Loading...
Нулимсны хүүдийн хонхрын анатомийн бүтэц нулимсны зам чөлөөлөх мэс заслын үр дүнд нөлөөлөх нь
Зохиогч
П.Баясгалан
Ду.Уранчимэг
Т.Булган
Ж.Баасанхүү
Он
2021 оны гуравдугаар сарын 21
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
17
Issue
4
Start Page
101
End Page
105
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Насанд хүрэгсдийн дунд нулимс гоожих гол шалтгаан Нулимсны хүүдийн болох нулимсны замын анхдагч бөглөрлийн үед хийгддэг гол мэс засал хонхор нь дакриоцисториностоми (ДСР) юм. Нулимсны хүүдийн хонхорыг Нулимс дамжуулах бүрдүүлэгч ясыг хангалттай сайн авч чөлөөлөх, нулимсны хүүдийн замын бөглөрөл хонхортой харалдаа бүтцүүд болох дэгээ сэртэн, дунд хясаа ясны Дурангийн бүрхүүл, самалдгийн урд сархиаган хөндийн байршил зүйн бүтцийн дакриоцисториностоми хувилбаруудыг мэдэж байх нь мэс заслын үр дүнд чухал нөлөөтэй байдаг. Иймд бид нулимсны хүүдийн хонхорын бүтэц, байршил зүй ДСР мэс заслын үр дүнд нөлөөлдөг эсэхийг Монгол хүнд судлах зорилго тавилаа. Зорилго, зорилт: Нулимс дамжуулах замын бүтэц, байршил зүйн хувилбарууд нулимсны хүүдийг хамрын хөндийтэй холбох уламжлалт болон дурангийн мэс заслын үр дүнд үзүүлэх нөлөөллийг харьцуулан судлах. Материал, арга зүй: Судалгаанд эр, эм хүйсийн, 16-75 настай хамар нулимсны цоргын анхдагч бөглөрөлтэй (ICD-H04.559) 292 хүнийг хамруулан, нулимсны хүүдийн хонхорыг хамрын хөндийтэй холбох замын бүрдэл, байршлыг тодорхойлох хэмжил зүйн 19 үзүүлэлтийг компьютер томограмм дээр судлан нийт 11096 нэгжид тодорхойллоо. Судалгаанд оролцогсдыг уламжлалт (УМЗБ) болон дурангийн мэс засал (ДМЗБ) хийлгэсэн 2 бүлэг болгож 6 сарын турш дагаж судалсан. Нулимсны суваг угаах сорилоор чөлөөтэй бол мэс засал амжилттай, саадтай бол дахилт өгсөн гэж тооцсон. Мөн мэс заслын дараах зовиур, сэтгэл ханамжийг Lac-Q олон улсын стандарт асуумжаар үнэлэн 2 бүлгийн хооронд харьцуулалт хийв. Үр дүн: Уламжлалт болон дурангийн мэс заслын харьцаа 1:1 байхаар санамсаргүй түүврийн аргаар сонгон тохиолдол-хяналтын болон кохорт судалгааны загвараар хийж гүйцэтгэлээ. Судалгаанд оролцогсдын дундаж нас 63.1 (SD=11.3), хүйсийн харьцаа 2 бүлэгт статистикийн хувьд ялгаагүй байв (p<0.05). Хоншоор ясны духны сэртэн нь мэс засал амжилттай болсон хүмүүст 4.41±1.96 мм, дахин битүүрсэн хүмүүст 4.97±1.04 мм зузаан, статистикийн хувьд ялгаатай байв (p<0.05). Дэгээ сэртэн нулимсны хүүдийн хонхорын харалдаа байрласан хувилбар 80.1% ба энэ нь мэс заслын дараа нулимсны суваг дахин битүүрсэн тохиолдолд 100% тодорхойлогдлоо (p<0.05). Самалдгийн урд сархиаган хөндий нулимсны хүүдийн хонхорын урд ирмэгийг халхалсан байрлалтай хувилбар-II, III нь 93.9%-д илэрсэн (p=0.81). Дунд хясаа яс нулимсны хүүдийн хонхорын харалдаа холбогдох хувилбар 94.5%-д тодорхойлогдов. Мэс засал үргэлжлэх дундаж хугацаа ДМЗБ-т 10.2 минут (SD=6.1); УМЗБ-т 28.5 минут (SD=10.5), бүлэг хооронд статистик ялгаатай байв (p<0.05). Мэс заслын амжилт ДМЗБ-т 95.8%, УМЗБ-т 94.5% байв (p=0.85). Lac-Q асуумжийн оноо ДМЗБ-т 11 оноо (завсрын квартил=9-16.5) буюу зовиур бага, сэтгэл ханамж өндөр, харин УМЗБ-т 6 оноо (завсрын квартил=3.0-10.0) зовиур дунд зэрэг, сэтгэл ханамж дунд зэрэг байлаа (p<0.05). Дүгнэлт: Нулимсны хүүдийн хонхорыг бүрдүүлэгч хоншоор ясны духны сэртэн Монгол хүнд харьцангуй зузаан байна. Дэгээ сэртэн, дунд хясаа яс, самалдгийн урд сархиаган хөндий нулимсны хүүдийн хонхортой харалдаа байрлах хувилбар давамгайлж байна. Хоншоор ясны зузаан, нулимсны хүүдийн хонхрын ойролцоох яснуудын байршил мэс заслын үр дүнд бодитой нөлөөлж байна (p<0.05). Мэс заслын дараах сэтгэл ханамж, дурангийн мэс засал хийлгэсэн бүлэгт илүү байгаа хэдий ч мэс заслын үр дүнг харьцуулахад статистик ялгаа ажиглагдсангүй (p=0.85).
Purpose: To study the affect of anatomical variance of lacrimal sac fossa on dacryocystorhinostomies performed by the traditional external approach and an endoscopic endonasal approach. Methods: A total of 292 consecutive cases of DCR were performed age between 16-75 years old who have primary nasolacrimal obstruction (ICD-H04.559). A total of 146 EX-DCR and 146 EN-DCR patients were identified. Full success was defined as no symptoms of tearing after surgery and anatomical patency with lacrimal irrigation. Standart Lac-Q questionnaire was used to compare satisfaction of the surgery in both groups. Results: There was no significant difference in age or gender distribution between the two groups. Frontal process of the maxillary bone is 4.41±1.96 mm in successful group and 4.97±1.04 in failed group (p<0.05). The uncinate process was attached to the lacrimal sac fossa in 80.1% of the all cases and 100% in surgery failed group (p<0.05). The variation that agger nasi cell adjacent to the lacrimal sac fossa was in 93.9%. The operculum of the middle turbinate was attached to the lacrimal sac fossa in 94.5% of the cases (p=0.76). The mean operative duration was 28.5 minutes for EX-DCR and 10.2 minutes for EN-DCR (P < 0.005, t test). Surgical success rate was achieved in 95.1% of EX-DCRs and 96.4% of EN-DCRs. The failure rate was 0.05% for EX-DCR and 0.03% for EN-DCR. There was no statistical significance between these outcomes with a two-sample test for equality of proportions with continuity correction (P= 0.75). Postoperative assessment was performed at 3 and 6 months. Patients who underwent external DCR reported a median 6.0-point improvement (interquartile range [IQR], 3.0–10.0) in total Lac-Q scores. A 11.0-point improvement (IQR, 9.0–16.5) was seen in the endonasal group (p<0.016). Conclusions: A thick frontal process of the maxilla and uncinate process, operculum of the middle turbinate, and ethmoid cells adjusting to lacrimal fossa are dominant in Mongolians. Patients who have these features are prone to have recurrence of nasolacrimal duct obstruction after DCR surgery. The EN-DCR and the traditional external approach have an equivalent surgical success rate. However EN-DCR and EXDCR reduce of symptoms and improvement in quality of life by using the Lac-Q standart questionnaire.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/302
Эшлэл
П.Баясгалан, Ду.Уранчимэг, Т.Булган, Ж.Баасанхүү. Нулимсны хүүдийн хонхрын анатомийн бүтэц нулимсны зам чөлөөлөх мэс заслын үр дүнд нөлөөлөх нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2021;17(4):101-105.