Loading...
Артерийн даралт ихсэлт, дислипидемийн түвшин ба биеийн өвөрмөц чанарын хамаарлын судалгаа
Зохиогч
Он
2025 оны арван хоёрдугаар сарын 5
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
21
Issue
6
Start Page
12
End Page
17
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Сүүлийн жилүүдэд тархины харвалт нь дэлхий дахинд өвчлөл, нас баралтын тэргүүлэх шалтгааны нэг болсоор байна. Дэлхий даяар насанд хүрэгчдийн дунд жил бүр 100,000 хүн тутамд 134.9-336.3 тохиолдол бүртгэгдэж, нас баралт 36.7-136.7 тохиолдол байна. Монгол анагаах ухаанд тархины харвалтаас урьдчилан сэргийлэхэд идээ ундаа, явдал мөр зэргээс гадна биеийн өвөрмөц чанар, нас, тамир тэнхээ, амьдралын дадалтай хүмүүст бие махбодын талаар хоорондоо адилгүй тул, өвчнийг үүсгэх дөрвөн нөхцөлийн улмаас үүсэх өвчлөл нь өөр өөр байдаг. Иймээс хувь хүний биеийн өвөрмөц чанарын тухай болон тархины харвалтын эрсдэлт хүчин зүйлийг холбон судалж тархины харвалт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх нь бидний судалгааны ажлын үндэслэл боллоо. Зорилго: Монгол анагаах ухааны хувь хүний өвөрмөц чанар ба тархины харвалт өвчний эрсдэлт хүчин зүйл болох цусны даралт ихсэлт, дислипидемийн хоорондын хамаарлыг судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд Өвөрмонголын Үндэсний Их Сургуулийн (ӨМҮИС) харъяа эмнэлгийн зүрх судасны тасаг, тархи мэдрэлийн тасаг, хэт авианы оношилгооны тасгийг тус тус түшиглэн нийт 2086 оролцогчийг хамруулан асуумж, төрөлх өвөрмөц чанар, цусны даралт, цусан дахь өөх тосны хэмжээг тодорхойлов. Мэдээллийг SPSS 18.0 программ ашиглан статистик боловсруулалт хийв. Тоон мэдээлэлд χ² ба ANOVA шинжилгээ, олон хүчин зүйлийн логистик регресс болон Correspondence Analysis аргыг хэрэглэж, p<0.05 үзүүлэлтийг статистикийн ач холбогдолтой гэж үзэв. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан оролцогчдын дунд “Хурмал” болон “Бадган-хийн” өвөрмөц чанартан хамгийн өндөр хувийг эзэлж (34.3% ба 26.7%), тархины харвалтын эрсдэлийн хүчин зүйлтэй статистикийн ач холбогдол бүхий хамаарал илэрсэн (p<0.05). Хувь хүний өвөрчлөл ба цусны даралт хоорондын хамаарлаар бадган хий хэлбэрийн өвөрмөц чанартай хүмүүст өндөр эрсдэлтэй байсан бөгөөд цусны даралт, эрсдэлийн ангилал бүхий бадган хий төрөл болон хурмал төрлийн шинж чанаруудын хооронд статистик ач холбогдолтой байсан (P<0.05). Хувь хүний өвөрчлөл ба цусны липидийн хоорондын хамаарлыг авч үзэхэд тархины цус харвалтын популяци болон цусан дахь липидийн харьцаа тодорхойгүй (58.3%), дислипидеми (33.3%), хэвийн цусан дахь липид (8.3%) байлаа. Цусан дахь липид болон эрсдэлийн ангилалтай хий шар төрлийн ба бадган хий төрлийн шинж чанаруудын хооронд статистикийн хувьд ач холбогдолтой үр дүн тодорхойлогдлоо (P<0.05). Дүгнэлт: Тархины харвалтын эрсдэлт хүйчин зүйлүүд болох цусны даралт ихсэх, дислипидеми зэрэг нь хувь хүний төрөлх өвөрмөц чанартай хамааралтай байна. Хий давамгай төрлийн хүмүүсийн хувьд симпатик мэдрэлийн тогтолцоонй идэвхжил, даралт, судасны хариу урвал өндөр байдгийг судалгаагаар баталж, харвалтын эрсдэлийн биологийн үндэслэлтэй холбон тайлбарлалаа. Бадган давамгай төрлийн хүмүүсийн хувьд бодисын солилцооны алдагдал, липидийн хуримтлал нь харвалтын эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна.
Background: In recent years, stroke has remained one of the leading causes of morbidity and mortality worldwide. Globally, the incidence among adults ranges from 134.9 to 336.3 cases per 100,000 population annually, with mortality rates between 36.7 and 136.7 per 100,000. In Mongolian traditional medicine, stroke prevention is not only related to diet and lifestyle but also depends on an individual’s unique bodily constitution, age, strength, and life habits. Since people differ physiologically, the diseases arising from the four causative conditions manifest differently. Therefore, this study was conducted to explore the relationship between an individual’s constitutional type and stroke risk factors, aiming to contribute to stroke prevention. Aim: To study the relationship between individual constitutional types in Mongolian traditional medicine and stroke risk factors, specifically hypertension and dyslipidemia. Materials and Methods: A total of 2,086 participants were included from the Departments of Cardiology, Neurology, and Ultrasonography of the afÏliated hospital of the Inner Mongolia National University. Data were collected through questionnaires, assessment of constitutional type, blood pressure measurement, and blood lipid analysis. Statistical processing was performed using SPSS 18.0 software. Chi-square (χ²), ANOVA tests, multivariate logistic regression, and correspondence analysis were used, with p<0.05 considered statistically significant. Results: Among the participants, those with the “Khurmal” (Hormal) and “Badgan-Khi” (Phlegm-Wind) constitutions accounted for the highest proportions (34.3% and 26.7%, respectively), showing a statistically significant association with stroke risk factors (p<0.05). In terms of the relationship between constitution and blood pressure, individuals with the Badgan-Khi type had a higher risk, and a statistically significant association was found between blood pressure, risk classification, and the Badgan-Khi and Khormal types (p<0.05). Regarding constitution and blood lipid levels, the proportions in the stroke population were: indeterminate lipid ratio (58.3%), dyslipidemia (33.3%), and normal blood lipids (8.3%). A statistically significant relationship was observed between blood lipid levels, risk classification, and the Khi-Shar and Badgan-Khi constitutions (p<0.05). Conclusion: Stroke risk factors such as hypertension and dyslipidemia are associated with an individual’s body constitutional type. The study confirmed that individuals with a Khi-dominant constitution tend to have higher sympathetic nervous system activity, blood pressure, and vascular reactivity, providing a biological basis for increased stroke risk. For Badgan-dominant individuals, metabolic disturbances and lipid accumulation were identified as contributors to elevated stroke risk.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1284
Эшлэл
Ван Шиао Ронг (Wang Xiao Rong), Б.Нарантуяа, З.Болортулга, Н.Занди, Н.Оюунцэцэг. Артерийн даралт ихсэлт, дислипидемийн түвшин ба биеийн өвөрмөц чанарын хамаарлын судалгаа. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2025;21(6):12-17.