухардсан өвчнийг анагаах ба өвчний урхагийг гаргахад хэрэглэдэг. Эрдэнийн эмийн найрлагын өвчин анагаах хүрээ өргөн байдаг. Эдгээр зохиолуудаас гадна ойрын хэдэн жилд үмэ (dbu med) буюу толгойгүй үсгээр өөрөөр хэлбэл бичмэл төвөдөөр бичсэн эрдэнийн эмийн талаар өгүүлсэн хэд хэдэн судар олдсон ч унших, орчуулах боломж муутай, огт судлагдаагүй байсаар байна3. Зорилго: Дармо маарамба Лувсанчойдогийн “Сайн номлол цагаан лянхуан эрхи хэмээх оршвой” гар бичмэл сударт буй эрдэнийн эмтэй холбоотой үгийг дэлгэрэнгүй тайлбарлах, өнөө цагийн хэллэг, бичлэгт ойртуулах, эдүгээчлэх зорилго тавив. Арга, аргачлал: Эх бичгийн судалгааны аргыг хэрэглэн задлан шинжилсэн үр дүндээ олон талын шинжилгээ, тайлбар, үнэлэлт дүгнэлт хийж, нэгтгэн дүгнэж улмаар шинэлэг тал, онцлог, ач холбогдлыг тайлбарлан тодорхойлов. Үр дүн: Бид Дармо маарамбын “Сайн номлол цагаан лянхуан эрхи хэмээх оршвой” (legs bshad be ed’u dkar po’i ‘phreng ba zhes bya ba bzhugs so) толгойгүй хорхой шар үсгээр бичсэн гар бичмэл судрын эх бичгийн судалгааг эх бичиг судлалын өнөөгийн төвшинд аль болох ойртуулахыг чармайн тус судрын дотор байгаа эрдэнийн зүйлийн онцлог, галиг, тайлбар, харьцуулалт, хөрвүүлэг зэргийг нэгэн дор хамтатган судлав.4,5 Дүгнэлт: Дармо маарамба Лувсанчойдогийн “Сайн номлол цагаан лянхуан эрхи хэмээх оршвой” гар бичмэл судар нь олон эрдэнийн эмийн эх булгийг шинжлэх арга, эмийн гол судруудад байгаа эрдэнийн эмийг хялбар таних, ойлгуулах, тэдгээрийн ангилал, агуулга, нэр томьёог сайтар тайлбарласан улаан хөтөлбөр болсон бүтээл болох нь судалгаагаар тогтоогдов.
Background: The medical works written by Darmo Maaramba Luvsanchoidog have been an important source for the theory, treatment, training, and research of traditional Mongolian medicine. In recent years, a number of his medical books written by dbu med (in English headless scriptures) have been found, but they are difÏcult to read or translate and have not been studied at all in Mongolia. Therefore, the study has been carried out to facilitate the use of handwriting medical scriptures by Darmo Maaramba Luvsanchoidog for research, teaching, and explaining complex words in his books. Aim: Explain the difÏcult words related to precious medicines in the book called “legs bshad be ed’u dkar poi ‘phreng ba zhes bya ba bzhugs so” written by Darmo Maaramba Luvsanchoidog. Materials and Methods: Methods of textual analysis for ancient books and analysis and synthesis were used in the study. Results: The composition of the precious medicine is unique in that it can stop the disease from the root and does not reactivate the disease more than other medicines. In addition, it is mainly used to cure dead-end diseases and relieve chronic diseases after being treated with other sedative ingredients. There is a wide range of medicinal properties of precious medicinal ingredients. In particular, ring srel (in English relic), which has long been forgotten in traditional medicine, has gained practical significance as it clearly explains its classification, nature, and use. Conclusions: In the book “legs bshad be ed’u dkar poi ‘phreng ba zhes bya ba bzhugs so” written by Darmo Maaramba Luvsanchoidog clearly outlines the method of analyzing the sources of many precious medicines. Furthermore, the research identified that “legs bshad be ed’u dkar poi ‘phreng ba zhes bya ba bzhugs so” is a significant work to understand precious medicines in the main scriptures of medicine and thoroughly explain their content and terminology.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/953
Эшлэл
Б.Чимэг, Л.Тэрбиш, Ш.Болд. Лувсанчойдог маарамбын бичсэн анагаах ухааны эртний судар дахь эрдэнийн эмийг тайлбарлахуй. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2023;19(5):192-197.