Loading...
Монгол Данжуур дахь Аюурведийн анагаах ухааны зохиолуудыг тодруулан судлах асуудал
Зохиогч
Он
2024 оны арван хоёрдугаар сарын 21
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
20
Issue
8
Start Page
164
End Page
168
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Монгол Данжуур бол Монгол Улсын Үндэсний номын санд хадгалагдаж буй, дэлхийд ховордсон 226 боть их хөлгөн судар бөгөөд Энэтхэг, Төвөдийн эрдэмтдийн бүтээлийг багтаасан баримт, мэдлэгийн чухал өв юм. Энэхүү сударт багтсан Аюурведийн 8 ном нь Монголд анагаах ухааны эртний мэдлэг түгэн дэлгэрч байсаны баталгаа болж, энэ салбарт гүнзгий судалгаа хийх шаардлагыг харуулдаг. Аюурведийн өвчнөөс сэргийлэх, эрүүл мэндийг дэмжих зорилго бүхий онол, арвин туршлага нь орчин цагийн анагаах ухааныг баяжуулах чухал эх сурвалж болно. Зорилго: Монгол Улсын Үндэсний номын санд хадгалагдаж байгаа Монгол данжуур дахь Энэтхэгийн Аюурведийн анагаах ухааны зохиолуудыг нэр, ботийн дугаар, хуудасны дугаарыг тогтоон, монгол орчуулагч нарыг нь тодруулан тайлбар хийх. Арга, аргачлал: Монгол шунхан Данжуур, тэр дундаа 118-123 дугаар ботид багтсан Аюурведийн анагаах ухааны зохиолуудыг ашиглав. Судалгаанд сурвалж бичгийн судлал болон магадлан жагсаах аргуудыг хэрэглэж, зохиолуудыг цаг хугацааны дарааллаар эрэмбэлэх, төрөлжүүлэн ангилах, эхний шатны үнэлгээ хийх ажлыг гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Судалгаагаар Монгол Данжуурын анагаах ухааны бүтээлүүд нь Энэтхэгийн Аюурведийн анагаах ухааны зохиолуудаас голлон бүтсэн бөгөөд энэ номын судалгаа сүүлийн үед эрдэмтдийн сонирхлыг татаж байна. Уг судалгаанд бид Монгол Данжуурын анагаах ухаантай хэрхэн холбогдож байгаа талаар болон хэрхэн соёлын өвийг хадгалан үлдсэн талаарх баримт материалуудыг судлан тодрууллаа. Дүгнэлт: “Монгол Данжуур”ын Судрын тайлбарын 118-123 дугаар ботид анагаах ухааны 8 зохиол байгааг тодруулан, нэр, ботийн дугаар болон хуудасны тоог дараах байдлаар тогтоов. Үүнд: 1. (4855) Зуун найралт (118-1) 2 до-14 дэ, 2. (4856) Амьдруулагч эмийн судар, (118-3) 14 дэ-20 до, 3. (4857) Ава эмийн зан үйл (118-3) 21 дэ-22 до, 4. (4858) Найман гишүүнтийн зүрхний хураасан нэрт (118-4) 23 дэ-527 до, 5. (4859) Найман гишүүнтийн зүрхэн хэмээх эм, заслын номлол (118-5) 527 до-119-р боть, 715 до, 6. (4860) Эм, заслын найман гишүүнтийн зүрхний тийн тайлбар үг, утгын сарны гэрэл хэмээх оршивой (120-1) 2 до-121-р боть, 476 до, 7. (4861) Эм, заслын найман гишүүнтийн зүрхний тийн тайлбар эмийн нэрийн зүйл хэмээх оршивой (122-1) 476 до-519 дэ, 8. (4862) Хамгийн эрхт шим авахуй хамаг өвчнийг дараад биеийн хүчийг дэлгэрүүлэгч хэмээгдэхүй. (123-1) 2 до-3 до гэсэн зохиолууд байв.
Background: “Tanjur” is the greatest sutra written on thick Chinese muutuu paper with red nature dust paint size 22,7 x 71,8 cm and has 107839 pages. It is the largest collection of ten great and small sciences (philosophy, technology, logic, medicine, philology, astrology, model dance, poetics, Abhidarma, and composition) created by ancient Indian and Tibetan scientists and panditas. The Mongolian dust paint printed Tanjur had been translated from Tibetan into Mongolian by over 200 translators under the supervision of reincarnated Janjaa Rolbiidorj and Shireet Luvsandambiinyam between 1741 and 1742 and had been printed in Beijing between 1742 and 1749. Aim: To describe Indian Ayurvedic medical texts in the Mongolian Danjuur, which are stored in the National Library of Mongolia, by determining the names, volume numbers, and page numbers, and clarifying the Mongolian translators. Materials and Methods: To print “Mongolian Tanjur” from blocks, 2160.9 ounces of silver were used. The “Mongolian Tanjur” contains 8 Indian Ayurvedic medical books. Results: As a result of this research, we have briefly explained each of the 8 Ayurvedic medical books. Namely: 1. “One Hundred Medical Preparations” composed by Nagarjuna Acharya, 2. “Medical Advice for Longevity,” composed by Nagarjuna Acharya, 3. “Ritual Ava Medicine,” composed by Nagarjuna Acharya, 4. “Essence of Eight Branches,” written by master Vagbhata, 5. “An Explanation of Medical Practices called “The Essence of the Eight Branches” written by master Vagbhata, 6. “A Commentary on the Essence of the Eight Branches called Rays of Moonlight on the Meaning of the Words” written by the Kashmiri Candranandana, 7. “Lexicon of Medical Terms from the Commentary on the Essence of Eight Branches” written by the Kashmiri Candranandana and 8. “A powerful healer to treats all diseases and promotes physical strength,” written by Sivadasa. Conclusion: Ayurveda is perceived as one of the most ancient and well-documented systems of medicine, equally relevant in modern times. Its holistic approach, whether for healthy individuals or diseased ones, remains unparalleled. Prevention of disease and promotion of health are the main objectives of Ayurveda. Ayurveda is an ancient medicine system of the Indian subcontinent. It is said to have originated in India about 5000 years back. The word Ayurveda is a conjugation of two Sanskrit words, “Ayus,” meaning “Life,” and “Veda,” meaning “Science,” thus, it literally means the ‘science of life. Unlike other medicinal systems, Ayurveda focuses more on healthy living than the treatment of diseases.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1202
Эшлэл
Л.Түдэвдагва, Б.Гэрэлмаа, Д.Шагдарсүрэн, Ш.Болд. Монгол Данжуур дахь Аюурведийн анагаах ухааны зохиолуудыг тодруулан судлах асуудал. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2024;20(8):164-168.