Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00

АШУҮИС — Судалгааны мэдээлэл (CRIS)

Permanent URI for this communityhttps://library.mnums.edu.mn/handle/123456789/5001

Browse

Search Results

Now showing 1 - 4 of 4
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Агаарын PM2.5 нарийн ширхэгт тоосонцор элэгний хавдрын шугаман эсэд үзүүлэх нөлөөг in vitro орчинд судалсан дүн
    (2024-03-20)
    Д.Юндэндаш
    ;
    Л.Сугар
    ;
    Э.Билгүүн
    ;
    Н.Ням-Эрдэнэ
    ;
    Э.Есүхэй
    Үндэслэл: Агаарын нарийн ширхэгт тоосонцор PM2.5 нь 2.5 HepG2 микрометрийн аэродинамик голчтой ба тээврийн хэрэгсэл, үйлдвэрийн Агаарын бохирдол болон ахуйн гаралтай түлшний шатах процессын үед ялгардаг олон Particulate matter төрлийн химийн бодис бүхий холимог төлөвтэй нэгдэл юм. Ruyi Li Нүүн шилжилт нарын судалгаагаар агаарын PM2.5 нарийн ширхэгт тоосонцор Matrix metalloproteinases (MMPs) уургуудын нийлэгжилд нөлөөлөх замаар хавдрын нүүн шилжилт, эмгэг жамд оролцдог байж болзошгүй талаар өгүүлсэн байна. Qian zhang нарын судалгаанд элэгний эст өмөнгийн эсийн үржил, нэвчилт, нүүн шилжилтэд PM2.5 тоосонцор (PM-Particulate matter) нөлөөлж буйг дурджээ. Зорилго: Агаарын PM2.5 нарийн ширхэгт тоосонцрын элэгний хавдрын эсэд (HepG2) үзүүлэх нөлөөг in vitro орчинд судлан тогтоох. Арга, аргачлал: Анагаах Ухааны Хүрээлэн (АУХ)-ийн Эрдэм шинжилгээний төв лабораторийн эсийн банкинд хадгалагдаж буй элэгний эст өмөнгийн HepG2 шугаман эсийг ашиглаж дулбеккогийн эсийн тэжээлт орчинд 10% ургийн үхрийн ийлдэс, 1%ийн антибиотикийн холимог нэмэн 5%-ийн CO2-ийн агууламжтай 370С-ийн орчинд өсгөвөрлөж, 4-5 удаагийн сэлгэн зорчуулалт хийсний дараа туршилтад ашигласан. Элэгний хавдрын HepG2 шугаман эсийн өсгөврийг Улаанбаатар хотын Бөхийн өргөө орчмоос 2019 оны 03 сард цуглуулсан PM2.5 тоосонцрын тодорхой тунгаар үйлчилж, МТТ шинжилгээний аргаар эсийн амьдрах чадварыг тодорхойлон сонгосон тунг дараагийн туршилтуудад ашиглав. HepG2 эсийн нүүн шилжилт, хавдрын эсийн үсэрхийлэлд оролцдог MMP1, MMP9 уургуудын нийлэгжилтийг wound healing болон иммуноцитохимийн аргуудаар тус тус тодорхойлж, хяналтын бүлэгтэй харьцуулав. Микроскопын тусламжтай зураг авч Image J программыг ашиглан үр дүнг боловсруулав. Үр дүнгийн статистик боловсруулалтыг Microsoft Excel 2010 программаар, графикийг Graphpad Prism 8 программыг ашиглан хийж гүйцэтгэв. Бүлгүүдийн хоорондын ялгааг Стюдентийн Т тестээр үр дүнг тооцоолон боловсруулсан ба p утгыг <0.05 байх үед ач холбогдолтой гэж үзэв. Үр, дүн: МТТ шинжилгээний үр дүнд PM2.5 тоосонцрын 5, 15 мкг/мл тунгууд эсийн амьдрах чадварыг нэмэгдүүлж (103.2, 108.1%) байсан бол 25 мкг/мл-ээс дээш тун хамааралтайгаар эсийн амьдрах чадварыг дарангуйлж байв. МТТ шинжилгээний үр дүнгээр сонгон авсан PM2.5 тоосонцрын 5, 15, 25 мкг/мл тунгаар HepG2 эсэд үйлчилснээс 24 болон 48 цагийн дараа wound healing шинжилгээгээр хяналтын бүлгийн эсүүд зурвасын 49%, 68%-ийг бүрхэн ургасан бол 5мкг/мл тун зурвасын 53%, 76%-ийг, 15 мкг/мл тун зурвасын 64%, 86%-ийг, 25 мкг/мл PM2.5 тоосонцрын тунгаар үйлчилсэн HepG2 эс зурвасын 49%, 66%-ийг тус тус бүрхэн ургасан байна. Улмаар PM2.5 тоосонцрын 15мкг/мл тунгаар HepG2 эсийг 24 цаг үйлчилсний дараа MMP1, MMP9 уургуудын нийлэгжилтийг иммуноцитохимийн шинжилгээний аргаар хяналтын бүлэгтэй харьцуулан үнэлэхэд хяналтын бүлэгт харах талбайн нийт эсийн 7.86% (3.35-11.57%)-д MMP1, 12.03% (7.4418.28%)-д MMP9 уураг эерэг илэрцтэй байсан бол PM2.5 тоосонцроор үйлчилсэн бүлэгт 23.83% (13.40-34.04%)д MMP1, 31.22% (26.72-35.97%)-д MMP9 уураг тус тус эерэг илэрцтэй байсан нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байлаа (p<0.001), (p<0.001). Дүгнэлт: Улаанбаатар хотын Бөхийн өргөө орчмоос цуглуулсан PM2.5 тоосонцрын 25 мкг/мл-ээс дээш тунгууд in vitro орчинд HepG2 эсийн амьдрах чадварыг дарангуйлж байна. Мөн PM2.5 тоосонцор нь in vitro орчинд HepG2 шугаман эсийн нүүн шилжилтийг нэмэгдүүлсэн төдийгүй, нүүн шилжилтэд оролцдог MМP1, MMP9 уургуудын нийлэгжилтийг ихэсгэж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    GPC3 уургийн нийлэгжилтийг агаарын нарийн ширхэгт PM2.5 тоосонцроор өдөөгдсөн элэгний эст өмөнгийн шугаман эсийн өсгөвөрт иммуноцитохимийн аргаар үнэлсэн нь
    (2023-11-03)
    Т.Одончимэг
    ;
    Б.Батчимэг
    ;
    Д.Юндэндаш
    ;
    Н.Ням-Эрдэнэ
    ;
    Б.Мөнхцэцэг
    Үндэслэл: Монгол улсад 2022 онд нийт хорт хавдрын 6,885 шинэ тохиолдол оношлогдсоноос элэгний эст өмөн 2,286 буюу 33.2%-ийг дангаар эзэлж байна. PM2.5 нь тээврийн хэрэгсэл, үйлдвэрийн болон ахуйн гаралтай түлшний шатах процессын үед ялгардаг олон төрлийн химийн бодисын нэгдэл юм. PM2.5 нь гуурсан хоолой, түүнчлэн альвеолд нэвчиж, агаар цусны хоригийг нэвтрэн цусны эргэлтэд ордог. Ингэснээр амьсгалын замд нөлөөлөхөөс гадна эд эрхтэнд тархан байрлаж элэгний хатуурал, хавдар, зүрх судасны өвчин гэх мэт олон эмгэгт нөлөөлдөг талаар судалгаанууд хийгдсээр байна. Qian zhang (2017) нарын судалгаанд элэгний эст өмөнгийн эсийн үржил, нэвчилт, нүүн шилжилтэд PM2.5 тоосонцор нөлөөлж буйг дурджээ. Элэгний эст өмөнгийн үед GPC3 уураг ERK/MAPK дохио дамжилтын механизмыг идэвхжүүлснээр хавдрын эсийн хуваагдал, нэвчилт, нүүн шилжилтийг нэмэгдүүлдэг. Зорилго: GPC3 уургийн нийлэгжилтийг агаарын PM2.5 нарийн ширхэгт тоосонцроор өдөөгдсөн HepG2 шугаман эсийн өсгөвөрт үнэлэх. Арга, аргачлал: Анагаах Ухааны Хүрээлэн (АУХ)-ийн Эрдэм шинжилгээний төв лабораторийн эсийн банкинд хадгалагдаж буй элэгний эст өмөнгийн HepG2 шугаман эсийг ашиглаж дулбеккогийн эсийн тэжээлт орчинд 10% ургийн үхрийн ийлдэс, 1%ийн антибиотикийн холимог нэмэн 5%-ийн CO2-ийн агууламжтай 37oСийн орчинд өсгөвөрлөж, 4-5 удаагийн сэлгэн зорчуулалт хийсний дараа туршилтад ашигласан. PM2.5 нарийн ширхэгт тоосонцрын тунгуудаар HepG2 эсэд үйлчилж, МТТ шинжилгээний аргаар эсийн амьдрах чадварыг тодорхойлон сонгосон тунгаар HepG2 эсэд үйлчлэв. 24 цагийн дараа иммуноцитохимийн шинжилгээг туяаруулагч бодис (Alexa-488) болон өнгө үзүүлэгч бодис (AEC) ашиглан 2 төрлийн аргаар протоколын дагуу туршилтыг хийж гүйцэтгэсэн. Микроскопын тусламжтай зураг авч Image J программыг ашиглан үр дүнг боловсруулав. Үр, дүн: МТТ шинжилгээний үр дүнд PM2.5 тоосонцрын 5, 15 мкг/мл тунгууд эсийн амьдрах чадварыг нэмэгдүүлж (103.2, 108.1%) байсан бол 25 мкг/мл-ээс дээш тун хамааралтайгаар эсийн амьдрах чадварыг дарангуйлж байв. МТТ шинжилгээний үр дүнгээр сонгон авсан PM2.5 тоосонцрын 15мкг/мл тунгаар HepG2 эсийг 24 цаг үйлчилсний дараа GPC3 уургийн нийлэгжилтийг дархан туяаруулагчийн тусламжтайгаар илрүүлж харьцуулан үнэлэв. PM2.5 тоосонцроор үйлчилсэн бүлэгт GPC3 эерэг эсүүд хяналтын бүлгийнхээс 2-3 дахин их тоологдсон (p=0.034). Дүгнэлт: Агаарын бохирдол, ялангуяа PM2.5 нь in-vitro нөхцөлд GPC3 уургийн илэрцийг ихэсгэж байгаа бөгөөд судалгааны үр дүнтэй холбогдох механизмыг цаашид судлах шаардлагатай.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбаатар хотын ерөнхий боловсролын сургуулиудын анги танхимын агаарын чанарын үнэлгээ
    (2023-05-18) ;
    Г.Жаргалсайхан
    ;
    ; ;
    Г.Одмаа
    Үндэслэл: Агаарын бохирдол нь дэлхий дахинаа тулгамдаж байгаа асуудал бөгөөд хөгжиж буй орнуудын хүн ам, ялангуяа жирэмсэн эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд, өндөр настнуудад илүүтэй нөлөөлж байдаг. Тухайлбал: Нарийн ширхэгт тоосонцор (PM2.5) нь чихрийн шижингийн II хэлбэрийн эмгэгийг үүсгэдэг бөгөөд хүүхдийн танин мэдэхүйн хөгжилд саад учруулж, сэтгэцэд нөлөөлдөг. Түүнчлэн дэлхий хэмжээнд нялхсын эндэгдлийн 20 хувь нь агаарын бохирдлоос үүдэлтэй гэж үзэж байна. Зорилго: Ерөнхий боловсролын сургуулийн анги танхимын дотоод орчны агаарын чанарыг үнэлж, бохирдуулагч эх үүсвэрийг судлах.Арга, аргачлал: Судалгааг 2022 онд агшингийн судалгааны загвараар гүйцэтгэсэн. Судалгаанд зорилтот түүврийн аргаар Улаанбаатар хотын 10 Ерөнхий боловсролын сургуулийн 69 анги танхимыг хамруулсан. Үр дүн: Нийт анги танхимын 59 нь ерөнхий зохиомол агааржуулалттай боловч 44 ажилладаг, 15 нь ажиллагаагүй байв. Хэмжилт хийсэн анги танхимд агаарын хэмийн дундаж агууламж 22.6°С байна. Нийт 10 сургуулиас 9 (11.%) анги танхимд агаарын хэм ЗДХ буюу 18°С-д хүрээгүй бол 51 (64%) анги танхимд агаарын хэм ЗДХ буюу 22°С-ээс хэтэрсэн байна. Судалгаанд хамрагдсан нийт анги танхимын дотоод орчинд РМ2.5 тоосонцрын 8 цагийн дундаж агууламж 113.4 мкг/м3 (хамгийн бага утга 10.8 мкг/м3, хамгийн их утга 431.4 мкг/ м3) байв. Анги танхимын дотоод орчны агаар дахь РМ2.5 тоосонцрын агууламжийг улирлаар харьцуулж үзэхэд хавар (2022 оны 4-5-р сар/) дундаж агууламж 62.3±30.8 мкг/м3 хэмжигдсэн бол өвлийн улиралд (2022 оны 11-12 сар) 113.4±88.7 мкг/м3 тодорхойлогдсон нь статистикийн хувьд ач холбогдол бүхий ялгаатай (p=0.0057) байв. Дүгнэлт: Хэмжилт хийсэн нийт анги танхимын 54 (91.5%) ангид агаар солилцооны давтамж “Сургалт-Хүмүүжлийн Байгууллагад Мөрдөх Эрүүл Ахуй. Халдвар Хамгааллын Үлгэрчилсэн Дүрэм”-д заасан хэмжээнд хүрэхгүй байна. Анги танхимын дотоод орчны PM 2.5 тоосонцрын дундаж хэмжээ хаврын улиралд хүлцэх хэмжээнээс 1.2 дахин, өвлийн улиралд 2.3 дахин их байна. Өвлийн улиралд анги танхимын нарийн ширхэгт тоосонцрын бохирдол нэмэгдэж байгаа нь тодорхойлогдлоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,