Loading...
Нойр хулжих өвчний шинжийн талаар сурвалж, тайлбар бүтээлүүдээс харьцуулж тодруулсан нь
Зохиогч
Он
2024 оны нэгдүгээр сарын 21
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
20
Issue
1
Start Page
155
End Page
160
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Нойр хулжих эмгэгийн талаар уламжлалт анагаах ухааны сурвалж, тайлбар, мэргэдийн бүтээлүүдээс харьцуулан судлах нь нойргүйдлийн тусламж үйлчилгээний нэр төрлийг нэмэгдүүлэх, шинэ гарц гаргалгааг эрэлхийлэх онол хэрэглээний ач холбогдолтой байна. Зорилго: Уламжлалт анагаах ухааны сурвалж бичгүүдэд нойр хулжих эмгэгийн талаар бичигдсэнийг харьцуулан судалж ялгаатай байдлыг тодруулах. Арга, аргачлал: Харьцуулан жиших болон сэдвээр бүлэглэх аргуудыг ашиглан судалгааг хийлээ. Үр дүн: Нойр хулжих эмгэгийн талаар анх “Анагаах ухааны дөрвөн үндэс” (8-р зууны дунд үе)-ийн 16 өвчний үесийн ангиллын 35 өвчинд илрэхээр цэгцтэй дэлгэрэнгүй бичсэн нь цааш уламжлагдаж мэргэдийн бүтээлээр баяжиж давхардалгүйгээр 50 өвчний үед нойр хулжих шинж тэмдэг илрэхээр заасан нь уламжлалт анагаах ухааны онол ёсоор нойр хулжих нь биеэ даасан өвчин бус ямар нэг өвчинд давхар илэрдэг шинж болохыг тодорхой заасан нь цаад язгуур шалтгаан болж байгаа өвчнийг зөв оношилж эмчлэх нь нойргүйдлийг хам байдлаар анагаах мөн чанартай болохыг илэрхийлж байна. Түүнчлэн судалгааны эх хэрэглэгдэхүүнээс авч үзвэл нойр хулжих шинжийг тодорхой зэрэглэлд ангилж авч үзэх боломжтой байгаа төдийгүй огт нойргүй болох шинжтэй хамааралтай өвчнүүдийн ихэнх нь шарын хурц бэлгэ чанараар, нойр сэрэгших, нойр багасах шинжтэй хамааралтай өвчнүүд ямар нэгэн байдлаар хийтэй хавсарч түүний хийн хөнгөн, хөлбөрөнги бэлгэ чанараар илэрч байна. Нойр хулжих болон түүнтэй хамгийн олон давтамжтай хавсарч илэрч байгаа шинжүүд нь хийн хөнгөн, хөлбөрөнги, шарын халуун, хурц бэлгэ чанараар дийлэнх олонх нь дамжиж илэрч байгаа төдийгүй тархинд орших язгуурын амь баригч, зүрхэнд орших түгээмэл гүйгч хий, элгэнд орших өнгө урвуулагч, зүрхэнд орших бүтээгч шарын урвалттай холбоотой байна. Дүгнэлт: Монгол анагаах ухааны онол, эмнэлзүйн ёсоор нойр хулжих шинж илэрдэг өвчнүүдийг ялгавартай оношилж тухайн хүний нас, биеийн төрөлх өвөрмөц чанартай холбон цаг улирал, идээ ундаа, явдал мөрийн нөхцөлүүдтэй уялдуулан эмчлэхэд нойр хулжих эмгэг хам байдлаар анагаагдах боломжтой байна.
Background: This research delves into exploring traditional medical sources, and interpretations concerning insomnia, possessing both theoretical and practical significance in augmenting the variety of insomnia therapy methods and innovating therapeutic approaches. Aim: To compare and analyze the literature on insomnia in traditional medical literature and clarify the differences. Materials and Methods: The study was conducted using comparative and thematic grouping methods. Results: Insomnia detailed in the symptoms of 35 diseases spanning 16 categories within the “Medical Four Foundation” from the mid-8th century. This knowledge evolved and expanded through subsequent scientific works, elucidating that insomnia symptoms manifest in 50 diseases without redundancy. Traditional medicine theory unequivocally posits that insomnia is not a disease by itself but rather a symptom of an underlying disease which indicates accurate diagnosis and treatment targeting the root cause emerge as the crux of managing insomnia effectively. Additionally, the traditional medicine literature permits the classification of insomnia symptoms into certain degrees, most of the diseases related to insomnia are characterized by the “Shariin Khurts Belge” and chronic sleep disorder is associated with the manifestation of “Khiin Khungun, Khulburungu” symbolism. Insomnia, along with its prevalent associated symptoms such as “Khiin Khungun”, “Khulburungu” and “Shariin Khaluun and Khurts”, intertwines with the “Ami barigch khii” in the brain, the “Ungu urvuulagch shar” in the liver, the “Tugeemel guigch khii” and “Buteegch shar” in the heart. Conclusion: According to the concept of Mongolian traditional medicine, sleep disorders are diagnosed differently and treated by following age, physical characteristics, seasonal variations, dietary habits, and lifestyle.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/985
Эшлэл
Ц.Ёндон, С.Сээсрэгдорж, Qiheliga. Нойр хулжих өвчний шинжийн талаар сурвалж, тайлбар бүтээлүүдээс харьцуулж тодруулсан нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2024;20(1):155-160.