Б.Энх-Амгалан
Loading...
Товч нэр
Б.Энх-Амгалан
Бүтэн нэр
Борис Энх-Амгалан
Латин нэр
Boris Enkh-Amgalan
Албан тушаал
Тэнхимийн эрхлэгч
Багш
ORCID
2 results
Now showing 1 - 2 of 2
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Элэг, цөсний үйл ажиллагааг дэмжих үйлдэлтэй нийлмэл найрлагатай зарим зэхмэл цайны антиоксидант идэвхийг судалсан үр дүн(2026-03-30); Э.ПүрэвдоржҮндэслэл: Ургамлын гаралтай цай нь антиоксидант, үрэвслийн эсрэг болон элэг, цөсний үйл ажиллагааг дэмжих биологийн идэвхт нэгдлээр баялаг байдаг. Гэсэн хэдий ч Монголд уламжлалт анагаах ухаанд хэрэглэгдэж ирсэн элэг, цөсний үйл ажиллагааг дэмжих үйлдэлтэй нийлмэл найрлагатай зарим зэхмэл цайны химийн бүрэлдэхүүн, антиоксидант идэвхийг нарийвчлан тогтоосон судалгаа дутмаг байна. Зорилго: Ургамлын гаралтай элэг, цөсний үйл ажиллагааг дэмжих үйлдэлтэй зарим зэхмэл цайны биологийн идэвхт нэгдлийн агууламж болон антиоксидант идэвхийг уусгагчийн концентрациас хамааруулан үнэлэх. Арга, аргачлал: Судалгаанд Азийн төлөгч өвс (Achillea asiatica Serg), өмхий буржгар (Thalictrum foetidum L), Потаниний хотир (Zygophyllum potaninii Maxim), эгэл марал (Tanacetum vulgaris L), гишүүнэ (Rheum undulatum L) зэрэг 5 төрлийн ургамлаас тогтох нийлмэл найрлагатай зэхмэл цайг судалгаанд ашиглав. Ургамлын дээжийг 30% болон 70% этилийн спиртээр хандалж, химийн анхан шатны шинжилгээг нимгэн үеийн хроматографи (НҮХ)-ийн аргаар хийв. Нийт фенолт нэгдлийг Фолин–Чикольтеу, нийт флавоноидыг AlCl₃-ын өнгөт урвалаар тодорхойлж, антиоксидант идэвхийг DPPH, ABTS⁺, FRAP аргуудаар үнэлсэн. Үр дүн: НҮХ шинжилгээгээр флавоноидын уламжлал, гликозид болон терпений төрлийн нэгдлүүд илэрч, алкалоид илрээгүй. 70% этилийн спирт нь ханданд нийт фенолт нэгдэл 5.518±0.24%, (галлын хүчлээр тооцсоноор) болон нийт флавоноид 1.513±0.023%, (кверцетинээр тооцсоноор) өндөр байгаа нь харагдаж байлаа. Антиоксидант идэвхийн хувьд 70% ханд DPPH (IC₅₀=55.37 мкг/мл), ABTS⁺ (IC₅₀=86.08 мкг/мл), FRAP (1440.84 мкM/л) аргуудаар 30% хандтай харьцуулахад илүү идэвх үзүүлж байгаа нь тогтоогдлоо. Дүгнэлт: 1. Нийлмэл зэхмэл цайны фитохимийн чанарын шинжилгээгээр флавоноидын уламжлалт нэгдлүүд, гликозид болон терпен давамгайлан агуулагдаж байгаа нь илэрсэн бөгөөд уусгагчийн концентрациас хамааруулан 70%-ийн этилийн спирт нь ханд дахь нийт фенолт нэгдэл болон флавоноидын агууламж 30%-ийн ханднаас статистик ач холбогдол бүхий өндөр (p<0.05) байгаа нь тогтоогдож байна. 2. Чөлөөт радикал саармагжуулах идэвхийг DPPH (IC50 55.37 мкг/мл) болон ABTS (IC50 86.08 мкг/мл) аргуудаар үнэлэхэд 70%-ийн этилийн спирт нь ханд нь 30%-ийн хандтай харьцуулахад илүү өндөр антиоксидант идэвх үзүүлж байгаа нь ажиглагдаж байна. 3. Зэхмэл цайны ханднуудын төмрийн ион ангижруулах чадвар FRAP (1440.84 мкM/л) нь концентрациас хамаарсан шугаман хамааралтай бөгөөд полифенолт нэгдлийн агууламж өндөр байх тусам антиоксидант идэвх нэмэгдэж байгаа нь уг зэхмэл цай элэг, цөсний үйл ажиллагааг дэмжих үйлдэлтэй болохыг харуулж байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Улаанбаатар хотын хүн амын артерийн гипертензийн өвчлөл, нас баралтын төлөв байдлыг судалсан дүн(2021-11-01); Д.ОюунбилэгДэлхийн хүн амын өвчний дарамтын 2019 оны судалгаагаар артерийн гипертензи тэргүүлж байна. Монгол улсын хэмжээнд артерийн гипертензи зүрх судасны тогтолцооны өвчний дотор сүүлийн 10 жилийн дунджаар 46.9 хувийг эзэлж, 2.8 хувиар өссөн байна. Бид Улаанбаатар хотын 2008-2019 онуудад хүн амын дундах артерийн гипертензийн өвчлөл нас баралтын динамик өөрчлөлт, түүнд нөлөөлж буй цаг уурын хүчин зүйлсийг судлах зорилгоор ретроспектив дескриптив загварыг ашиглан амбулатори, стационарийн өвчлөл, нас баралтын динамик өөрчлөлтийг судлав. Улаанбаатар хотод 2008-2019 онд артерийн гипертензийн улмаас 262469 хүн амбулаторид үзүүлсний 65% нь эмэгтэй, 35% нь эрэгтэй, дундаж нас 58 байна. Амбулаториор үйлчлүүлсэн үйлчлүүлэгчдийн 81% нь анхдагч гипертензи, 14.2% нь зүрхний гаралтай артерийн гипертензи 1.8% нь бөөрний гаралтай артерийн гипертензи, 0.3% нь зүрх ба бөөрний тодорхой бус шалтгаант артерийн гипертензи, 2.7% нь хоёрдогч гипертензи гэж оношлогдсон байна. Улаанбаатар хотод 2014-2019 онд артерийн гипертензийн улмаас 629 хүн нас барж, хүйсийн хувьд эмэгтэй 347 (55.2%), эрэгтэй 282 (44.8%) байна. Дүүргээр авч үзвэл Баянзүрх дүүрэгт 156 (24.8%), Сонгино хайрхан дүүрэгт 179 (28.5%), Хан-Уул дүүрэгт 122 (19.4%) өндөр үзүүлэлттэй байна. Нийт нас баралтын анхдагч гипертензи 517 (82.2%), зүрхний гаралтай артерийн гипертензи 96 (15.3%) эзлэн тэргүүлж байна. Улаанбаатар хотын хүн ам артерийн гипертензийн өвчлөл, нас баралт 40-өөс дээш насны хүмүүст илүү тохиолдож, нас ахих тусам нэмэгдэж байна. Хүйсийн хувьд эмэгтэйчүүд дийлэнх хувийг эзэлж байна. Артерийн гипертензийн улмаас нас барж байгаа хүмүүсээс тэтгэврийн насныхан дийлэнх буюу 87.6 хувийг эзэлж байна. Тэтгэврийн насны хүмүүсийн нас барах голлох шалтгаан нь анхдагч гипертензи (нийт нас баралтын 82.2%) байна.