Loading...
Silybum marianum (L.) Gaertn.-ыг үрээр үржүүлэн тарималжуулах боломжийн урьдчилсан судалгаа (АШУҮИС-ийн Эм зүйн сургуулийн Эрдэнэ сум дахь тарималжуулалтын талбайн нөхцөлд)
Зохиогч
Ц.Амаржаргал
Ч.Хонгорзул
Б.Энхтуул
Б.Номин
Б.Буянжаргал
Б.Мөнхзул
Он
2026 оны есдүгээр сарын 15
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
6
Start Page
217
End Page
222
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Silybum marianum-ийн эмчилгээний боломжийг судалсан олон тооны туршилт, эмнэлзүйн судалгаанд түүний биологийн идэвхийг голчлон антиоксидант, үрэвслийн эсрэг, фиброзын эсрэг болон элэг хамгаалах үйлдэлтэй холбон авч үзсэн байдаг. Ялангуяа silymarin нь исэлдэлтийн стрессийг бууруулах, эсийн мембраныг тодорхой төрлийн хорт нөлөөллөөс хамгаалах, уургийн нийлэгжилтэд нөлөөлөх зэрэг механизмаар элэг хамгаалах боломжтой гэж судалгаанд дурдсан байна. Иймээс Silybum marianum-ийг тарималжуулж, үрийг нь үйлдвэрлэлийн болон судалгааны зориулалтаар ашиглах нь эмийн ач холбогдол бүхий идэвхт бодисын тогтвортой эх үүсвэр бүрдүүлэх, чанартай түүхий эдийн нөөцийг нэмэгдүүлэх чухал ач холбогдолтой нь энэхүү судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: S. marianum-ийг үрээр тарималжуулах боломжийг судалж, үрийн соёололт, суулгацын өсөлт хөгжил шилжүүлэн суулгасны дараах ургалт, фенологийн үе шат болон үрийн ургацын үзүүлэлтийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Туршилтад S. marianum-ийн үрийг ашиглаж, тасалгааны нөхцөлд соёолуулан, хэвийн хөгжсөн суулгацыг хүлэмжинд бойжуулж, улмаар Төв аймгийн Эрдэнэ сумын Тамган өндөр орчмын тарималжуулалтын талбайд шилжүүлэн суулгав. Үрийн соёололтыг germination percentage (GP), дундаж соёололтын хугацааг (MGT), суулгацын өсөлтийг морфометрийн үзүүлэлтээр, ил талбайн амьдралтыг хувиар тооцоолов. Үрийн ургацын үед баг цэцгийн тоо, голч, нэг ургамлын үрийн жин, 1000 үрийн жин болон нэгж талбайн үрийн ургацыг тодорхойлов. Өгөгдлийг дундаж стандарт хазайлтаар илэрхийлж (±MNSD), статистикийн ач холбогдлыг p<0.05 түвшинд үнэлэв. Үр дүн: Нийт 1000 үрээс 852 үр соёолж, соёололтын хувь 85.2%, дундаж соёололтын хугацаа 11 хоног байв. Хүлэмжийн нөхцөлд суулгацын ургамлын өндөр 1.0-3.0 см, розеткын голч 1.2-7.0 см хүртэл нэмэгдэв. Ил талбайд шилжүүлэн суулгасан 452 суулгацаас 353 ургамал амьд үлдэж, амьдралт 78.1% байв. Анхны цэцэглэлт 6 дугаар сарын 12нд, бүрэн цэцэглэлт 7 дугаар сарын 9-нд, үр бүрэн боловсролт 8 дугаар сарын 30-нд ажиглагдсан бөгөөд тарилтаас үр боловсрох хүртэл 175 хоног зарцуулав. Нэг ургамалд дунджаар 18 салаа, 20 баг цэцэг үүсэж, баг цэцгийн голч 4.4 см, нэг ургамлын үрийн жин 15.5 г, 1000 үрийн жин 11.5 г, үрийн ургац 195.325 кг/га байв. Дүгнэлт: S. marianum нь Төв аймгийн Эрдэнэ сумын Тамган өндөр орчмын нөхцөлд үрээр үржиж, өсөлт хөгжил болон үр боловсролтын үндсэн үе шатыг бүрэн дамжин, үрийн ургац өгөх боломжтой болохыг тогтоов. Иймээс уг ургамлыг тухайн нөхцөлд эмийн түүхий эдийн зориулалтаар тарималжуулах боломжтой гэж үзэж байна.
Background: Numerous experimental and clinical studies have investigated the therapeutic potential of Silybum marianum (L.) Gaertn., mainly attributing its biological activities to antioxidant, anti-inflammatory, antifibrotic, and hepatoprotective effects. In particular, silymarin has been reported to exert hepatoprotective effects by reducing oxidative stress, protecting cell membranes from certain toxic insults, and modulating protein synthesis. Therefore, cultivation of S. marianum and utilization of its seeds for industrial and research purposes are important for establishing a sustainable source of pharmacologically valuable bioactive compounds and increasing the availability of high-quality medicinal plant material. Aim: To evaluate the feasibility of cultivating S. marianum from seeds and to determine seed germination, seedling growth and development, survival after transplantation to open-field conditions, phenological stages, and seed yield characteristics. Materials and Methods: Seeds of S. marianum were germinated under indoor conditions, and normally developed seedlings were subsequently raised in a greenhouse and transplanted to a cultivation site near Tamgan Öndör, Erdene sum, Töv Province, Mongolia. Germination percentage (GP), mean germination time (MGT), seedling growth based on morphometric parameters, and survival rate after transplantation were evaluated. At harvest, the number and diameter of capitula, seed weight per plant, 1000-seed weight, and seed yield per unit area were determined. Data were expressed as mean±SD, and statistical significance was evaluated at p < 0.05. Results: Of the 1,000 seeds sown, 852 germinated, resulting in a germination percentage of 85.2% and a mean germination time of 11 days. Under greenhouse conditions, plant height increased from 1.0 to 3.0 cm, while rosette diameter increased from 1.2 to 7.0 cm. Of the 452 seedlings transplanted to the open field, 353 survived, corresponding to a survival rate of 78.1%. The first flowering was observed on June 12, full flowering on July 9, and full seed maturation on August 30, with 175 days from sowing to seed maturity. On average, each plant produced 18 branches and 20 capitula, with a capitulum diameter of 4.4 cm, seed weight per plant of 15.5 g, 1000-seed weight of 11.5 g, and seed yield of 195.325 kg/ha. Conclusion: S. marianum was able to germinate, establish, complete its major growth, flowering, and seed maturation stages, and produce seeds under the cultivation conditions of the Tamgan Öndör area, Erdene sum, Töv Province. These findings indicate that S. marianum can potentially be cultivated in this specific area as a source of medicinal plant material.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1774
Эшлэл
Ц.Амаржаргал, Ч.Хонгорзул, Б.Энхтуул, Б.Номин, Б.Буянжаргал, Р.Норовням нар. Silybum marianum (L.) Gaertn.-ыг үрээр үржүүлэн тарималжуулах боломжийн урьдчилсан судалгаа (АШУҮИС-ийн Эм зүйн сургуулийн Эрдэнэ сум дахь тарималжуулалтын талбайн нөхцөлд). Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(6):217-222.