Loading...
Бунгийн яргуй (Pulsatilla Bungeana L.) ургамлын талаарх уламжлалт анагаах ухааны сурвалж бичгийн судалгаа
Зохиогч
Он
2021 оны гуравдугаар сарын 13
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
17
Issue
3
Start Page
132
End Page
135
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Ходоодны хорт хавдар нь дэлхий дахинд хийгээд манай улсын хэмжээнд маш өндөр тархалттайгаас гадна нас баралт ихтэй аюулт өвчин юм4. Дэлхий нийтээр энэхүү өвчнийг эмчлэх Дорно дахины (уламжлалт) анагаах ухааны аргыг тал бүрээс нь сонирхон судалж, байгаль дээрх эмт ургамлуудаас бүтсэн гаж нөлөө багатай шинэ эм, бэлдмэлүүдийг гарган авч, практикт нэвтрүүлэх хандлага маш хурдацтай өсөн нэмэгдсээр байна1. Зорилго: “Өвсөн гурван халуун” жор, түүнд агуулагдах Бунгийн яргуй (Pulsatilla Bungeana L.) ургамлыг уламжлалт анагаах ухааны сурвалжууд болон тэдгээрийн түгээмэл хэрэглэгддэг тайлбар зохиолуудад хэрхэн дурдсан талаар харьцуулан шинжлэн, нэгтгэн дүгнэх. Арга, аргачлал: “Анагаах Ухааны Дөрвөн Үндэс” “Нандин эрдэнийн шимийн хураангуй”, “Хөх бидэр”, “Үзэгсдийн баясгалан”, “Монгол тан эмийн танилцуулга”, “Маш гайхамшигт хуримын сан”, “Эм таних ухаан”, “Монгол эмийг зөв таних толь” бүтээлүүдийг эх хэрэглэгдэхүүн болгож “Эх бичиг, сурвалж судлалын харьцуулах арга”-аар харьцуулан, “Нэгтгэн дүгнэх арга”- аар хураангуйлан үнэлэв. Үр дүн: “Нандин эрдэнийн шимийн хураангуй” зохиолын эмийн хураангуй товч нэрийн хэсэгт: “Өвсөн гурван халуун” жорд Жэцасэрво (Төвөд нэр) буюу мөлхөө холтсон цэцэг, Юмонгарво (Төвөд нэр) буюу чөдөр өвс, Срүвга (Төвөд нэр) буюу Бунгийн яргуй орно гэж бичжээ. “Монгол тан эмийн танилцуулга” номд: Срүвга (Төвөд нэр) нь гошуун, гашуун, бүлээн амт чанартай, цул сав бүхэнд гүйнэ. “Эм таних ухаан” бүтээлд: Эмийн эрхэм болсон буган цагаан цэцгийг Төвөд хэлээр Срүвга гэнэ хэмээгээд ургамлын гадаад байдлыг сайтар тусган бичсэн байна. Дүгнэлт: 1. “Өвсөн гурван халуун” жор, болон түүнд агуулагдах Бунгийн яргуй (Pulsatilla Bungeana L.) ургамлын Дорно дахины анагаах ухааны олон зуунд дамжуулан баримталж ирсэн эмчилгээнд хэрэглэх арга, өвчний заалтын талаар харьцуулан судлахад сурвалж тус бүрт төстэй байдлаар тэмдэглэгдсэн байна. 2. “Өвсөн гурван халуун” жор, болон түүнд агуулагдах Бунгийн яргуй (Pulsatilla Bungeana L.) ургамлын амт чадлын талаар цөөн зохиолуудад дурдсан ба тус ургамлын бадганыг дарах хөнгөн, ширүүн, хурц, халуун чадал нь илүү болох нь харагдаж байна.
Introduction: Gastric cancer is a highly prevalent and deadly disease worldwide and in our country. There is a growing trend around the world to study Oriental (traditional) medicine to treat the disease, to develop new drugs with less side effects, and to put them into practice. Objective: To analyze and summarize the “Hot natured three herbs” recipe and how the Pulsatilla Bungeana L. is mentioned in traditional medical sources and their commonly used commentaries. Methods: “Four medical tantras”, “Nandin erdeniin shimiin khuraangui”, “Bider onbo”, “Tonvagajod”, “Introduction of Mongolian herbal medicine”, “Mash gaikhamshigt khurimiin san”, “Recognition of herbal medicine”, “Dictionary of Mongolian herbal medicine recognition” as source materials. It was compared by the “Comparison Methodology of Source and Source Studies” and summarized by the “Summary Method”. Results: In the abstract names of drug section of the “Nandin erdeniin shimiin khuraangui”: The recipe for “Hot natured three herbs”, it includes jetsaservo (Ranunculus repens L.), yumongarvo (Atragene sibirica L), sruvga (Bungiin yargui-Pulsatilla Bungeana L.). In the “Introduction of Mongolian herbal medicine”: sruvga is hot, bitter, has a warm taste and power, and it runs in every organs. In the “Recognition of herbal medicine”: The deer white flower, which is considered to be a medicine, is called sruva in Tibetan, and the appearance of the plant is well documented. Conclusions: 1. A comparative study of the “Hot natured Three herbs” recipe and the Bungiin yargui (Pulsatilla Bungeana L.) herb used in traditional medicine for centuries, and the indications for the disease, is noted in a similar way in each source. 2. The above recipe and the taste of the plant have been mentioned in a few resources, and the light, harsh, sharp, and hot power of the this plant has been shown to be superior.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/274
Эшлэл
А.Батжаргал, Б.Халиун, Р.Наранхүү, Б.Цэрэнцоо, Д.Цэрэндагва. Бунгийн яргуй (Pulsatilla Bungeana L.) ургамлын талаарх уламжлалт анагаах ухааны сурвалж бичгийн судалгаа. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2021;17(3):132-135.