Loading...
Урт хугацаанд үргэлжилсэн гашуудлын эмгэгийн хэмжүүрийн Монгол хувилбарын сэтгэц хэмжил зүйн үзүүлэлтүүд
Зохиогч
Ж.Хулан
Ж.Оюунсүрэн
Ч.Дэлгэрцэцэг
Он
2025 оны аравдугаар сарын 20
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
21
Issue
5
Start Page
122
End Page
128
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Шинэчлэгдсэн ICD-11, DSM-5-TR-д хувилбарт урт хугацаанд үргэлжилсэн гашуудлын эмгэг (УХҮГЭ) албан ёсоор тусгагдсан. Энэхүү эмгэг нь ойр дотны хүний нас баралтын дараах гашуудлын үйл явц хэвийн байдлаас удаан үргэлжилж (насанд хүрэгчдэд 12 сараас дээш; ICD-11-д 6 сараас дээш), амьдралын чанар, нийгмийн үйл ажиллагаа, сэтгэцийн тэнцвэрт байдалд мэдэгдэхүйц саад учруулдаг өвөрмөц эмгэг юм. УХҮГЭ-ийг эрт илрүүлж, оношлоход туслах найдвартай, тохирц чанарт нийцсэн хэмжүүрийг 2020 онд Нью-Йоркын Вейл Корнеллын Анагаахын сургуулийн судлаачид ICD-11 болон DSM5-TR оношилгооны шалгуурт үндэслэсэн, “PG-13-R” хэмжүүр (Prolonged Grief Disorder-13, revised) хэмээх өөрөө мэдээлэх аргын асуумж (ӨМАА) -ийг шинэчлэн боловсруулсан байна. Тус хэмжүүрийг дэлхийн олон хэлээр орчуулан ашиглаж байгаа ч Монгол хэл дээрх баталгаажсан хувилбар байхгүй байгаа нь энэхүү судалгааны үндэслэл боллоо. Зорилго: УХҮГЭ-ийн PG-13-R гэх хэмжүүрийн монгол хувилбарын сэтгэц хэмжил зүйн үзүүлтүүд болох найдвартай чанар, тохирц чанарыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Хэмжүүрийг ашиглах зөвшөөрлийг зохиогчдоос (H.G. Prigerson) 2024 оны 11 сард авч, судалгааны ажлын сэдэв, арга аргачлалыг Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн эрдмийн зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлэн, судалгаа хийх зөвшөөрөл (A/19) авч зааварчилгаа, ёс зүйн горимыг мөрдөж ажилласан. Орчуулгыг олон улсын зөвлөмжийн дагуу шууд орчуулга, тонгоруу орчуулга, хэл шинжлэлийн мэргэжилтний зөвлөгөөг авч, асуулт бүрийн ойлгомжтой байдлыг шалгах туршилтын судалгааны үе шатыг гүйцэтгэсэн. Үндсэн судалгаанд уй гашуу тохиолдсоноос хойш зургаа ба түүнээс дээш сарын хугацаа өнгөрсөн байх гэсэн шалгуураар 18–66 насны нийт 442 оролцогчийг хамруулж (эмэгтэй 81.9%; дундаж нас 41.8±12.4) өгөгдөл цуглуулсан. Үр дүн: PG-13-R хэмжүүрийн монгол хувилбар өндөр дотоод тууштай байдалтай α=0.92, ω=0.93 гарсан. Таллан харьцуулах хамаарал r=0.87 гарч, харилцан хамаарал сайн байгааг харуулсан бол туршилтдахин туршилтын найдвартай байдлын интракласс корреляцийн коэффициент (Intraclass Correlation CoefÏcient, ICC) ICC=0.82 (асуулт тус бүрийн ICC=0.55–0.88) гарсан нь тестийн үр дүн цаг хугацаанд тогтвортой байгааг баталлаа. Агуулгын тохирц чанарын (Content Validity Index, CVI) үзүүлэлт CVI=0.89 байсан нь агуулгын тохирц чанарыг хангаж буйг илтгэв. Шалгуур үзүүлэлтийн зэрэгцээ тохирц чанарын хувьд PG-13-R хэмжүүрийн монгол хувилбар нь WHOQOL-BREF-ийн биеийн эрүүл мэнд, сэтгэл зүй, нийгмийн харилцаа, хүрээлэн буй орчны дэд домэйнуудтай статистикийн ач холбогдолтой сөрөг хамааралтай, харин HADS-ийн сэтгэл түгшил, сэтгэл гутралын оноонуудтай дунд зэрэг эерэг хамааралтай гарч онолын хүлээлттэй нийцэв. Бүтцийн хувьд KMO=0.93, Бартлет p<0.001, айген утга>1 нөхцөлөөр нэг хүчин зүйл тодорч, нийт вариацын 62.1%-ийг тайлбарласан ба бүрэлдэхүүний ачаалал 0.63–0.87 хооронд хэлбэлзсэн нь эх хувилбартай тохирч байна. Дүгнэлт: Урт хугацаанд үргэлжилсэн гашуудлын эмгэгийн хэмжүүр буюу PG-13-R монгол хувилбараар хүн амын дундах урт хугацаанд үргэлжилж буй уй гашууг илрүүлэхэд туслах боломжтой нэг фактортой бүтэц батлагдаж, найдвартай, тохирц чанар сайтай хүчин төгөлдөр хэмжүүр болохыг баталлаа.
Background: In the revised ICD-11 and DSM-5-TR, Prolonged Grief Disorder (PGD) has been ofÏcially recognized as a distinct mental disorder. This condition is characterized by a grief reaction following the death of a close person that persists beyond the expected period (more than 12 months for adults in DSM-5-TR; more than 6 months in ICD-11), significantly impairing quality of life, social functioning, and psychological stability. To assist in the early detection and diagnosis of PGD, researchers at Weill Cornell Medicine, New York developed the Prolonged Grief Disorder–13, revised (PG-13-R) self-report measure in 2020, based on the diagnostic criteria of ICD-11 and DSM-5-TR. Although this instrument has been translated and validated in several languages, no validated Mongolian version has been available, forming the rationale for this study. Aim: To examine the psychometric properties—including reliability and validity—of the Mongolian version of the Prolonged Grief Disorder-13, revised (PG-13-R) scale. Materials and Methods: Permission to use the PG-13-R was obtained from the original author (H.G. Prigerson) in November 2024. The study proposal and methods were reviewed and approved by the Academic Council of the University of Humanities (Approval No. A/19), adhering to ethical research guidelines. The translation process followed international recommendations, including forward translation, back-translation, and expert review by linguists. A pilot test was conducted to ensure clarity of each item. The main study included 442 participants (81.9% female; mean age = 41.8±12.4 years) who had experienced bereavement at least six months prior to participation. Results: The Mongolian version of the PG-13-R demonstrated excellent internal consistency (Cronbach’s α = 0.92; McDonald’s ω = 0.93). The split-half correlation was r = 0.87, indicating high internal correlation. The test–retest reliability was strong, with an Intraclass Correlation CoefÏcient (ICC) of 0.82 (item ICCs ranging from 0.55 to 0.88), confirming temporal stability. The Content Validity Index (CVI) was 0.89, indicating good content validity. Regarding criterion and convergent validity, the Mongolian PG-13-R showed statistically significant negative correlations with the WHOQOL-BREF subdomains (physical health, psychological, social relationships, and environment) and moderate positive correlations with HADS anxiety and depression scores, consistent with theoretical expectations. Factor analysis results indicated that the data were suitable for analysis (KMO=0.93; Bartlett’s test p<0.001). A single factor with eigenvalue >1 emerged, explaining 62.1% of the total variance, with factor loadings ranging from 0.63 to 0.87, consistent with the original structure. Conclusion: The Mongolian version of the PG-13-R scale exhibited a stable one-factor structure and demonstrated strong reliability and validity. It is a psychometrically sound and effective tool for assessing prolonged grief among the Mongolian population.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1272
Эшлэл
Ж.Хулан, Ж.Оюунсүрэн, Ч.Дэлгэрцэцэг. Урт хугацаанд үргэлжилсэн гашуудлын эмгэгийн хэмжүүрийн Монгол хувилбарын сэтгэц хэмжил зүйн үзүүлэлтүүд. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2025;21(5):122-128.