Loading...
Ходоодонд орших бадганы хорхойн хэлбэр, өвчнийх нь шинжийг Helicobacter pylori (H.pylori) -той харьцуулан, өргөн хэрэглэгдэж ирсэн Руда-6 жорынх нь H.Pylori-н эсрэг судлагдсан байдлыг тодруулсан нь
Зохиогч
С.Цээлээ
Он
2024 оны нэгдүгээр сарын 21
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
20
Issue
1
Start Page
161
End Page
166
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Монголын уламжлалт анагаах ухааны өвчин үүсгэх H.Pylori шалтгааны нэг болох ходоодонд орших бадганы хорхойг H.PyloБадган хорхой ri-тай харьцуулан авч үзэх нь шинэлэг сонирхолтойн зэрэгцээ цаашид Руда-6 H.Pylori-н шалтгаант ходоодны үрэвслийг уламжлалт аргаар хавсрууСурвалж судлал лан эмчлэх боломж нээгдэх юм гэж үзлээ. Зорилго: Ходоодонд орших Уламжлалт эмчилгээ бадганы хорхойн хэлбэр, түүний өвчин үүсгэх жам, шинж тэмдгийг H.Pylori-той харьцуулан бадганы хорхойн эмчилгээнд хамгийн өргөн хэрэглэгдэж ирсэн зарим жорын H.Pylori-н эсрэг судлагдсан байдлыг тодруулах. Арга, аргачлал: Эх бичиг, сурвалж судлалын магадлан жагсаах, нэгтгэн дүгнэх, аргыг ашиглан, “Анагаах ухааны дөрвөн үндэс” сурвалж, Манаглхантав, Бидэр-Онбо тайлбарууд, “Маш гайхамшигт хуримын сан” “Шүрэн таяг”, “Нандин эрдэнийн шимийн хураангуй” зэрэг монгол мэргэдийн бүтээлүүд болон PubMed, Science Direct, Google scholar зэрэг цахим сангуудыг ашиглан судаллаа. Үр дүн: Бичил дуран хөгжөөгүй I-II зуунд хамаарагдах уламжлалт сурвалж, тайлбарт ходоодонд орших бадганы хорхой нь түүдэг боосон адил хэлбэртэй, зарим нь мушгиралдан өт буцалж байх мэт, зарим нь нарийхан урт жижиг гэж хэлбэр дүрсийг тодорхой заасан нь H.pylori-г орчин үед микроскопын тусламжтай спирал хэлбэртэй, 5х3 микрометр хэмжээтэй, мөн морфлогийн S U C хэлбэртэй гэж үзэж байгаатай дүйхээр байна. Уламжлалт сурвалжуудад бадганы хорхойн өвчин үүсгэх идээ, ундааг амтлаг амт хийгээд сүү гэж олон давтамжтай заасан нь H.pylori нь уреза фермент ялгаруулан ходоодны хүчлийг саармагжуулах болон сүүн бүтээгдэхүүн дэх казеин, кальци нь тунадасжин ходоодны салиаг өтгөрүүлснээр H.pylori-ийн амьдрах таатай нөхцлийг бүрдүүлдэг гэж заасантай тохирч байна. Уламжлалт эх сурвалжуудад дах нийтлэг шинжүүд нь H.Рylori -ийн халдварын үед ходоод хэвлийн хэсгээр халуу дүүгэж өвдөх, дотор муухайрах, хэхэрч огиулах, хоолны дуршил буурах, гэдэс дүүрч хоржигнох, шалтгаангүй жин хасах зэрэг шинжүүдтэй дүйж байна. Уламжлалт сурвалж, тайлбар бүтээлүүдэд ходоодны бадганы хорхойн өвчний эмийн эмчилгээнд олон давтамжтай бичигдсэн Руда-6 жорыг цус шарын халууныг арвидуулахгүйгээр бадган хийг дарж, бадган бор харшилдсан, цанх, хэхрэх, бөөлжих, ходоодны хатгалгыг анагаах үйдэлтэй гэж үздэг. Энэ нь тус найрлагын бүрэлдэхүүн дэх Рудагийн дегидрокостус лактон, Жүр үр дэх генипин, Бибилин, Сүгмэл, Башигын этанолын ханд нь эмнэлзүйд өргөн тохиолдох зургаан омгийн H.pylori-н өсөлтийг зогсоох, H.pylori-н уреза ферментийн идэвхийг саатуулах, H.pylori-г ходоодны эсэд бэхлэгдэхийг хориглох замаар ходоодны эсийг хамгаалах зэрэг H.Рylori-н эсрэг олон талт үйлдэлтэй нь туршилт судалгаагаар тогтоогдоод байгаа нь тус уламжлалт жорын үйдлийг бататгахын хамт H.pylori халдварын хүндрэлээс урьдчилан сэргийлэх боломжтойг харуулж байна. Дүгнэлт: 1. H.Pylori-той бадганы хорхойг харьцуулж үзвэл орших орон нь нэг адил ходоод болох ба H.Pylori нь спираль хэлбэртэй, шилбүүртэй болох нь тогтоогдсон байдаг нь уламжлалт анагаах ухаанд ходоодны хорхойг түүдэг боосон адил, мушгиралдсан урт нарийхан хэлбэртэй нь дүйлгэн авч үзэх боломжтой байна. 2. Ходоодны бадганы хорхойн өвчний нөхцөл нь амтлаг амттай идээ ундаа хэмээн заасан нь H.pylori-н шүлтлэг орчинд өсөн үржиж өвчлөл үүсгэдэгтэй адил бөгөөд H.Pylori болон бадганы хорхойн өвчин болсон үед илрэх шинж тэмдгээрээ дүйцэж байна. 3. Руда-6 найрлагын бүрэлдэхүүнд орж байгаа эмийн түүхий эдүүд нь H.Pylori-г дарангуйлах хүчтэй нөлөөтэй байгаа нь уг халдварын шалтгаант өвчлөлийн үед уламжлалт эмийн эмчилгээ гаж нөлөө багатай, үр дүнтэй эмчилгээний нэгэн хувилбар байж болохыг харуулж байна.
Background: In Mongolian Traditional medicine, it is fascinating to compare dampness-heat pathogens, which are one of the major causes of disease and conditions in the stomach in Traditional Mongolian Medicine with Helicobacter pylori (H.Pylori), and it is likely to open up a wide opportunity to treat gastritis caused by H.Pylori in Western Medicine. Aim: The main purpose of the study is to compare the form of dampness-heat pathogens in the stomach, its pathogenesis and symptoms with H. Pylori, and clarify the effectiveness of some recipes that have been widely used in the treatment of dampness-heat pathogens against H. Pylori. Materials and Methods: We clarificated dampness-heat pathogens with Helicobacter pylori (H.Pylori( by Using the method of summarizing, and listing and comparative analysis of literature the sources of Four medical tantras” (rGyudbZhi), the fundamental treatise of Traditional medicine,“Mannaglkhantav“, “Bidyer-Onbo” “ngo mtshar dga’ ston”, “Churu doshil”, and “Chuduininnor “ and compared with some electronic databases such as PubMed, Science Direct, and Google scholar. Results: From the traditional sources belonging to the first century, when the microscope was not developed, the dampness-heat pathogens in the stomach are shaped like a bundle, some are twisted, and some are like boiling worms. It is similar to the fact that H. pylori is defined by the microscope as spiral-shaped, 0.5 ×5 μm in length, and it is considered S U C shapes in morphology.H.pylori releases the urease enzyme which neutralizes stomach acid, creating suitable conditions for its existence. Dairy is the most frequently mentioned disease factor in traditional sources, and consuming large amounts of dairy products is a factor in H.pylori disease. Casein, and calcium from the milk precipitate and thicken gastric mucus, creating suitable conditions for H.pylori to grow. The common symptoms of H.Pylori infection, which are often duplicated in traditional sources, are similar to symptoms such as burning pain in the stomach and abdomen, nausea, vomiting, loss of appetite, bloating, and unexplained weight loss. According to traditional sources, the Ruda-6 recipe, which is the most often prescribed recipe in the treatment of diseases related to dampness-heat pathogens, is formed to treat stomach “Baoru” disease with indications including anorexia, dyspepsia, acid regurgitation, and gastrointestinal bleeding and pain, which correspond to the symptoms of GU in modern medicine. It contains the dehydrocostus lactone of Saussurea lappa L., genipin in Gardenia Jasminoides, and the ethanol extracts of Piper longum L, Elletaria cardamomum White, and Odontites rubra, which compose Ruda-6, can stop the growth of six clinical strains of H.pylori, and inhibit the activity of the urease enzyme of H. pylori and protecting gastric cells by preventing H.pylori from adhering to gastric cells, anti-oxidation, pain and inflammation relief, maintaining the balance of intestinal microflora, and many experimental studies have shown that it has multiple effects against H.pylori. Conclusions: 1. Comparing H.Pylori and dampness-heat pathogens, the habitat is the stomach, and H. Pylori has been found to be spiral-shaped, in traditional medicine, dampness-heat pathogens can be considered as a coiled, spiral shaped as well. 2. The condition of dampness-heat pathogens disease, which is indicated as a sweet food and drink, is similar to that of H.pylori, which grows and causes disease in an alkaline pH level, and the symptoms of H.Pylori and dampness-heat pathogens are similar. 3. The traditional medical sources included in the composition of Ruda-6 have a strong effect of inhibiting H.Pylori indicates that traditional drug treatment can be an alternative to effective treatment with fewer side effects.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/986
Эшлэл
С.Сээсрэгдорж, С.Цээлээ. Ходоодонд орших бадганы хорхойн хэлбэр, өвчнийх нь шинжийг Helicobacter pylori (H.pylori) -той харьцуулан, өргөн хэрэглэгдэж ирсэн Руда-6 жорынх нь H.Pylori-н эсрэг судлагдсан байдлыг тодруулсан нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2024;20(1):161-166.