Loading...
Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын үдийн хоол болон ундны усанд хийсэн тандалт судалгааны үр дүн
Зохиогч
Он
2026 оны хоёрдугаар сарын 3
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
1
Start Page
54
End Page
57
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Дэлхий дахинд хоол хүнсээр дамжих халдварт өвчин нь хүн амын бүх насны бүлэгт тохиолддог боловч хүүхдүүд, ахмад настан, дархлаа султай хүмүүс илүү өртөж байна. Бага насны хүүхдүүдийн дархлаа бүрэн хөгжөөгүй бөгөөд тэдний биеийн жин бага байдаг учраас хоол хүнсээр дамжих эмгэг төрүүлэгчид нь өвчлөл үүсгэх эрсдэл өндөртэй байдаг. Монгол улсад 2024 онд бүртгэгдсэн гэдэсний халдварыг сүүлийн 10 жилийн дундажтай харьцуулахад 504.5 тохиолдлоор өссөн байна.3 Гэдэсний халдварт өвчнүүдийн дотор гар, хөл, амны өвчин, цусан суулга, сальмонеллёз зэрэг хоол хүнс, ус, бохирдолтой холбоотой халдварууд давамгайлж байна. Монгол улсад ерөнхий боловсролын сургуулийн үдийн хоол, ундны ус, эрүүл ахуйн нөхцөл байдлыг судалсан судалгаа хомс, судлах шаардлагатай байгаа нь судалгаа хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын үдийн хоол болон ундны усанд микробиологийн шинжилгээ хийж, холбогдох стандартын шаардлагатай харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: ЕБСийн сурагчдыг үдийн хоол, ундны усанд эрүүл зүйн болон аюулгүй үзүүлэлтийг (L.monocytogenes, Salmonella spp, колиформын тоо, ББЕТ, гэдэсний бүлгийн бактери) тодорхойлох судалгааг микробиологийн шинжилгээний аргаар хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд үдийн хоолны 107 дээж, ундны усны 35 дээжийг судалгаанд хамруулав. Лабораторийн шинжилгээг СХЗГ-ын дэргэдэх ХАБҮЛЛ-ийн Микробиологийн лабораторид хийж, баталгаажуулах шинжилгээг VITEK 2 compact багаж ашиглан хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: ЕБС-ийн ундны усны 35 дээжид 105 үзүүлэлтээр шинжилгээ хийснээс 5.7% (n=2) нь бичил биетний ерөнхий тоо зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс их байсан бол үдийн хоолны 107 дээжид 428 үзүүлэлтээр шинжилгээ хийснээс 26.1% (n=28) нь колиформын тоо үзүүлэлт MNS 6308:2012 стандартын шаардлагын зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс хэтэрсэн байна. Мөн хоолны дээжийн 42.9% (n=46) гэдэсний бүлгийн бактери илрэв. Тандалтын шинжилгээний үр дүнг судлахад нийт 35 сургуулийн 51.5% буюу 18 сургуулийн хоолны дээж колиформын тоо үзүүлэлтээр стандартын шаардлага хангаагүй. Харин 49.5% буюу 17 сургуулийн үдийн хоол стандартын шаардлага хангасан үзүүлэлттэй байна. Энэ нь дунджаар 2 сургууль тутмын 1 нь хоол үйлдвэрлэлийн эрүүл ахуй, зохистой дадал, стандартын шаардлагыг хангахгүй байна. Дүгнэлт: Ерөнхий боловсролын 35 сургуулиас 107 хоолны дээжид 428 үзүүлэлтээр шинжилгээ хийхэд 26.1% нь колиформын тоо үзүүлэлтээр MNS 6308:2012 “Хүнсний бүтээгдэхүүн дэх бичил биетний аюулгүй байдал болон эрүүл ахуйн шалгуур үзүүлэлтийн зөвшөөрөгдөх хэмжээ” стандартын шаардлагыг хангахгүй, ундны усны 35 дээжид 105 үзүүлэлтээр шинжилгээ хийснээс 5.7% (n=2) бичил биетний ерөнхий тоо үзүүлэлтээр MNS 0900:2018 “Ундны ус. Эрүүл ахуйн шаардлага, чанар, аюулгүй байдлын үнэлгээ” стандартын шаардлагыг тус тус хангахгүй байна.
Background: Although food-borne infectious diseases occur across all age groups globally, evidence indicates that young children, older adults, and immunocompromised individuals are disproportionately affected due to their increased susceptibility to enteric pathogens. Young children in particular are at higher risk because their immune systems are not yet fully developed and they have lower body mass, which together reduce their ability to resist and recover from food-borne infections. In Mongolia, reported cases of intestinal infectious diseases in 2024 exceeded the ten-year historical average by 504.5 cases, and foodand water-related infections such as hand-foot-and-mouth disease, dysentery, and salmonellosis remain predominant among these conditions. Aim: The objective of this study was to conduct microbiological analyses of school lunches and drinking water provided to general education school students and to evaluate their compliance with relevant national standards. Materials and Methods: A total of 107 school lunch samples and 35 drinking water samples collected from general education schools were included in the study. Microbiological analyses were performed to assess hygiene and safety indicators, including Listeria monocytogenes, Salmonella spp., total coliform count, total viable microbial count (TVC), and intestinal bacteria. Laboratory analyses were conducted at the Microbiology Laboratory of the Food Safety Reference Laboratory under the Standardization and Metrology Authority. Confirmatory identification of microorganisms was performed using the VITEK 2 Compact system. Results: Of the 35 drinking water samples analyzed for 105 parameters, 8.5% (n=3) exceeded the permissible limits for total microbial counts. In the 107 school lunch food samples, a total of 428 microbiological parameters were examined, of which 26.1% (n=28) showed coliform counts above the allowable limits specified in the MNS 6308:2012 standard. Additionally, enterobacteriaceae were detected in 42.9% (n=46) of the food samples. When analyzed by school, 51.5% of the 35 schools (18 schools) had food samples with coliform counts that did not meet the standard requirements, whereas 49.5% (17 schools) showed compliance with the standards. These findings indicate that, on average, one out of every two schools fails to meet the required hygiene practices, proper food production procedures, and microbiological safety standards in meal preparation. Conclusion: Microbiological analysis of 107 food samples from 35 general education schools across 428 indicators revealed that 26.1% did not meet the requirements of the MNS 6308:2012 “Microbiological safety and hygiene criteria for food products” standard due to excessive coliform counts. Of the 35 drinking water samples analyzed for 105 indicators, 5.7% (n=2) failed to meet the requirements of the MNS 0900:2018 “Drinking water: Hygiene requirements, quality, and safety assessment” standard with respect to total viable microbial count.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1574
Эшлэл
Б.Бямбасүрэн, Х.Сэр-Од, О.Нандин-Эрдэнэ, Д.Гантуяа. Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын үдийн хоол болон ундны усанд хийсэн тандалт судалгааны үр дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(1):54-57.