Loading...
Сибирь хотой (Leonurus sibiricus L.) ургамлын хандны тирозиназа дарангуйлах идэвхийн судалгаа
Зохиогч
Он
2026 оны есдүгээр сарын 15
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
6
Start Page
109
End Page
115
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Тирозиназа нь меланогенезийн эхний болон хурд хязгаарлагч шатанд оролцож, L-тирозиныг L-DOPA болгон гидроксилжуулах, L-DOPA-г допахинон болгон исэлдүүлэх урвалыг катализладаг зэс агуулсан фермент юм. Тирозиназын идэвхийг бууруулах байгалийн гаралтай нэгдлүүдийг илрүүлэх нь эм зүй, фармакогноз, гоо сайхны бүтээгдэхүүний судалгаанд ач холбогдолтой. Leonurus төрлийн ургамлууд фенолт нэгдэл, фенилпропаноид, флавоноид, иридоид, алкалоид болон дитерпеноид зэрэг олон төрлийн хоёрдогч метаболит агуулдаг бөгөөд зарим Leonurus зүйлээс ялгасан нэгдлүүдийн тирозиназа дарангуйлах үйлдэл өмнө нь мэдээлэгдсэн. Гэвч Сибирь хотой (Leonurus sibiricus L.) ургамлын центрифугийн хуваарилалтын хроматографиар ялгасан фракцуудын тирозиназа дарангуйлах идэвхийн талаарх мэдээлэл хязгаарлагдмал байна. Зорилго: L. sibiricus ургамлын бутанолын фракцыг центрифугийн хуваарилалтын хроматографийн аргаар фракцлан, нимгэн үеийн хроматографийн профайлд үндэслэн нэгтгэсэн дээжүүдийн mushroom tyrosinase дарангуйлах идэвхийг үнэлж, хамгийн идэвхтэй фракцын бүлгийг тогтоох. Арга, аргачлал: L. sibiricus-ийн бутанолын фракцыг центрифугийн хуваарилалтын хроматографийн системээр ялгаж нийт 82 фракц цуглуулав. Фракцуудыг нимгэн үеийн хроматографийн аргаар silica gel хавтан дээр этилацетатметанол (85:15, v/v) хөдөлгөөнт фаз ашиглан хөгжүүлж, NPG илрүүлэгч урвалжаар боловсруулан хэт ягаан туяаны гэрэлд ажиглав. Ижил төстэй толбоны байрлал, тоо болон флуоресценцийн профайлтай дараалсан фракцуудыг нэгтгэж нийт 15 нэгтгэсэн дээж бэлтгэв. Центрифугийн хуваарилалтын хроматографийн 59-64-р фракцууд ижил төстэй TLC профайл үзүүлсэн тул дээж 11 болгон нэгтгэсэн. Тирозиназа дарангуйлах идэвхийг mushroom tyrosinase болон L-DOPA субстрат ашигласан 96-нүхт микроплейтийн спектрофотометрийн аргаар тодорхойлов. Дээжүүдийг DMSO-д 1 мг/мл концентрациар бэлтгэж, 100 мМ фосфатын буфер (pH 6.8), 20 мкл дээж, 20 мкл mushroom tyrosinase (500 ОУН/ мл)-ийг 10 минут урьдчилан инкубацалсны дараа 80 мкл 8 мМ L-DOPA нэмж 25°C-д 20 минут урвал явуулав. Допахромын үүсэлтийг Promega GloMax Explorer microplate reader-ээр 450 нм-д хэмжив. Дээжийн өөрийн шингээлтийг background хэмжилтээр засварлаж, кожик хүчил (1 мг/мл)-ийг эерэг хяналтаар ашиглав. Үр дүн: Нэгтгэсэн 15 дээжийн тирозиназа дарангуйлах идэвх харилцан адилгүй байв. Центрифугийн хуваарилалтын хроматографийн 59-64-р фракцуудыг агуулсан дээж 11 хамгийн өндөр идэвх үзүүлж, тирозиназын идэвхийг 35.89% дарангуйлав. Дараагийн өндөр идэвхийг дээж 14 (21.98%), дээж 5 (20.43%), дээж 3 (16.96%) үзүүлсэн бол бусад дээжийн дарангуйлалт 0-11.73%-ийн хооронд байв. Эерэг хяналт кожик хүчил ижил нөхцөлд 59.14% дарангуйлалт үзүүлсэн. Дээж 11-ийн идэвх бусад нэгтгэсэн дээжээс өндөр байсан нь биологийн идэвхтэй нэг буюу хэд хэдэн бүрэлдэхүүн центрифугийн хуваарилалтын хроматографийн 59–64-р фракцын мужид харьцангуй баяжсан байж болохыг таамаглаж байна. Дүгнэлт: Центрифугийн хуваарилалтын хроматографийн фракцлалт, TLC-д суурилсан фракцуудын нэгтгэл болон mushroom tyrosinase-L-DOPA скринингийг хослуулснаар L. sibiricus-ийн бутанолын фракцаас тирозиназа дарангуйлах идэвх харьцангуй өндөртэй бүлгийг тогтоох боломжтой байв. Центрифугийн хуваарилалтын хроматографийн 59-64-р фракцуудыг нэгтгэсэн дээж 11 нь цаашид LC-MS/MS шинжилгээ, биоидэвхэд чиглэсэн дахин фракцлалт, нэгдэл тусгаарлалт болон концентрацихамааралт IC5050 судалгаанд тэргүүлэх дээж болох боломжтой.
Background: Tyrosinase is a copper-containing enzyme that catalyzes key initial reactions of melanogenesis, including the hydroxylation of L-tyrosine and oxidation of L-DOPA. The discovery of natural tyrosinase inhibitors remains relevant to pharmaceutical, pharmacognostic, and cosmetic research. Species of the genus Leonurus contain diverse secondary metabolites, including phenolic compounds, phenylpropanoids, flavonoids, iridoids, alkaloids, and diterpenoids. Selected constituents from Leonurus species have previously demonstrated tyrosinase inhibitory properties. However, information on the tyrosinase inhibitory activity of chromatographically fractionated Leonurus sibiricus L. remains limited. Aim: To fractionate the n-butanol fraction of L. sibiricus by centrifugal partition chromatography (CPC), pool the obtained fractions according to their thin-layer chromatographic profiles, and evaluate the mushroom tyrosinase inhibitory activity of the pooled samples to identify the most active chromatographic region. Materials and Methods: The n-butanol fraction of L. sibiricus was separated by CPC, yielding 82 individual fractions. The fractions were analyzed by thin-layer chromatography (TLC) on silica gel using ethyl acetate–methanol (85:15, v/v) as the mobile phase. After development, the chromatograms were derivatized with NPG reagent and visualized under UV light. Consecutive fractions showing comparable TLC band patterns and fluorescence profiles were combined into 15 pooled samples. CPC fractions 59–64 were combined as Sample 11. Tyrosinase inhibitory activity was evaluated using a 96-well microplate spectrophotometric assay with mushroom tyrosinase and L-DOPA as the substrate. Samples were prepared in DMSO at 1 mg/mL. Each reaction contained 100 mM phosphate buffer (pH 6.8), 20 µL of sample solution, and 20 µL of mushroom tyrosinase (500 U/mL). After 10 min of pre-incubation, 80 µL of 8 mM L-DOPA was added, and the reaction was maintained at 25 °C for 20 min. Dopachrome formation was measured at 450 nm using a Promega GloMax Explorer microplate reader. Sample background absorbance was corrected using enzymeand substrate-free wells, and kojic acid at 1 mg/mL was used as a positive control. Results: The 15 pooled samples demonstrated different levels of tyrosinase inhibitory activity. Sample 11, corresponding to CPC fractions 59–64, showed the strongest inhibitory effect, with 35.89% inhibition. Samples 14, 5, and 3 showed 21.98%, 20.43%, and 16.96% inhibition, respectively, whereas the remaining pooled samples showed lower or negligible inhibition. Kojic acid showed 59.14% inhibition under the same assay conditions. The highest activity observed in Sample 11 suggests enrichment of one or more bioactive constituents within the chromatographic region corresponding to CPC fractions 59–64. Conclusion: The combination of CPC fractionation, TLC-guided pooling, and a mushroom tyrosinase–L-DOPA screening assay enabled localization of tyrosinase inhibitory activity within a defined fraction range of L. sibiricus. Sample 11, comprising CPC fractions 59–64, represents the priority material for subsequent LC-MS/MS characterization, bioactivity-guided subfractionation, isolation of active constituents, and concentration-dependent IC₅₀ evaluation.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1755
Эшлэл
Р.Норовням, Wirginia Kukuła-Koch, Х.Даариймаа. Сибирь хотой (Leonurus sibiricus L.) ургамлын хандны тирозиназа дарангуйлах идэвхийн судалгаа. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(6):109-115.