Loading...
Монголд оношлогдсон Гемофили А, Б өвчний зарим тохиолдлуудад F8, F9 генийн мутацийг илрүүлсэн дүн
Зохиогч
Он
2026 оны гуравдугаар сарын 30
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
2
Start Page
67
End Page
72
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Гемофили А, Б өвчин Х-хромосомын ноёлогдогч генээр удамшин дамждаг, цус бүлэгнэлтийн VIII, IX факторын хомсдолын шалтгаант цусархагшлын шинжээр илрэх моногенийн шалтгаант эмгэг юм. Ийм өвчнөөр эрэгтэй хүн өвдөж, эмэгтэй хүн шинж тэмдэггүй далд тээгч болно. Пробандад уг өвчний эмгэг аллелийг тодорхойлсноор нэгдүгээрт тухайн гэр бүл дэх мутацийг хэв шинжийг тодорхойлох, хоёрдугаарт садан төрлийн эмэгтэйчүүдэд далд тээгчийг илрүүлэх, улмаар пренаталь оношилгоог хийх, цус алдалтын эрсдлээс сэргийлэх, ингибитор үүсэх эрсдлийг тодорхойлох зэрэг олон талын ач холбогдолтой. Зорилго: Монголд оношилогдсон гемофили-А, Б-тэй хүмүүсийн дунд F8, F9 генийн мутацийг илрүүлэх. Арга, аргачлал: Уг судалгаанд 2013 оноос 2022 оны хооронд УНТЭ, ЭХЭМҮТ-ийн цусны эмгэг судлалын тасаг, АШУҮИС-ийн БАС-ийн Молекул биологи-Удамзүйн тэнхмийн “Удамзүйн зөвлөгөө өгөх кабинет”-аар үйлчлүүлж буй Гемофили А, Б оноштой хүмүүсийг хамруулсан. Мутац илрүүлэхдээ полимеразын гинжин урвал (ПГУ), урт бүтээгдэхүүнт-ПГУ, нуклеотидын дараалал тогтоох Sequence шинжилгээний аргыг ашиглав. Үр дүн: Судалгаанд Гемофили А (ГА)-гийн 27 гэр бүлийн 32 өвчтөн (хүнд хэлбэр 30, хүндэвтэр 1, хөнгөн хэлбэр 1), Гемофили Б (ГБ)-гийн 8 өвчтөн (хүнд хэлбэр 6, хөнгөн 2), нийт 40 хүн хамрагдсан. Үүнээс Эмнэлзүй-удам судлалын анализаар Гемофили А – гийн 5 гэр бүл, Гемофили Б-гийн 2 хүн тус бүр удмын өгүүлэмжтэй. Гемофили А-тай хүмүүсийн 90% (29/32)-д F8 генийн эмгэг мутаци илэрсэн. Хүндэвтэр ГА-тай нэг тохиолдолд полиморфизм, хөнгөн хэлбэрийн ГА-тай 1 хүнд 7-р интрон дахь нэг суурийн гээгдэл тус тус илэрсэн. Хүнд хэлбэрийн ГА-тай 25 гэр бүлийн 56% (14 гэр бүлийн 16 хүнд)-д интрон-22 инверси, 12%(3 гэр бүлийн 4 хүнд)-д интрон-1 инверси, хоёр хүнд (8%) F8 генийн нэг болон олон экзоны гээгдэл, 2 гэр бүлийн 3 хүнд миссенс, 2 хүнд нэг суурийн гээгдэл илэрсэн. Эдгээр эмгэг мутациас c.2240del мутаци нь F8 генийн мутацийн бүртгэлийн санд бүртгэгдээгүй буюу шинэ мутаци болохыг тодорхойлсон юм. Хүнд хэлбэрийн ГБ-тэй 6 тохиолдолд нийт 5 мутаци илэрсэн. Үүнээс c.187_188del болон с.1314_1314del гэсэн 2 мутаци нь F9 генийн мутацийн бүртгэлийн санд бүртгэгдээгүй байсан тул эдгээр нь шинэ мутаци болох нь тодорхойлогдлоо. Хөнгөн хэлбэрийн ГБ-тэй 2 хүнд ямар нэгэн мутаци илэрсэнгүй. Дүгнэлт: Хүнд хэлбэрийн гемофили А-ийн тохиолдлын дунд интрон-22 болон интрон-1 инверси мутаци өндөр давтамжтай илэрч байна. F8 генийн c.2240del, F9 генийн c.187_188del болон с.1314_1314del мутаци нь өмнө нь бүртгэгдэж байгаагүй бөгөөд эдгээр нь Гемофили өвчний хүнд хэлбэрийн фенотипийг үүсгэх шалтгаан болж байна.
Background: Identifying pathogenic variants in the F8, F9 gene in patients with hemophilia A (HA) and Hemophilia B (HB) is crucial for improving genetic counseling, understanding genotype–phenotype correlations, assessing inhibitor risk, and establishing family-specific mutation profiles. Aim: To detect mutations in the F8 and F9 genes among people with hemophilia A and B diagnosed in Mongolia. Materials and Methods: Long-distance PCR were used to detect intron-22 and intron-1 inversions. Sanger sequencing identified nucleotide substitutions, deletion, and insertion in F8 and F9 gene. Results: Thirty-two male patients with HA (30 severe, one moderate, and one mild) from 27 unrelated families, eight patients with Hemophilia B were analyzed. Among 25 families with severe HA, pathogenic variants were found in 24 families (95.6%). Large structural rearrangements were detected in 22 patients from 19 families, including intron-22 inversion in 16 cases of 14 families, intron-1 inversion in four cases from three families, and two large deletions found in two unrelated families. In one severe case, no pathogenic variant was identified in the entire F8 gene. Small scale changes were identified in the remaining patients, including missense in three families and two frameshift variants, all associated with severe phenotype. We found novel c.2240del variant and classified as pathogenic. A known polymorphism (c.3864A>C) was identified in one patient with moderate HA, while a novel intronic deletion (c.1010-106delA) was detected in a patient with mild disease. Two families had a history of HB. A total of five different variants (c.223C>T; c.344A>G; c.464G>C; c.187_188del; and c.1314_1314delA) were identified in six patients with severe HB. Of these, two (c.187_188del and c.1314_1314delA) were novel. No variant in the entire F9 was found in two patients with mild HB. Nonsense c.223C>T (p.Arg75*) mutation was detected in two unrelated patients. Conclusion: Intron-22 (56%) and intron-1 (12%) inversions were detected in families with severe HA. A novel c.2240del variant was also identified in association with a severe phenotype. The novel variants c.187_188del and c.1314_1314delA of F9 can cause severe Hemophilia B.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1623
Эшлэл
М.Пүрэвдорж, И.Пүрэвдорж, Б.Мөнхцэцэг, Т.Тунгалагтамир, Л.Содномцогт, C.Mannhalter нар. Монголд оношлогдсон Гемофили А, Б өвчний зарим тохиолдлуудад F8, F9 генийн мутацийг илрүүлсэн дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(2):67-72.