Loading...
Гепатитийн В ба С вирусийн архаг халдвартай хүмүүст элэгний бус зарим шинжүүдийн эрсдэлт хүчин зүйл эмнэлзүйн хамаарлыг харьцуулсан дүн
Зохиогч
Д.Одонтуяа
У.Буяндэлгэр
Б.Батболд
М.Туул
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
66
End Page
71
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Гепатитийн В ба С вирусийн (ГВВ, ГСВ) архаг халдвар нь дэлхий дахинд элэгний хатуурал, элэгний хавдрын гол шалтгаан төдийгүй элэгний бус олон эрхтэн тогтолцооны өөрчлөлтүүдтэй хавсран илэрдэг. Гэсэн хэдий ч эдгээр элэгний бус шинжүүдийн тархалт, эрсдэлт хүчин зүйл, эмнэлзүйн хамаарлыг Монгол улсын хэмжээнд харьцуулсан судалгаа ховор байна. Зорилго: ГВВ ба ГСВ-ийн архаг халдвартай хүмүүст илрэх элэгний бус зарим шинжүүдийн эрсдэлт хүчин зүйл болон эмнэлзүйн хамаарлыг харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг ретроспектив когорт судалгааны загвараар нийт 1040 оролцогчийг хамруулан нас, хүйсээр ижилсүүлж судалсан. Элэгний бус шинжүүд болох артерийн даралт ихсэх, цусанд сахар ихсэх, цусанд өөх тос ихсэх, бөөрний үйл ажиллагаа буурах зэргийг тодорхойлсон. Үр дүн: ГСВ-ийн архаг халдвартай бүлэгт артерийн даралт ихсэх, цусанд сахар ихсэх, цусанд өөх тос ихсэх, бөөрний үйл ажиллагааны алдагдал зэрэг элэгний бус шинжүүд зонхилон илэрсэн (p<0.05). Харин таргалалт нь ГВВ-ийн архаг халдвартай бүлэгт, ялангуяа 50–59 насны эрэгтэйчүүдэд зонхилон илэрсэн. Нас (OR=1.04, 95% CI: 1.02–1.06) болон ГСВ-ийн архаг халдвар (OR=1.65, 95% CI: 1.20–2.26) нь элэгний бус шинжүүдийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. Элэгний фиброз нь хоёр бүлэгт адил өндөр тархалттай (71–72%) бөгөөд 50–59 насанд давамгай илэрсэн. Фиброзын зэрэг нэмэгдэх тусам бөөрний үйл ажиллагаа буурах хандлагатай (r=0.45) байсан. Дүгнэлт: ГСВ-ийн архаг халдвар нь элэгний бус шинжүүдийн илрэл, эрсдэлтэй илүү хүчтэй хамааралтай байна. Нас, хүйс, бодисын солилцооны өөрчлөлтүүд нь эдгээр шинжүүдийн чухал эрсдэлт хүчин зүйл болж байна. Иймд гепатитийн архаг халдвартай хүмүүст элэгний эмгэгээс гадна бодисын солилцоо болон бөөрний үйл ажиллагааг тогтмол хянах нь хүндрэлээс сэргийлэхэд чухал ач холбогдолтой.
Background: Chronic infection with hepatitis B virus (HBV) and hepatitis C virus (HCV) is a major cause of liver cirrhosis and hepatocellular carcinoma worldwide, and is also associated with a wide range of extrahepatic manifestations affecting multiple organ systems. However, comparative studies on the prevalence, risk factors, and clinical associations of these extrahepatic manifestations in Mongolia remain limited. Aim: To comparatively evaluate the risk factors and clinical associations of selected extrahepatic manifestations in patients with chronic HBV and HCV infections. Materials and Methods: This retrospective cohort study included a total of 1.040 participants matched by age and sex. Extrahepatic manifestations were assessed, including hypertension, hyperglycemia, dyslipidemia, and impaired renal function. Results: Extrahepatic manifestations such as hypertension, hyperglycemia, dyslipidemia, and renal dysfunction were significantly more prevalent in the chronic HCV group (p<0.05). In contrast, obesity was more common in the chronic HBV group, particularly among males aged 50-59 years. Increasing age (OR=1.04, 95% CI: 1.02-1.06) and chronic HCV infection (OR=1.65, 95% CI: 1.20-2.26) were associated with a higher risk of extrahepatic manifestations. Liver fibrosis showed similarly high prevalence in both groups (71-72%), with the highest occurrence in the 50-59 age group. A moderate positive correlation was observed between fibrosis stage and renal function impairment (r=0.45). Conclusion: Chronic HCV infection is more strongly associated with the presence and risk of extrahepatic manifestations compared to HBV. Age, sex, and metabolic abnormalities are important contributing risk factors. Therefore, regular monitoring of metabolic and renal function, in addition to liver disease, is essential in patients with chronic viral hepatitis to prevent complications.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1687
Эшлэл
Д.Одонтуяа, У.Буяндэлгэр, Б.Батболд, М.Туул. Гепатитийн В ба С вирусийн архаг халдвартай хүмүүст элэгний бус зарим шинжүүдийн эрсдэлт хүчин зүйл эмнэлзүйн хамаарлыг харьцуулсан дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):66-71.