Loading...
Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тосыг (schizonepeta multifida briq) in vivo, in vitro орчинд судалсан дүн
Зохиогч
Б.Отгонсүрэн
М.Барсболд
О.Мөнхтүшиг
Б.Маналжав
Б.Арвинзаяа
С.Хашчулуун
Н.Цэвэлмаа
Д.Энхмаа
Б.Хонгорзул
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
247
End Page
252
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Монгол оронд 7678 зүйл ургамал ургадгаас 1230 гаруй зүйл нь эмийн ургамал гэж үздэг бөгөөд үүний 900 орчим нь судлагдаагүй байгаа бол зөвхөн 200 орчим зүйл ургамлыг анагаах ухааны практикт ашиглаж байна. Сүүлийн жилүүдэд байгалийн гаралтай бүтээгдэхүүнийг эмчилгээнд хэрэглэх нь нэмэгдэж, энэ талаарх судалгааны салбар эрчимтэй хөгжиж байна. Хэрчлээст библэнцэр (Schizonepeta multifida (L.) Briq.) нь Lamiaceae овгийн ургамал ба Монгол, Сибирь, Зүүн Азийн орнуудад өргөн тархсан бөгөөд уламжлалт анагаах ухаанд ханиад, халууралт, үрэвсэлт өвчний үед хэрэглэгддэг. Фитохимийн судалгаагаар уг ургамалын эфирийн тос нь pulegone, limonene зэрэг терпент нэгдлүүд болон флавоноид агуулдаг. Эдгээр нэгдлүүд нь антиоксидант, үрэвслийн эсрэг болон мэдрэл хамгаалах үйлдэлтэй болох нь тогтоогдсон байдаг ч манай оронд ургаж буй хэрчлээст библэнцэрийн дээрх үйлдлийг цогцоор нь судалсан судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тосны антиоксидант идэвх, эс хордуулах тун, үрэвслийн эсрэг нөлөө ба туршилтын амьтны загварт стрессийн эсрэг үйлдлийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Судалгааг АШУҮИС-ийн Био Анагаахын хүрээлэнг түшиглэн гүйцэтгэлээ. Хэрчлээст библэнцэрийн газрын дээд хэсгийг клевенжерийн аппаратаар нэрж эфирийн тос ялган авч, гарцыг тооцон, антиоксидант идэвхийг спектрофотометр (Agilent BioTek Epoch 2)-ээр 517 нм долгионы уртад хэмжиж тодорхойлсон. BV2 ба N2a эсүүдийн шугмын өсгөвөрт MTT шинжилгээний аргаар эс хордуулах тунг тооцсоны дараа эсийн өсгөвөрт ФХЭБУ-аар IL-6, TNFα зэрэг үрэвслийн маркеруудыг тодорхойлов. Архаг стресс үүсгэх зорилгоор С57/BL6 хулганыг сонгон авч эрүүл, эмгэг болон туршилтын 3 бүлэгт ангилан, 10 өөр төрлийн архаг стрессийн загварыг санамсаргүй байдлаар өдөрт 2 удаа нийт 28 хоногийн турш үүсгэн, усанд сэлүүлэх сорилоор стрессийн эсрэг үйлдлийг тодорхойлов. Үр дүнгийн боловсруулалтыг Prism 10 программ ашиглан тооцоолсон. Үр дүн: Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тосны гарц 0.3±0.03% байсан ба DPPH чөлөөт радикал зайлуулах аргаар антиоксидант идэвхийн үзүүлэлт болох IC₅₀ утгыг тооцоолоход 262.7±2.95 мкг/мл буюу антиоксидант идэвхитэй байв. BV2 ба N2a эсүүдийн шугмын өсгөвөрт эс хордуулах тунг тооцоолоход 200 мкг/мл тунгаас эхлэн эс хордуулах нөлөө үзүүлсэн. Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тос нь IL-6, TNF-α үрэвслийн маркеруудыг 50, 100, 200 мкг/мл тун тус бүрд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатайгаар бууруулав. Усанд сэлүүлэх сорилын дүнгээр эмгэг хяналтын бүлгийг туршилтын бүлэгтэй харьцуулахад p<0.05 буюу статистикийн хувьд ач холбогдол бүхий ялгаатай байлаа. Дүгнэлт: Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тос нь антиоксидант, үрэвслийн эсрэг болон архаг стрессийн эсрэг үйлдэлтэй нь усанд сэлүүлэх сорилоор батлагдлаа.
Background: Of the 7,678 plant species growing in Mongolia, more than 1,230 are considered medicinal plants; however, around 900 of these remain unstudied, and only about 200 species are currently used in medical practice. In recent years, the use of natural products in therapy has increased, and research in this field has been rapidly developing. Schizonepeta multifida (L.) Briq., a plant belonging to the Lamiaceae family, is widely distributed in Mongolia, Siberia, and East Asia, and is traditionally used to treat colds, fever, and inflammatory diseases. Phytochemical studies have shown that its essential oil contains terpenoid compounds such as pulegone and limonene, as well as flavonoids. These compounds are known to exhibit antioxidant, anti-inflammatory, and neuroprotective effects; however, comprehensive studies on these activities of Schizonepeta multifida growing in Mongolia are limited. Aim: To determine the antioxidant activity, cytotoxicity, and anti-inflammatory effects of Schizonepeta multifita Briq. essential oil and to evaluate its anti-stress effects in an experimental chronic stress animal model. Materials and Methods: The study was conducted at the Institute of Bio-Medicine, Mongolian National University of Medical Sciences. The aerial parts of Schizonepeta multifida were subjected to hydrodistillation using a Clevenger apparatus to obtain essential oil, and the yield was calculated. Antioxidant activity was measured at 517 nm using a spectrophotometer (Agilent BioTek Epoch 2). Cytotoxicity was assessed in BV2 and N2a cell lines using the MTT assay, after which inflammatory markers (IL-6 and TNF-α) were determined in cell cultures using ELISA. For the induction of chronic stress, C57/BL6 mice were divided into healthy control, negative control, and experimental groups. A total of 10 different chronic stress models were randomly applied twice daily for 28 days. Anti-stress effects were evaluated using the forced swim test. Data analysis was performed using Prism 10 software. Results: The yield of essential oil from Schizonepeta multifida was 0.3±0.03%. The antioxidant activity, assessed by the DPPH radical scavenging method, showed an IC₅₀ value of 262.7±2.95 µg/mL, indicating antioxidant potential. Cytotoxicity assays in BV2 and N2a cell lines showed toxic effects starting from a concentration of 200 µg/mL. The essential oil significantly reduced inflammatory markers IL-6 and TNF-α at concentrations of 50, 100, and 200 µg/mL (p<0.05). In the forced swim test, there was a statistically significant difference (p<0.05) between the disease control group and the experimental group. Conclusion: The essential oil of Schizonepeta multifida exhibits antioxidant, anti-inflammatory, and anti-chronic stress effects.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1719
Эшлэл
Б.Мандах-Эрдэнэ, Б.Отгонсүрэн, М.Барсболд, О.Мөнхтүшиг, Б.Маналжав, Б.Арвинзаяа нар. Хэрчлээст библэнцэрийн эфирийн тосыг (schizonepeta multifida briq) in vivo, in vitro орчинд судалсан дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):247-252.