Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 10 of 28
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    An ultra-low-cost passive sampler for light-absorbing carbon (LAC): field evaluation in Mongolia
    (National Institute of Environmental Health Sciences, 2024-07-31)
    Bujin Bekbulat
    ;
    Ryan W. Allen
    ;
    ; ;
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Indoor Levels of Volatile Organic Compounds at Households in Ulaanbaatar City
    (Mongolian National University of Medical Sciences, 2023-06-30) ; ; ; ;
    Objectives: VOCs, or Volatile Organic Compounds, are a group of organic chemicals that can easily evaporate into the air at room temperature. They are called “volatile” because they have high vapor pressure and can readily form vapors or gases at normal atmospheric conditions. To address this knowledge gap, we aimed to assess VOC exposure and its associated health risks.Method: Samples were collected through the adsorbent tube, followed by detachment from the solvent by organic solvents solvent or methanol, and analyzed by gas chromatographic equipment attached with a flame ionization detector (FID). We selected 150 households from the Chingeltei and Bayangol districts in Ulaanbaatar city, specifically sections 4, 5, 6, and 12, to examine the levels of indoor VOCs in this study. We used the nonparametric Mann-Whitney U test to compare medians of VOC levels for two independent groups. Kruskal-Wallis test was carried out to determine if there was any significant difference between medians of VOC levels for more than two independent groups, including the type of paint used, wooden furniture used, and construction year.Results: We found no significant difference in benzene concentration among different types of households (p<0.8112). The highest benzene concentration (0.181 µg/m3) was measured in apartments and houses. Although there was no statistically significant difference between household room types, the kitchen had a higher benzene concentration than other rooms (p<0.8156). Factors such as household total volume, building construction year, and materials used for floors and walls did not significantly affect indoor benzene concentration. Most of the day, the benzene levels exceeded the standards set by the Indoor Air Quality Act of South Korea and the recommended levels by the Health Minister and Construction and Urban Development Minister of Mongolia. In 133 households in Ulaanbaatar city, indoor VOCs, specifically benzene concentration, exceeded the recommended level stated in Order No. A105/08 by the Health Minister and Construction and Urban Development Minister in 2017.Conclusion: Indoor benzene concentration did not vary significantly based on household type, room type, household volume, building construction year, construction wall material, construction floor material, whether new furniture was purchased or the dwelling was repaired and painted within the last two months, proximity to major roads, or indoor smoking status.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Бага (0-5) насны хүүхдийн ахуйн осол гэмтлийн судалгаа
    (2022-04-28) ;
    Х.Мөнхзул
    ;
    Б.Баянзул
    ;
    Г.Хулан
    ;
    Г.Жаргалсайхан
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    КОВИД- 19 ба хатуу хог хаягдлын менежментийн асуудалд
    (2021-09-01)
    Э.Эрдэнэчимэг
    ;
    Г.Жаргалсайхан
    ;
    Г.Одмаа
    ;
    ;
    Улс орнуудын КОВИД-19 халдварын улмаас эрүүл мэндийн байгууллагын болон ахуйн хатуу хог хаягдлын чиглэлээр тулгамдаж буй асуудал, түүнийг хэрхэн шийдвэрлэж буй арга хэмжээг судлан тоймлох зорилгоор Pubmed, Hinari мэдээллийн сангаас 2020 оны 12 сарын 9-өөс 13-ны өдрүүдэд нийт 257 өгүүлэл илэрсэнээс зорилгод нийцсэн 30 өгүүлэлийг сонгон авч нэгтгэн дүн шинжилгээ хийв. КОВИД-19 нь нэг удаагийн хувийн хамгаалах хувцас хэрэгслийн хангамжийн сүлжээг тогтвортой хангахад асар их бэрхшээл авчирсан байна. Энэ нь нэг талаас үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, нөгөө талаас хог хаягдлын ачааллыг нэмэгдүүлсэн. Халдвар ихтэй тул ЭМБ-аар үйлчлүүлэгчид болон эрүүл мэндийн байгууллагуудад учрах эрсдэлийг багасгахын тулд халдварыг бууруулах эрчимтэй стратеги шаардлагатай байна. Эмнэлгийн хог хаягдлыг халдваргүйжүүлэхд шатаах, хими, физикийн төрөл бүрийн аргуудаас Хятад улс өндөр температурт шатаах аргыг хамгийн үр дүнтэй арга бөгөөд халдваргүйжүүлэлт хийхийн зэрэгцээ хор хөнөөл маш багатайгаар эмнэлгийн хог хаягдлын бууруулах ашигтай технологи гэдгийг онцолсон байна. Нэг удаагийн хэрэглээний хувийн хамгаалах хувцас, хэрэгслийн асар их хаягдлаас хүрээлэн буй орчин бохирдох өндөр эрсдэлтэй тул хог хаягдлыг дахин боловсруулахад дэвшилтэт технологи, инновацийг өргөн нэвтрүүлж, ногоон хог хаягдлын менежментийг хэрэгжүүлэхийг санал болгожээ.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлын тойм судалгаа
    (2025-01-01)
    Б.Өлзийхутаг
    ;
    Г.Энхжаргал
    ;
    ;
    Г.Жаргалсайхан
    ;
    Үндэслэл: ДЭМБ-ын тоо, баримтаар агаарын бохирдлын улмаас 2021 онд дэлхийн хэмжээнд 8.1 сая хүн нас барж байгаа бөгөөд 5 хүртэлх насны хүүхдүүдийг оролцуулан дэлхий нийтийн хүн амын нийт нас баралтын хоёр дох шалтгаан болж байна. Мөн агаарын бохирдол нь цус харвалт, уушгины архаг бөглөрөлт өвчин, уушигны хорт хавдар, астма, зэрэг олон өвчинд нөлөөлж улмаар нас баралтад хүргэж байна. Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотын агаар дахь РМ2.5 тоосонцрын хоногийн дундаж агууламж өвлийн улиралд 750 мкг/м3 хүртэл нэмэгдэж байгаа нь ДЭМБ-ын зөвлөмж хэмжээнээс даруй 50 дахин ихсэж дэлхийн хамгийн их бохирдолтой хотын тоонд орж байна. Агаарын бохирдол нь Монгол улс төдийгүй дэлхийн олон улс оронд нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал хэвээр байсаар байна. Агаарын ______________________ бохирдлын чиглэлээр хийгдсэн судалгаа, бүтээлүүдийг нэгтгэн дүгнэж, тоймлосон судалгаа хомс байгаа нь тус судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Монгол улсын төрийн өмчит их дээд сургуулиудын агаарын бохирдлын чиглэлээр хийгдсэн нэг сэдэвт бүтээлүүдийг тоймлон судалж, үр дүнг нэгтгэн дүгнэх. Арга, аргачлал: Агаарын бохирдлын чиглэлээр 2011-2024 онуудад магистр, докторын зэрэг хамгаалсан нэг сэдэвт бүтээлд системт тойм анализ хийв. Үр дүн: Магистр, доктор хамгаалсан бүтээлүүдийг тоймлон дүгнэвэл магистрын судалгааны нэг сэдэвт бүтээл 76.0% (п=19), докторын судалгааны нэг сэдэвт бүтээл 24.0% (п=6)-ийг эзэлж байна. Судлагдсан нийт бүтээлийн 36.0% (п=9) нь агаарын бохирдлын эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөөллийг, харин 64.0% (п=16) нь бусад чиглэлээр судалсан байна. Агаар дах РМ2.5 тоосонцрын 2011-2024 оны хоорондох хоногийн дундаж агууламж Монгол улсын агаарын чанарын стандарт хэмжээнээс 16 дахин их, 11-р сараас 2-р саруудад бохирдол хамгийн өндөр, харин 7-р сард хамгийн бага агууламжтай байгааг зарим судалгааны дүнд дурдсан байна. Мөн зарим судалгааны үр дүнгээр нийслэлд сайжруулсан түлш хэрэглэж эхэлсэн үеэс агаар дах РМ2.5 тоосонцрын хэмжээ буурсан байна. Агаарын бохирдол амьсгал, зүрх судасны өвчлөлд нөлөөлөхөөс гадна хавдрын эрсдэлийг нэмэгдүүлж, ургийн жинг бууруулсан үр дүнгүүд тодорхойлогдсон байна. Дүгнэлт: Монгол улсын төрийн өмчийн их дээд сургуулиудын агаарын бохирдлын нэг сэдэвт бүтээлүүдийг авч үзэхэд ихэвчлэн агаарын бохирдлын агууламж, концентраци болон эрүүл мэндийн нөлөөллийг судалсан бөгөөд цаашид агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлийн судалгааг их дээд сургуулиудын хамтын ажиллагаа, манлайллын оролцоотойгоор хийж, шийдвэр гаргагчдад хүргэх шаардлагатай байна. Агаарын бохирдол РМ2.5 тоосонцор Магистр Докторын бүтээл
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    РМ2.5 тоосонцорыг суурин болон шууд хэмжилтийн (PurpleAir) аргуудаар хэмжиж, харьцуулан судалсан дүн
    (2025-10-20) ;
    Г.Энхжаргал
    ;
    Г.Жаргалсайхан
    ;
    Б.Өлзийхутаг
    ;
    Үндэслэл: Орчны агаар дахь тоосонцор зүрх судасны болон амьсгалын замын өвчлөлд нөлөөлөх хүчин зүйл болж байна. Агаарын чанарын хэмжилтийг зөв оновчтой хийх нь нийгмийн эрүүл мэндийн хувьд чухал ач холбогдолтой. Иймд хотуудын агаарын чанарын суурин харуулын цэгт хэмжих боломжгүй байршилд зөөврийн шууд хэмжилтийн багаж (PurpleAir)-ийг өвлийн улиралд гадна орчинд ашиглах боломжтой эсэхийг суурин хэмжилтийн дүнтэй харьцуулан судлах шаардлагатай байна.Зорилго: Гадна орчны агаарт PurpleAir багажаар РМ2.5 тоосонцорыг хэмжиж, суурин хэмжилтийн цэгийн үр дүнтэй харьцуулж үнэлэх. Арга, аргачлал: Нийслэл Улаанбаатар хотод судалгааг хийж гүйцэтгэв. Судалгааны мэдээллийг өвлийн улиралд буюу 2024 оны 12-р сарын 9-ний өдрөөс 2025 оны 2-р сарын 14-ний хооронд 45 хоногийн турш цуглуулав. Шууд хэмжилтийг гэрлийн сарнилын багаж (PurpleAir Classic)-ийг нийт 25 байршилд байрлуулж 24 цагийн турш тасралтгүй хэмжилт хийсэн. Эдгээрээс 1 байршилд суурин хэмжилтийн цэгийн хажууд, 3 байршилд (Зүүн 4 зам, Яармаг, Сэлбэ) 200м дотор судалсан хугацааны РМ2.5 тоосонцрын мэдээллийг ашиглаж хэмжилтийн үр дүнг харьцуулсан. Мэдээлэлд R программ ашиглан статистик боловсруулалт хийж үр дүнг үнэлэв. Үр дүн: Суурин хэмжилтийн 13 цэгийн дундаж судалгааны хугацаанд 65мкг/м3 байсан бол шууд хэмжилтийн 25 PurpleAir багажийн дундаж утга 88мкг/м3 байсан. PurpleAir багажаар хэмжсэн дүнг UB2 суурин цэгтэй зэрэгцээ хэмжилт хийж хэмжилтийн үр дүнгийн нийцлийг шалгахад 2 хэмжилтийн дүн нийцэж (r=0.93, R2=0.87) байна (p<0.05). Зүүн 4 зам, Яармаг, Сэлбэ байршилд хийсэн хэмжилтийн дүнгүүд хамаарал дунд зэргийн хамааралтай (r=0.38, r=0.61, r=0.25) байна. Дүгнэлт: Гадна орчны агаарт РМ2.5 тоосонцрын агууламжийг автомат болон уламжлалт аргаар хэмжих боломжгүй нөхцөлд бага өртөгтэй, шууд хэмжилтийн багажаар хэмжилт хийж агаарын чанарыг хянах боломжтой байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Жирэмсэн эхийн цусанд С реактив уураг тодорхойлсон дүн
    (2021-11-01) ;
    Г.Ганзаяа
    ;
    Г.Энхжаргал
    Үндэслэл: Пренаталь үеийн агаарын бохирдолд өртөлт нь зүрх судас, амьсгалын замын өвчнөөр өвчлөх эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. Тиймээс агаарын бохирдол ихтэй бүс нутагт амьдардаг жирэмсэн эхчүүдийн цусан дахь C идэвхит уураг (CRP) уургийг тодорхойлох нь ач холбогдолтой юм. Арга, аргачлал: Улаанбаатар хотын Сүхбаатар дүүргийн 404 жирэмсэн эмэгтэйн судалгааны мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийсэн. Судалгаанд хамрагдагсдын 50%-д гэрт агаар цэвэршүүлэгч ашиглан интервенц явуулсан. Судалгааны хугацаанд жирэмсний 10 ба 30 долоо хоногтойд хоёр удаа PM2.5-ийг 7 хоногийн хугацаанд хэмжсэн. Оролцогчдын хатаасан цусны толбыг цуглуулан, CRP-ийг тодорхойлж, асуумжийн аргаар мэдээлэл авсан. Үр дүнгийн тоон үзүүлэлтэд статистикийн STATA 15 програм ашиглан боловсруулалт хийв. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 29±5.4 байсан бөгөөд, үүний 80.4% нь дээд боловсролтой, 60.5% нь гэрлэсэн эсвэл гэр бүлтэй, 72.3% нь биеийн жингийн индекс (БЖИ) хэвийн байсан. Интервенцийн бүлгийн эмэгтэйчүүдийн хатаасан цусны толбо дахь CRP нь хяналтын бүлгийнхээс 0.44 мг/л (p>0.05) бага байна. Гэртээ тамхи татдаг хүнтэй хамт амьдардаг оролцогчдын CRP 0.13 мг/л-ээр их байв (p>0.05). РМ2.5 концентраци 1 мкг/м3 нэмэгдэхэд цусан дахь CRP уураг 0.02 мг/л нэмэгдэж байна. Илүүдэл жинтэй оролцогчид CRPийн хамгийн их концентраци 4.68 мг/л байна. Дүгнэлт: Дотоод орчны агаарын бохирдлыг бууруулснаар жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн CRP буурч байна. Жирэмсэн эмэгтэйн биеийн жингийн индекс нэмэгдэх нь цусан дахь С реактив уургийн үзүүлэлт ихсэхэд нөлөөлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Угаарын хийн хордлогын өнөөгийн байдал, хордлогын талаар иргэдийн мэдлэг, дадал, хандлагыг судалсан дүнгээс
    (2024-05-13) ; ;
    Г.Энхжаргал
    Үндэслэл: Хөгжиж буй улс орны иргэд гэр сууцаа халаах, хоол хийх зорилгоор уламжлалт галлагаа хийж байгаа нь дотоод орчны агаарын бохирдол, угаарын хийн хордлогод өртөхөд нөлөөлөх хүчин зүйл болж байна. Монгол Улсын Засгийн Газраас явуулж буй агаарын бохирдлыг бууруулах арга хэмжээний хүрээнд 2019 оны 62 дугаар тогтоолоор нийслэлд түүхий нүүрс хэрэглэхийг хориглож сайжруулсан түлш хэрэглэж эхэлсэн. Сайжруулсан түлш хэрэглэснээс хойш иргэдийн дунд угаарын хийн хордлогод өртөх, эмнэлэгийн тусламж авах тохиолдол нэмэгдэх хандлагатай байгаа нь судалгаа хийх хэрэгцээ буйг илтгэж байна. Зорилго: Нийслэлийн иргэдийн угаарын хийн хордлогын өнөөгийн байдал, угаарын хийн хордлогын талаар мэдлэг, дадал, хандлагыг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг аналитик судалгааны агшингийн загвар ашиглан гүйцэтгэв. Нийслэлд 2017-2022 онд бүртгэгдсэн угаарын хийн хордлогын тохиолдолд дескриптив шинжилгээ хийв. Нийслэлийн төвийн 6 дүүргээс галлагаа хийдэг 395 өрхийн иргэдийг сайн дураар хамруулж угаарын хийн талаарх мэдлэг, дадал, хандлагыг 52 асуулт бүхий 4 бүлэг асуумжийн хуудсаар асууж судлав. Үр дүн: Нийслэлд 2017-2022 онд угаарын хийн хордлогын нийт 5799 (эрэгтэй 55.9%, эмэгтэй 42.7%, тодорхойгүй 1.4%) тохиолдол бүртгэгджээ. Хүүхэд, залуучууд 78.4% (0-17 нас 36.1%, 18-30 нас 21.8%, 31-45 нас 20.5%)-ийг эзэлж байна. Асуумж судалгаанд нийт 395 иргэдийг (эрэгтэй 37.7%, эмэгтэй 62.3%) хамруулсан. Угаарын хийн хордлогоос урьдчилан сэргийлэх талаар мэдээлэл авдаг иргэдийн мэдлэг (p=0.0345), дадал (p=0.0002), хандлагa (p=0.0029) мэдээлэл огт авдаггүй иргэдээс ялгаатай байна. Гэр бүлийн гишүүдээр харьцуулахад дадал (p=0.0255) нь ялгаатай, боловсрол (p=0.0007), орлогын түвшин (p=0.0005), ажил эрхлэлтээр (p=0.0007) харьцуулхад мэдлэг нь тус тус ялгаатай байна. Иргэдийн мэдлэг тэдний дадал (p=0.0003; r=0.18) хандлага (p=0.0000; r=0.26) хооронд шууд, сул хамааралтай байна. Дүгнэлт: Чингэлтэй, Сонгинохайрхан дүүрэгт 10000 хүн амд ногдох хордлогын тохиолдол бусад дүүргээс өндөр байна. Дутуу шаталтын дүнд үүсэх угаарын хийнд өртөхөд хордлогын шинж тэмдэг, анхны тусламж, урьдчилан сэргийлэх талаар иргэдийн мэдлэг хангалтгүй байна. Цаашид мэдээлэл, сурталчилгааг сайн явуулах, мөн бага, дунд боловсролтой иргэдийн мэдлэгийг сайжруулах шаардлагатай байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Гэр, сууцны дотоод орчинд тоосонцрын бохирдлыг судалсан дүнгээс
    (2022-04-28) ;
    Г.Жаргалсайхан
    ;
    ;
    В.Дэлгэрмаа
    ;
    Үндэслэл: Монгол улсын засгын газраас тогтоол гаргаж түүхий нүүрс хэрэглэхийг хориглосон. Тиймээс сайжруулсан түлш хэрэглэснээр гэр сууцны сууцны дотоод орчны агаарт тоосонцрын агууламж ямар түвшинд байгааг судалж, агаарын чанарын стандарттай харьцуулан үнэлэх шаардлагатай байна. Зорилго: Гэр, сууцны агаарт 2.5 микрометр хэмжээтэй тоосонцор (PM2.5)-ын бохирдлыг судалж, сууцны төрлөөр харьцуулан үнэлэх зорилгоор явуулав. Арга зүй: Судалгаанд Улаанбаатар хотыг хамруулж, 4 дүүрэг (БЗД, СБД, ХУД,СХД)-ээс зорилтот түүврийн аргаар сонгосон өрхүүдийн дотоод орчинд тоосонцрын агууламж, бичил цаг уурын үзүүлэлтүүд (агаарын хэм, чийглэг) хэмжиж үнэлэв. Үр дүн: Дотоод орчинд тоосонцрын агууламжийг жинлэлтийн аргаар хэмжсэн дүнгээр сууцны дотоод орчинд PM2.5-ын 24 цагийн дундаж агууламж 103.6 мкг/м3 байна. Сууцны болон халаалтын төрөл, сууцны эзэлхүүн дотоод орчны тоосонцрын бохирдолд нөлөөлөх хүчин зүйл (p<0.05) болж байна. Харин түлшний төрлөөр тоон утгын хувьд ялгаатай ч статистик ач холбогдол бүхий ялгаагүй (p>0.05) байна. Шууд хэмжилтийн багажийн дүнгээр галлагаатай холбоотойгоор энгийн галлагаатай байшин болон уламжлалт гэрийн дотоод орчинд PM2.5-ын агууламж өндөр хэлбэлзэлтэй байна. Агаарын хэм сайжруулсан зуухтай гэрт хамгийн өндөр (22.40C), сайжруулсан зуухтай байшин сууцанд хамгийн бага (190C) гарсан нь ялгаатай (p<0.05) байна. Уламжлалт гэрийн дотоод орчинд харьцангуй чийглэг 22.3%, байшин сууцанд 29.4% гарсан бөгөөд чийглэгийн хэмжээ сууцны төрлөөр ялгаатай байна (р<0.05). Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдсан нийт гэр, сууцны дотоод орчинд тоосонцор (PM2.5)-ын 24 цагийн дундаж агууламж MNS4585:2016 стандартад заасан хэмжээнээс их байна. Мөн бичил цаг уурын үзүүлэлтүүд стандартын шаардлага хангахгүй байна.