Loading...
Мэдрэлийн хумхаа өвчний ховор тохиолдол
Зохиогч
С.Дүүриймаа
О.Орхонтуул
Д. Нарангэрэл
Д.Лхагвасүрэн
Н.Лхамцоо
Он
2025 оны арван хоёрдугаар сарын 5
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
21
Issue
6
Start Page
229
End Page
236
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Удиртгал: Хумхаа өвчин нь Plasmodium эгэл биетнээр үүсгэгддэг бөгөөд дэлхийн хүн амын бараг тал хувь нь хумхаа өвчнөөр өвчлөх эрсдэлтэй байдаг тул нийгмийн эрүүл мэндийн томоохон асуудлын нэг гэж тооцогддог. Жилд хумхаа өвчний хэдэн сая тохиолдол бүртгэгдэж, дэлхийн нийт нас баралтын 2%-ийг эзэлдэг. 2022 онд нийт тохиолдлын 94%, нас баралтын 95% нь Африк тивд бүртгэгдсэн байна. Мэдрэлийн хумхаа нь Plasmodium falciparum-ийн шалтгаант халдварын хамгийн хүнд хэлбэрийн мэдрэлийн хүндрэл юм. Мэдрэлийн хумхаа өвчний үед эмнэлзүйд комын байдал, захын цусны түрхцийн шинжилгээнд эгэл биетний бэлгийн бус хэлбэр тодорхойлогддог. Мэдрэлийн хумхаа өвчний улмаас үүссэн мэдрэлийн хүндрэл нь эргэлт буцалтгүй, үхлийн аюултай тул түүний гол шалтгааныг тогтоох нь энэхүү хүнд өвчнийг үр дүнтэй эмчлэхэд тустай байж болох юм. Монгол улсын хувьд хумхаа нь гадны оронд байх хугацаанд халдвар авахаас бусад үед үүсдэггүй. Хумхаа өвчнийг хянах, устгахад ихээхэн анхаарал хандуулах шаардлагатай байгаа ч манай улсын эмнэлгүүд энэ өвчний талаар мэдлэг бага тул оношлогдохгүй орхигдох эрсдэлтэй байна. Бидний судалснаар энэ тохиолдол нь Монгол улсад бүртгэгдсэн хоёр дах мэдрэлийн хумхаа өвчний тохиолдол байна. Дүгнэлт: Хэдийгээр Монгол Улс нь хумхаа өвчний голомт бүс нутаг биш, хумхаа өвчний шинжилгээ байнга хийгддэггүй боловч Африк тив, Зүүн өмнөд Азийн орнууд руу аялал жуулчлал, суралцах болон энхийг сахиулах ажиллагаагаар явах шилжилт хөдөлгөөн сүүлийн үед эрс нэмэгдэж байгаатай холбоотой тохиолдлын тоо улам ихсэх хандлагатай байгаа тул мэдрэлийн эмч нартаа мэдрэлийн хумхаа өвчнийг оношлоход халдвар авах магадлалтай бүс нутаг руу зорчсон өгүүлэмж, мэдрэл сульдлын шинж тэмдэг бүхий хүмүүст хумхаа өвчнийг хэрхэн сэжиглэж, эмнэлзүй, дүрс оношилгоо, лабораторийн шинжилгээнүүдээр хэрхэн илрүүлэх мэдээлэл, зөвлөмжийг энэхүү тохиолдлоор хүргэв.
Background: Malaria is caused by parasite of the genus Plasmodium and considered one of the biggest public health issues because almost half of the world’s population is at risk of contracting malaria. It causes 2% of the world’s total deaths and millions of clinical infections. In 2022, 94% of cases and 95% of deaths occurred in the WHO African Region. Cerebral malaria the most severe neurological complication of infection with Plasmodium falciparum malaria. It is a clinical syndrome characterized by coma and asexual forms of the parasite on peripheral blood smears. The neurological complication, induced by cerebral malaria is irreversible and lethal, therefore it is of great significance to unravel its exact etiology, which may be beneficial for the effective management of this severe disease. In Mongolia, malaria normally not present unless the disease was contracted abroad. Considerable attention in malaria control and elimination is needed, yet, increasingly, domestic hospitals are unfamiliar with it, and so there is a risk of being overlooked. The following is the second case, to our knowledge, of cerebral malaria in Mongolia. Conclusion: Although Mongolia is not a malaria-endemic region and routine malaria testing is not commonly performed, the number of imported cases is increasing due to the growing mobility of the population—travel, study, tourism, and peacekeeping missions to Africa and Southeast Asia. Therefore, neurologists should be aware of the possibility of cerebral malaria when evaluating patients with neurological deficits who have a history of travel to malaria-endemic areas. This case highlights important clinical, imaging, and laboratory considerations for suspecting and diagnosing malaria in such patients.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1319
Эшлэл
С.Дүүриймаа, О.Орхонтуул, Д. Нарангэрэл, Д.Лхагвасүрэн, Н.Лхамцоо. Мэдрэлийн хумхаа өвчний ховор тохиолдол. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2025;21(6):229-236.