Loading...
Тархмал хатууралтай өвчтөнүүдийн тархины эзлэхүүнийг соронзон резонанст томографын шинжилгээгээр тодорхойлсон дүн
Зохиогч
Б.Халиун
М. Энхтуяа
М.Жанар
Г.Урантөгс
Н.Лхамцоо
Д.Түвшинжаргал
Он
2026 оны есдүгээр сарын 15
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
6
Start Page
133
End Page
138
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Тархмал хатуурал (ТХ) нь төв мэдрэлийн тогтолцоог гэмтээдэг архаг үрэвсэлт, сөнөрөлт эмгэг ба гэмтлийн бус шалтгаант хөдөлмөрийн чадвар алдалтад хүргэдэг эмгэгт тооцогддог, ихэвчлэн 20–40 насны, эмэгтэйчүүдэд 2–3 дахин өндөр тохиолддог байна. Дэлхий даяар ТХ-ын тархалт нэмэгдэж байгаа бөгөөд Монгол хүнд тохиолдож буй ТХ-ын соронзон резонанст томографын (СРТ) дүрслэл болон ТХын үеийн СРТ эзлэхүүнийг үнэлсэн судалгааны ажил хязгаарлагдмал байгаа нь уг судалгааг хийх үндэслэл болсон. Зорилго: Тархмал хатууралтай өвчтөнүүдийн тархины эзлэхүүнийг соронзон резонанст томографын шинжилгээгээр үнэлэх. Арга, аргачлал: Судалгааг тоон судалгааны арга, аналитик судалгааны тохиолдол хяналтын загвараар 2020–2023 оны хугацаанд УГТЭ-н Мэдрэл, мэдрэлийн мэс заслын төвд ТХ оношлогдсон нийт 59 өвчтөнийг хамруулах болон хасах шалгуурт үндэслэн 50 өвчтөний СРТ шинжилгээг хяналтын бүлгийн (ХБ) 50 үйлчлүүлэгчдийн СРТ шинжилгээтэй харьцуулсан. Үр дүн: Судалгаанд ТХ оношлогдсон 23–65 насны 50 өвчтөн хамрагдсан бөгөөд 8 (16%) нь эрэгтэй, 42 (84%) нь эмэгтэй байв. Судалгаанд хамрагдагсдын дундаж нас 45.5±11.8 жил, өвчин үргэлжилсэн хугацаа 7.0±6.4 жил байлаа. ТХ-ын бүлгийг хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад нийт бор бодисын эзлэхүүн (p=0.002), гадрын бор бодисын эзлэхүүн (p<0.001), гадрын доорх бор бодисын эзлэхүүн (p=0.006) болон их тархины эзлэхүүн (p=0.02) статистикийн ач холбогдолтойгоор буурсан байна. Мөн гадрын доорх бор бодисын бүтцүүдээс таламус (p=0.001), сүүлт бөөм (p=0.009), хуягт бөөм (p=0.008), зэргэлдээх бөөм (p<0.001)ийн эзлэхүүнүүд мөн статистикийн ач холбогдолтойгоор буурсан байв. Тархины дэлбэнгүүдээс чамархайн (p=0.006) болон дагзны (p<0.001) дэлбэнгийн эзлэхүүн ТХ-ын бүлэгт хяналтын бүлгээс бага байлаа. Өвчин үргэлжилсэн хугацаа нь нийт бор бодисын эзлэхүүнтэй (r= −0.30, p<0.02), таламусын эзлэхүүнтэй (r= −0.28, p<0.04) сул урвуу хамааралтай байсан бол дагзны дэлбэнгийн эзлэхүүнтэй дунд зэргийн урвуу хамааралтай байв (r= −0.43, p<0.002). Мөн өвчин үргэлжилсэн хугацаа нь нугасны байрлалтай (p=0.01) болон бор бодисын эзлэхүүнтэй (p=0.04) статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай, өвчний сэдрэлийн тоо нийт тархины эзлэхүүнтэй сул, урвуу хамааралтай (r= −0.28, p=0.046) байлаа. Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагсдад ТХ-ын үед тархины эзлэхүүн бууралт нь тархины бор бодис, гүний бор бодис болон тархины чамархай, дагзны дэлбэнгүүдэд илүүтэй илэрсэн нь ТХ-ын үед миелингүйжилт болон тархины сөнөрөлт өөрчлөлт зэрэгцэн явагдаж байгааг харуулж байна.
Background: Multiple sclerosis (MS) is an autoimmune inflammatory neurodegenerative disease of the central nervous system and a major cause of disability in young adults. MRI is essential for diagnosis and monitoring, while early evaluation of structural brain changes is important. Aim: To evaluate brain volumetric changes using automated MRI analysis in patients with MS. Materials and Methods: This case–control study included 50 MS case patients and 50 controls patients examined between 2020–2023 at the Third State Hospital. T1-MPRAGE images were analyzed using volBrain automated segmentation software. Results: The mean age of MS patients was 45.5±11.8 years. Compared with healthy controls, the MS group showed significantly lower total grey matter volume (p=0.002), cortical grey matter volume (p<0.001), subcortical grey matter volume (p=0.006), and cerebral volume (p=0.02). Significant volume reductions were also observed in the temporal (p=0.006) and occipital (p<0.001) lobes. Deep grey matter structures, including the thalamus (p=0.001), caudate nucleus (p=0.009), putamen (p=0.008), and nucleus accumbens (p<0.001), also showed significantly reduced volumes. Disease duration was negatively correlated with total grey matter volume (r=−0.30, p=0.02), thalamic volume (r=−0.28, p=0.04), and occipital lobe volume (r=−0.43, p=0.002). Disease duration was also significantly associated with spinal cord involvement (p=0.01) and grey matter volume (p=0.04). The number of relapses was negatively correlated with total brain volume (r=−0.28, p=0.046). Conclusion: Patients with MS demonstrated decreased grey matter volume, particularly within deep grey matter structures, along with increased abnormal white matter volume, suggesting the coexistence of neurodegeneration and demyelination in MS. Brain volume loss in MS appeared to occur independently of aging. Automated quantitative MRI analysis may provide important diagnostic value in detecting structural brain changes associated with MS.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1759
Эшлэл
Б.Халиун, М. Энхтуяа, М.Жанар, Г.Урантөгс, Н.Лхамцоо, Д.Түвшинжаргал. Тархмал хатууралтай өвчтөнүүдийн тархины эзлэхүүнийг соронзон резонанст томографын шинжилгээгээр тодорхойлсон дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(6):133-138.