Loading...
Хамрын гэмтлийг эрүүл мэндийн хохирлын зэрэгтэй уяалдуулан судалсан дүн
Зохиогч
Э.Номундарь
Э.Баярмаа
Л.Бямбасүрэн
Т.Номинцэцэг
Х.Батбаяр
Он
2025 оны аравдугаар сарын 20
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
21
Issue
5
Start Page
138
End Page
141
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Хамрын гэмтэл нь нүүрний ясны гэмтлүүдийн дотор түгээмэл тохиолдон хүний гадаад төрхийг мэдэгдэхүйц өөрчилж, зэргэлдээх эрхтнүүдийг гэмтээхээс гадна амьсгалын дээд замын үйл ажиллагааны алдагдалд хүргэдэг, чих хамар хоолой, гоо сайхны тусламж үйлчилгээний тулгамдсан асуудлуудын нэг юм. Хэдийгээр гэмтэл нь хүнд биш мэт харагддаг ч хамрын гэмтлийг дутуу эмчлэх нь урт хугацааны ноцтой асуудалд хүргэдэг. Гадна хамрын бүтэц алдагдах, таславч муруйх хамрын битүүрэх, таславч цоорох болон бусад хүндрэлүүд (хамрын дайвар хөндийн архаг идээт болон харшилт үрэвсэл) нь анхны гэмтлээс хойш хэдэн сар, хэдэн жилийн турш даамжирсаар байдаг. Гэмтлийг засах эмчилгээнээс хойш ойрын болон алсын хүндрэл нь сэтгэл санааны болон материалын хохиролд хүрэх, тогтоосон хохирлын зэрэгтэй тохирохгүй болох маргаантай асуудал болдог нь бидний судалгааны үндэслэл болж байна. Зорилго: Хамар ясны гэмтэлтэй эмчлүүлэгчдийн гэмтлийг тодорхойлж, эрүүл мэндийн хохирлын зэргийг тодорхойлж уялдуулан үнэлэх. Арга, аргачлал: УНТЭ-ийн Чих хамар хоолойн тасагт хамар ясны шинэ гэмтэл оноштой эмчлүүлсэн болон Шүүх шинжилгээний ерөнхий газрын Шүүх анагаах ухааны шинжилгээний газрын амбулаториор үйлчлүүлж хөнгөн зэрэг тогтоогдсон нийт 70 үйлчлүүлэгчдээс асуумж, бодит үзлэг, хамрын дуран шинжилгээгээр гэмтлийг үнэлэн компьютер томографын шинжилгээгээр хамрын ясны хугарлын хэлбэр ( Hwang 2002), таславчийн мурийлтыг Младина (1987) ангиллаар ангилан судлав. Үр дүн: Хамрын ясны хугарал гэмтэлтэй нийт тохиолдлын таславчийн мурийлтыг Mladina-гийн ангиллаар ангилан авч үзвэл 60% нь таславчийн мурийлттай ч хугаралгүй, 40% нь таславчийн мурийлт хугаралтай хавсарч байх бөгөөд бүх тохиолдлууд хамрын гадна хэлбэрт нөлөөлөөд зогсохгүй амьсгалын зам нарийсч саатал үүссэн. Хамарт цохиулж гэмтсэн өгүүлэмжтэй 60 эмчлүүлэгчийн хамрын таславчийн муруйлттай болон таславчийн хугаралтай тохиолдол статистик хамааралтай (p=0.001) байгаа нь хамрын ясны гэмтэл таславчийн мурийлт хавсарсан тохиолдолд таславчийн хугарал үүсэх эрсдэлтэй болохыг харуулж байна. Хамрын хугарлын хэлбэрүүд нь (Hwang) хамрын амьсгалын саатал үүсгэх ба ялангуяа IIs, IIIs, IV хэлбэрийн хугаралтай тохиолдолд хамрын нэг болон хоёр талын саатал илүүтэй тохиолдож байна. Хамрын яс нэг болон хоёр талдаа хавсран хугарч түүнээс уламжлан таславчийн мурийлт үүсэх хүндрэл нь хөдөлмөрлөх чадварыг алдагдуулах эрсдэл нэмэгдэж (логистик регресс 0.237) байгаа нь эрүүл мэндийн хохирлын зэрэг өөрчлөгдөх үндэслэл болж байна. Дүгнэлт: 1. Судалгаанд хамрагдагсдын хамрын гэмтлийн дийлэнх нь зодуулах буюу гэмт хэргийн шалтгаантай байсан бөгөөд 40%-д хамрын ясны хугарал таславчийн гэмтэлтэй хавсарснаар мэс заслын эмчилгээнд хамрагдан, эдгэрэлтийн хугацаа 4 долоо хоногоос дээш үргэлжилж байлаа. 2. Хөнгөн зэрэг тогтоогдсон хамрын ясны хугарал таславчийн хугаралтай хавсарсан гэмтэлтэй тохиолдлуудыг хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох шүүх эмнэлгийн шинжилгээний журмыг баримтлан дахин тодорхойлоход эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах шалгуураар хүндэвтэр зэрэг болон өөрчлөгдөж байна.
Background: Nasal bone fracture is the most common facial bone injury and remains a significant clinical and forensic concern. Although perceived as minor, management can lead to long-term complications such as external nasal deformity, septal perforation, nasal obstruction, and chronic rhinosinusitis. These sequelae compromise quality of life and frequently give rise to medico-legal disputes regarding the assessment of health damage and work capacity. Aim: To characterize nasal bone fractures and septal deformities and to evaluate their correlation with the severity of health damage and loss of work capacity. Materials and Methods: A cross-sectional study was conducted involving 70 patients individuals with acute nasal bone fractures treated at the Department of Otorhinolaryngology, First Central Hospital of Mongolia, and patients with minor injuries assessed at the National Forensic Agency of Mongolia. Data collection included structured questionnaires, physical examination, nasal endoscopy and computed tomography. Nasal bone fractures were classified according to Hwang (2002) and septal deviations were categorized using Mladina’s classification (1987). Statistical analyses were performed to explore associations between fracture type, septal deviation, nasal obstruction and functional impairment. Results: Septal deviation was identified in 60% of patients without fracture and in 40% of those with concurrent fractures. Among 60 cases of blunt nasal trauma, septal deviation showed a statistically significant association with septal fracture (p=0.001). Hwang type II, III, and IV fractures demonstrated the strongest correlation with unilateral or bilateral nasal obstruction (χ²=29.72). Bilateral nasal bone fractures were more frequently associated with septal deviation, while logistic regression analysis revealed an increased risk of impaired work capacity (coefÏcient 0.237). Conclusion: 1. In 40% of the study participants with nasal trauma, nasal bone fractures were accompanied by septal injury, initially classified as mild. 2. These patients underwent surgical treatment; however, when the recovery period extended beyond four weeks a reassessment of health impairment was required. According to the criterion of prolonged disruption of health, the degree of impairment was subsequently reclassified as moderate.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1275
Эшлэл
Э.Номундарь, Э.Баярмаа, Л.Бямбасүрэн, Т.Номинцэцэг, Х.Батбаяр. Хамрын гэмтлийг эрүүл мэндийн хохирлын зэрэгтэй уяалдуулан судалсан дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2025;21(5):138-141.