Loading...
Үгийн аудиометрийн шинжилгээнд ашиглах Монгол хоёр үет үгийн жагсаалт боловсруулсан нь
Зохиогч
О.Байгалмаа
Д.Уртнасан
Д.Оюунчимэг
Junghwa Bahng
Л.Бямбасүрэн
Б.Батзориг
Он
2026 оны хоёрдугаар сарын 3
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
1
Start Page
150
End Page
156
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Үгийн аудиометрийн шинжилгээ нь чих, сонсголын үнэлгээнд өргөн хэрэглэгддэг стандарт оношилгооны арга бөгөөд тухайн хүн амын эх хэл дээр боловсруулсан, авиазүйн онцлогийг тусгасан үгийн материал шаардагддаг. Хэл бүрийн авиазүйн бүтэц, үгийн дуудлага, танил байдал нь үгийн ойлголтод шууд нөлөөлдөг тул тухайн хэл дээр тусгайлан боловсруулж, психометрийн үзүүлэлтээр баталгаажсан, авиа зүйн хувьд тэнцвэртэй, жигд тархалттай үгсийг ашиглах нь шинжилгээний үнэн зөв, найдвартай байдлыг хангах үндсэн нөхцөл болдог. Иймд Монгол хэлний авиа зүйн болон психометрийн үзүүлэлтийн хувьд тэнцвэртэй хоёр үет үгийн жагсаалт боловсруулах зайлшгүй шаардлага тулгарч байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл болж байна. Зорилго: Үгийн аудиометрийн шинжилгээнд ашиглах психометрийн хувьд тэнцвэртэй хоёр үет үгийн жагсаалтыг боловсруулж, үг таних босго тодорхойлоход тохиромжтой эсэхийг үнэлэх. Арга, аргачлал: Монгол хэлний нийтлэг хэрэглээтэй, авиа зүйн хувьд тэнцвэртэй 55 хоёр үет үгийг сонгон авч, мэргэжлийн эмэгтэй дуу оруулагчаар үгсийн дууны бичлэг хийв. Үгсийн бичлэгийг 18–29 насны хэвийн сонсголтой 50 оролцогчид –4 дБ-ээс 14 дБ-ийн дууны түвшинд, 2 дБ-ийн алхамтайгаар нийт 10 өөр түвшинд шалгав. Оролцогчдын хариунд үндэслэн логистик регрессийн аргаар үг бүрийн 50%-ийн ҮТБ болон 20–80%-ийн психометрийн муруйн налууг тооцоолов. Жагсаалтуудын тэнцвэрт байдлыг шалгахдаа хи-квадрат болон нэг хүчин зүйлт ANOVA зэрэг статистик үнэлгээ хийв. Эдгээр үр дүнд үндэслэн психометрийн хувьд тэнцвэртэй 25 үгтэй хоёр жагсаалтыг бүрдүүлж, дууны түвшний жигд байдлыг хангахын тулд дижитал тохируулга хийв.Үр дүн: Хоёр хагас жагсаалтын психометрийн муруйн налуу 11.2–11.6 %/дБ-ийн хооронд байв. Хиквадрат болон нэг хүчин зүйлийн ANOVA шинжилгээгээр логистик регрессийн аргаар тодорхойлсон 50%-ийн Үг таних босго (ҮТБ) болон психометрийн муруйн налуугийн хувьд хоёр жагсаалт хооронд статистикийн ач холбогдолтой ялгаа илрээгүй χ²(24, N=50)=2.21, p=0.99, (F(1,48)=0.00895, p=0.925. Хэвийн сонсголтой 50 оролцогчийн цэвэр авианы дундаж (ЦАД) босго 2.23 дБ сонсголын түвшин, стандарт хазайлт 4.4 байв. ЦАД босго болон ҮТБ−ын зөрүү бүх оролцогчийн хувьд 10 дБ сонсголын түвшнээс бага байсан нь шинжилгээний зөвшөөрөгдөх хязгаарт багтсан үзүүлэлт байлаа. Дүгнэлт: Боловсруулсан хоёр үет, 25 үг бүхий үгийн жагсаалт нь үгийн аудиометрийн шинжилгээнд үг таних босго тодорхойлоход тохиромжтой, чих-сонсголын практикт ашиглах боломжтой боллоо.
Background: Speech audiometry is a widely used standard diagnostic method in the evaluation of hearing and auditory function. It requires word materials that are developed in the native language of the target population and that reflect its phonetic characteristics. Because the phonetic structure, pronunciation, and familiarity of words directly influence speech recognition, it is essential to use language-specific word lists that are phonetically balanced, uniformly distributed, and psychometrically validated to ensure the accuracy and reliability of testing. Therefore, there is a strong need to develop Mongolian bisyllabic word lists that are balanced in both phonetic and psychometric properties, which forms the basis of this study. Aim: To develop psychometrically balanced Mongolian bisyllabic word lists for use in speech audiometry and to evaluate their suitability for determining the Speech Recognition Threshold (SRT). Materials and Methods: Fifty-five commonly used and phonetically balanced Mongolian bisyllabic words were selected and recorded by a professional female speaker. The recordings were presented to 50 normal-hearing participants aged 18– 29 years at ten intensity levels ranging from –4 to 14 dB HL in 2-dB steps. Based on participants’ responses, the 50% SRT and the 20–80% slope of the psychometric function for each word were calculated using logistic regression. Chi-square and one-way ANOVA analyses were performed to examine the equivalence between lists. On the basis of these results, two psychometrically balanced half-lists, each containing 25 words, were constructed, and digital level adjustments were applied to ensure uniform intensity. Results: The slopes of the psychometric functions for the two half-lists ranged from 11.2 to 11.6 %/dB. Chi-square and one-way ANOVA analyses showed no statistically significant differences between the two lists in terms of the 50% SRT and psychometric slope derived from logistic regression [χ²(24, N=50) = 2.21, p = 0.99; F(1,48) = 0.00895, p = 0.925]. The mean pure-tone average (PTA) threshold of the 50 normal-hearing participants was 2.23 dB HL with a standard deviation of 4.4 dB. The difference between PTA and SRT was less than 10 dB HL for all participants, which is within the clinically acceptable range. Conclusion: The developed Mongolian bisyllabic word lists, consisting of two 25-word sets, are suitable for determining the Speech Recognition Threshold and can be reliably applied in clinical speech audiometry practice.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1591
Эшлэл
О.Байгалмаа, Д.Уртнасан, Д.Оюунчимэг, Junghwa Bahng, Л.Бямбасүрэн, Б.Батзориг. Үгийн аудиометрийн шинжилгээнд ашиглах Монгол хоёр үет үгийн жагсаалт боловсруулсан нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(1):150-156.