Loading...
Урьдчилан сэргийлэх эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан насанд хүрэгчдийн дунд чихрийн шижинг илрүүлсэн дүн
Он
2024 оны нэгдүгээр сарын 28
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
20
Issue
2
Start Page
73
End Page
76
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Халдварт бус өвчин болох чихрийн шижингийн тархалт, түүнд нөлөөлөх эрсдэлт хүчин зүйлсийн тархалт Монгол улс төдийгүй дэлхий дахинд нэмэгдсээр байна. Монгол улс тогтвортой хөгжлийн зорилтын хүрээнд “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-г улс орон даяар зохион байгуулсан. Урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан хүн амын дунд чихрийн шижингийн эрсдэлт хүчин зүйлсийн тархалт болон чихрийн шижин, шинээр оношлогдсон чихрийн шижин, чихрийн шижингийн урьдал байдлын тархалтыг тодорхойлох нь энэ судалгааны ажлын үндэслэл болсон. Зорилго: Урьдчилан сэргийлэх эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан насанд хүрэгчдийн дунд чихрийн шижинг илрүүлсэн байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг 2022 оны 5 сарын 1-нээс 2023 оны 4 сарын 1-нийг хүртэл Монгол улс даяар урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан 18-аас дээш насны нийт 187615 чихрийн шижинтэй болон чихрийн шижингүй хүмүүс хамрагдсан. Асуумжаар өмнө нь чихрийн ЧШ оношлогдож байсан хүмүүсээс гадна өлөн үеийн глюкозын (ӨҮГ) түшингээр ЧШ онош шинээр батлагдсан нийт хүн амыг хамруулан чихрийн шижингийн тархалт тодорхойлов. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын 64.1% нь эмэгтэй, 35.9% нь эрэгтэй, дундаж нас 49.0±12.9 жил байлаа. ЧШ-гийн тархалтыг тогтооход 6.9% (n=13031) нь ЧШ-тэй, 5.6% (n=10488) нь өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй байв. Шинээр оношлогдсон ЧШ-гийн тархалтыг тогтооход 3.4% (n=6448) ба нийт чихрийн шижингийн 50.5%-ийг эзэлж байна. Шинээр оношлогдож буй ЧШ-гийн дундаж ӨҮГ 9.5±3.2 ммоль/л бол өмнө оношлогдсон ЧШ-ийн дундаж ӨҮГ 8.9±3.9 ммоль/л байлаа. Чихрийн шижингийн эрсдэлийн үнэлгээгээр хүн амын 19.4% (n=50031) нь ЧШ-ийн өндөр эрсдэлтэй байна. Чихрийн шижингийн удамтай байх, нас, хэвлийн таргалалт нь ЧШ-гийн эрсдэлт хүчин зүйл болж байв. Дүгнэлт: Чихрийн шижингийн тархалт 6.9% байгаа нь Халдварын бус архаг өвчний эрсдэлт хүчин зүйлсийн үндэсний судалгаатай дүйж байна. Үүнээс шинээр оношлогдсон ЧШ нь нийт чихрийн шижингийн тал хувийг бүрүүлж байгаа нь оношлогдоогүй чихрийн шижингийн тархалт өндөр байгааг харуулж байна. Монгол хүн амын дунд чихрийн шижингийн эрсдэлт хүчин зүйлсээс чихрийн шижингийн удамтай эсэх, биеийн жингийн илүүдэл, хэвлийн таргалалтай байх нь ЧШ-ийн эрсдэлийг илүүтэй нэмэгдүүлж байна.
Background: With the rising prevalence of type 2 diabetes (T2DM) in lowto middle-income countries, the strain on individuals and healthcare systems is increasing. Employing diabetes risk assessment tools can aid in identifying at-risk individuals, enabling early prevention or detection of diabetes. With the rising prevalence of type 2 diabetes (T2DM) in lowto middle-income countries, the strain on individuals and healthcare systems is increasing. Employing diabetes risk assessment tools can aid in identifying at-risk individuals, enabling early prevention or detection of diabetes. Aim: The study focuses on estimating the prevalence of undiagnosed diabetes, and to identify the risk factors for undiagnosed diabetes among Mongolian adults. Materials and Methods: The data were collected (from May 1, 2022, to April 1, 2023) from a nation-wide screening campaign (adults, ≥18 years) that involved individuals with diabetes. Anthropometric measurement, diabetes risk score and fasting plasma glucose (FPG) samples were taken as part of the survey. Results: 187615 participants (64.1% of females with a mean age of 49.0 ± 12.9 years) were included in the study. The prevalence of newly diagnosed diabetes was 3.4% (50.5% of total diabetes). Mean fasting plasma glucose (minimum to maximum) of undiagnosed diabetes was 9.5±3.2 mmol/L (7.0 to 34.0). The study revealed significantly higher FPG level with 25th-75th percentiles for FPG being 7.4-10.7 mmol/L in undiagnosed diabetes. Risk factors associated with undiagnosed diabetes were family history of diabetes, older age, elevated body mass index (BMI), high waist circumstances, hypertension. The top unmodifiable and modifiable risk factor was family history of diabetes (odds ratio, 3.36; 95% confidence interval, 3.19-3.53, p=0.0001) and BMI>30kg/m2 (odds ratio, 2.36; 95% confidence interval, 2.27-2.45, p=0.0001). Conclusion: Undiagnosed diabetes affects a substantial proportion of Mongolian adults. The study highlights significantly higher FPG level in undiagnosed, emphasizing the crucial need for regular screening. Since elevated BMI and family history of diabetes are strong risk factors, these offer an opportunity for early detection.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1000
Эшлэл
М.Хишигнэмэх, Б.Оюунтөгс, Х.Алтайсайхан. Урьдчилан сэргийлэх эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан насанд хүрэгчдийн дунд чихрийн шижинг илрүүлсэн дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2024;20(2):73-76.