Loading...
Шагайн үений гадна хажуугийн холбоосны гэмтлийн сүүлийн арван жилийн тохиолдолд хийсэн дүн шинжилгээ
Зохиогч
Он
2026 оны хоёрдугаар сарын 3
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
1
Start Page
188
End Page
193
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Шагайн холбоосны гэмтэл нь спорт болон ахуйн ослоос үүдэлтэйгээр түгээмэл тохиолддог, хөдөлмөрийн чадвар алдалт, эрүүл мэндийн ачаалалд хүрэгдэг чухал асуудал юм. Монгол Улсад шагайн холбоосны гэмтлийн тархалт, механизм, улирлын хэлбэлзлийг судалсан судалгаа харьцангуй цөөн байна. Судлаачдын тодорхойлсоноор эрс тэс уур амьсгал, хотжилт, тээврийн зорчих хөдөлгөөний онцлог нь гэмтлийн эрсдэлийг нэмэгдүүлэх боломжтой тул нотолгоонд суурилсан урьдчилан сэргийлэх бодлого боловсруулахад үндэсний өгөгдөл зайлшгүй шаардлагатай байна. Зорилго: Монгол Улсад 2014–2023 оны хооронд бүртгэгдсэн шагайн холбоосны гэмтлийн тархалт, хэв шинж, хүн ам зүйн болон орчны хүчин зүйлсийг тодорхойлж, статистик дүн шинжилгээ хийх. Арга, аргачлал: Бид судалгаандаа өвчтөн тус бүрийн мэдээллийг Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн статистик тандалт судалгааны албаны мэдээллийн сангаас цахим хэлбэрээр авч, шинжилгээнд хамруулахын өмнө бүрэн нэргүйжүүлэв. Судалгаанд шагайн холбоосны гэмтлийн ICD-10 кодоор бүртгэгдсэн бүх гэмтэлтэй өвчтөнүүдийг хамруулав. Гэмтлийн шалтгаантай оношнуудыг нийт 167 нарийвчилсан ангилалд хувааж, эдгээрийг 59 дэд бүлэг болон 14 үндсэн шалтгааны (этиологийн) бүлэгт нэгтгэн ангилав. Судалгааны ажлын үр дүнгийн тоон үзүүлэлтийн статистик боловсруулалтыг STATA-22.0 программ ашиглан гүйцэтгэж, бүлгүүдийн хоорондын үр дүнгийн ялгааг p<0.05 түвшинд байхад статистик ач холбогдолтой гэж үзэв. Үр дүн: 2014–2023 оны хооронд Монгол Улсад шагайн холбоосны 4,757 гэмтэл бүртгэгдсэн байна. Нийт тохиолдлын 57.7% нь эрэгтэйчүүд тохиолдсоноос давтамж нь 15–44 насны бүлэгт хамгийн өндөр буюу 68.8% ажиглагдсан ба 45-аас дээш насны эмэгтэйчүүд давамгайлж байв. Газарзүйн хувьд гэмтлийн 75% нь Улаанбаатар хотод бүртгэгдсэн байв. Уналт нь гэмтлийн гол шалтгаан болж, нийт тохиолдлын 70%-иас дээш хувийг эзэлсэн бөгөөд өвлийн улиралд давтамж нэмэгдсэн байв. Тээврийн осол хоёр дахь түгээмэл шалтгаан байсан ба мотоциклийн осол хөдөө орон нутгийн эрэгтэйчүүдэд илүү түгээмэл байв. Яаралтай тусламжийн хандалт хугацааны явцад өссөн ч хэвтэн эмчлүүлэх түвшин бага, тогтвортой хэвээр байв. Дүгнэлт: Монгол Улсад шагайн холбоосны гэмтэл нь уналт болон тээврийн ослоос зонхилон үүдэж, өвлийн улирал болон хүн амын хөдөлгөөний нягтрал ихсэх үеэр нэмэгдэж байгаа нь тодорхойлогдлоо. Гэмтлийн тусламж үйлчилгээний ачаалал нь хот суурин газар ахмад насны хүн амын дунд хамгийн өндөр тохиолдож байсан бөгөөд улирлын тодорхой хэлбэлзэл ажиглагдав. Эдгээр үр дүн нь бүс нутгийн онцлогт нийцсэн, зорилтот урьдчилан сэргийлэх стратеги яаралтай хэрэгжүүлэх шаардлагатайг нотолж байна.
Background: Recurrent inversion injuries are a major contributor to chronic ankle instability (CAI), resulting in long-term functional limitations, reduced physical activity, and diminished quality of life. While both arthroscopic and open surgical techniques are routinely employed worldwide, their outcomes remain unstudied in Mongolia. This study aimed to describe the national epidemiology of ankle ligament injuries and provide foundational data to inform future clinical and surgical research. Aim: To determine the prevalence, patterns, and associated demographic and environmental factors of ankle ligament injuries recorded in Mongolia between 2014 and 2023, and to conduct an epidemiological analysis. Materials and Methods: We performed a cross sectional, single-center epidemiological analysis using anonymized secondary data from the National Trauma and Orthopedic Research Center (NTORC), Mongolia’s national tertiary referral hospital. Patient records from January 2, 2014, to December 28, 2023, were extracted from the E-Health national database and coded using ICD-10. Eligible cases included malleolar fractures, ligament sprains, dislocations, nerve injuries, and other lower limb traumas. Data on age, sex, residence, admission date, length of stay, and injury mechanism were categorized into 167 specific etiologies and 14 major groups. Results: Falls were the predominant injury mechanism (71.1%), particularly among females (83.3%) and urban residents (76.4%). A seasonal peak occurred in winter, with 8.1% of injuries linked to iceand snow-related falls. Rural males had a higher proportion of transport-related injuries, notably involving motorcycles. The anterior talofibular ligament (ATaFL) was the most frequently affected structure. Individuals aged 15–44 years represented the largest proportion of ligament injury cases. Conclusion: Between 2014 and 2023, 4,757 ankle ligament injuries were recorded in Mongolia. Males accounted for 57.7% of cases, with the highest incidence observed in individuals aged 15–44 years (68.8%). Seventy-five percent of injuries occurred in Ulaanbaatar. Falls were the leading mechanism (>70%), particularly during winter, followed by road trafÏc accidents. Emergency department visits increased over time, while hospitalization rates remained low and stable.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1597
Эшлэл
О.Амгаланхүү, А.Шийрэвнямба, С.Батсүх, Б.Эрдэнэболд, С.Золжаргал, Л.Наранбат нар. Шагайн үений гадна хажуугийн холбоосны гэмтлийн сүүлийн арван жилийн тохиолдолд хийсэн дүн шинжилгээ. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(1):188-193.