Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 6 of 6
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Тархины саажилттай хүүхдийн хөдөлгөөн засал эмчилгээний үр дүнгийн үнэлгээнд дүн шинжилгээ хийсэн байдал
    (2021-06-10)
    Э.Баасанхүү
    ;
    ;
    Б.Мөнх-Эрдэнэ
    Тархины саажилт нь олон эмгэгүүдийн хам шинж бөгөөд хүүхдийн хөдөлгөөний үйл ажиллагаа, тэнцвэр болон төрх байдалд нөлөөлдөг мэдрэлийн тогтолцооны эмгэг юм1. Тархины саа нь улс орны хувьд харилцан адилгүй байгаа боловч дунджаар 1000 төрөлтөнд 1.5-3.8 тохиолддог5,6,7. Монгол улсын статистик үзүүлэлтэнд (2017) тархины саажилт 1000 амьд төрөлтөнд 3 тохиолддог. Манай улсад бобат эмчилгээний үр дүнг тархины саажилттай хүүхдэд судалсан судалгаа хийгдээгүй тул энэхүү судалгааны ажлыг хийсэн. Тархины саажилттай хүүхдийн хөдөлгөөн засал эмчилгээний дараах үр дүнг үнэлэхийн тулд эргэмж байдлаар (retrospective study) судлах загварыг ашиглан тоон судалгааны арга ашигласан. Бид судалгааг Улаанбаатар хотын Хөгжлийн Бэрхшээлтэй Хүүхдийн Сэргээн Засах Хөгжлийн Төвийг түшиглэн явуулсан. Судалгаанд хүүхдийн төвөөр хэвтэн эмчлүүлж байсан 2-17 насны эрэгтэй 60, эмэгтэй 34 нийт 94 тархины саажилттай хүүхдүүдийг зорилтод түүврийн аргаар хамруулсан. Судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүд 14 хоног хөдөлгөөн засал эмчилгээнд явсан бөгөөд 7 хоногийн 5 өдөр 1 цагийн хугацаатай хөдөлгөөн засал эмчилгээ хийсэн. Тархины саажилттай хүүхдэд Бобат эмчилгээг ашиглан хөдөлгөөн заслын эмчилгээ хийхэд (GMFM-88 р<0,0001, WeeFIM р<0,0001) статистик ач холбогдол бүхий сайжрал ажиглагдсан. Мөн тархины саажилттай хүүхдүүдийг хөдөлгөөний хөгжилөөр нь GMFCS-ээр 4 бүлэг болгон хуваасан. III, IV бүлгийн (III бүлгийн хүүхдүүд өөрөө юм түшээд өндийх, хэд алхах, богино зайнд ганцаараа юм түшээд алхах чадвартай, IV бүлгийн хүүхдүүд ганцаараа суухдаа толгой сайн даана зарим үед их биед түшлэг хэрэгтэй, зогсох суухдаа тохирох дэмжлэгтэй, элэгдэж мөлхөх хөдөлгөөний чадвартай) хүүхдүүд бусад бүлгийн хүүхдүүдээс илүү сайжирсан байна. IV бүлгийн хүүхдүүд хөдөлгөөн засал эмчилгээ хийлгэсний дараа GMFM-88 үнэлгээний мөлхөх ба өвдөглөх, зогсох бүлгүүдэд бусад түвшингөөс илүү сайжирсан байсан. Хөдөлгөөн засал эмчилгээ хийснээр тархины саажилттай хүүхдийн хөдөлгөөний болон өдөр тутмын үйл ажиллагааны чадваруудыг сэргээхэд үр дүнтэй байна. Тархины саажилттай дунд (GMFCS level-4) зэргийн хүүхдүүдэд хөдөлгөөн засал эмчилгээг бобатын аргаар хийх нь өдөр тутмын үйл ажиллагаа, хөдөлгөөний чадваруудыг сайжруулах ач холбогдолтой байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Бүсэлхий нурууны өвөрмөц бус архаг өвдөлтийн биомеханикийн өөрчлөлт, хөдөлгөөн засал эмчилгээний үр дүн
    (2023-04-24) ;
    Х.Батбаяр
    ;
    ;
    А.Балжинням
    ;
    Б.Мөнх-Эрдэнэ
    Үндэслэл: Нурууны өвдөлт нь хүн амын дунд өргөн тархсан бөгөөд 10 хүний 8 нь амьдралынхаа туршид их, бага хэмжээгээр нурууны өвдөлтөнд өртөж байгаа талаар цөөнгүй судалгаанд дурьджээ. Нурууны нийт өвдөлтийн 85 орчим хувь нь булчингийн чангарал, хатуурал, хэт ачааллын улмаас үүсдэг талаар судлаачид тэмдэглэсэн байна. Мөгөөрсөн жийргэвчийн эмгэг, мэдрэлийн ёзоорын дарагдал, зарим хугаралууд болон хавдар зэрэг тохиолдлууд 15 орчим хувийг эзэлж байна1. Харин манай оронд нурууны өвөрмөц бус өвдөлтийн талаар цөөн судалгаа байгаа хэдий ч хөдөлгөөний чадвар алдалт, урт хугацааны хөдөлгөөн засал эмчилгээний талаарх судалгааны ажил байхгүй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Нурууны өвөрмөц бус архаг өвдөлтийн үеийн хөдөлгөөн, хөдөлгөөний хяналт болон чадвар алдагдлыг судалсан үр дүн
    (2023-02-16) ;
    Х.Батбаяр
    ;
    ;
    А.Балжинням
    ;
    Б.Мөнх-Эрдэнэ
    Үндэслэл: Нурууны өвдөлт нь хүн амын дунд өргөн тархсан бөгөөд 10 хүний 8 нь амьдралынхаа туршид их, бага хэмжээгээр нурууны өвдөлтөнд өртөж байгаа талаар цөөнгүй судалгаанд дурьджээ. Нурууны нийт өвдөлтийн 85 орчим хувь нь булчингийн чангарал, хатуурал, хэт ачааллын улмаас үүсдэг талаар судлаачид тэмдэглэсэн байна. Мөгөөрсөн жийргэвчийн эмгэг, мэдрэлийн ёзоорын дарагдал, зарим хугаралууд болон хавдар зэрэг тохиолдлууд 15 орчим хувийг эзэлж байна1. Нурууны өвөрмөц бус өвдөлт нь харьцангуй түгээмэл тохиолдох бөгөөд хэт ачаалал болон чангарал нь буруу байрлалтай удаан суух, хүнд юм өргөх, нэг хөдөлгөөнийг олон дахин давтан хийх, удаан зогсох зэргээс үүдэлтэй талаар олон тооны судалгаанд дурьджээ. Sullivan O (2005) нарын тодорхойлсноор нурууны өвдөлтийн үед багана нурууны хөдөлгөөний бууралт, хөшүүн байдал нэмэгдэх зэрэг нь нурууны өвдөлтийг үүсгэх эрсдэлт хүчин зүйл болдог2. Харин манай оронд нурууны өвөрмөц бус өвдөлтийн талаар цөөн судалгаа байгаа хэдий ч хөдөлгөөний чадвар алдалтын талаарх судалгааны ажил байхгүй байна. Зорилго: Нурууны өвөрмөц бус архаг өвдөлтийн үеийн хөдөлгөөн, хөдөлгөөний хяналт болон үйл ажиллагааны чадвар алдалтыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Бид нэг агшингийн судалгааны загвар ашиглан энэхүү судалгааг хийж гүйцэтгэв. Судалгаанд нийт нурууны өвөрмөц бус архаг өвдөлттэй 18-50 насны 45 оролцогч, нурууны өвдөлтгүй 45 оролцогч нийт 90 хүн хамрагдсан. Нурууны өвдөлттэй болон хяналтын бүлгийн нийт оролцогчдын бүсэлхий нурууны хөдөлгөөний хяналтыг нугалах, тэнийлгэх, эргэх хөдөлгөөнийг тодорхойлох 6 тестийг тус тус ашиглан тодорхойлсон. Мөн нурууны өвдөлттэй бүлгийн хөдөлгөөний чадвар алдалтыг Роланд Моррис үнэлгээг ашиглан тодорхойлсон. Үр дүн: Нурууны өвдөлттэй бүлгийн хөдөлгөөний чадвар алдалт Роланд Моррисын үнэлгээгээр 20.3 (11.5), тайван үеийн өвдөлт 4.3 (1.5) хөдөлгөөн хийх үеийн өвдөлт 5.7 (1.5) байна. Нурууны өвдөлттэй бүлэг болон хяналтын бүлгийн хөдөлгөөний хяналт алдагдлын өөрчлөлт 1.7 (-1.8 to -1.0) буюу (p≤0.05) статистик ач холбогдолтой байлаа. Дүгнэлт: Нурууны өвдөлттэй бүлэгт хөдөлгөөн, хөдөлгөөний хяналт, үйл ажиллагааны чадвар алдагдал илүү өртөж байгаа нь тодорхойлогдож байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Бүсэлхий нурууны нугаламын тогтворгүй байдлын асуумжийн Монгол хувилбарыг боловсруулж найдвартай байдлыг тодорхойлох нь
    (2026-03-30)
    О.Бадамгарав
    ;
    Б.Мөнх-Эрдэнэ
    ;
    Үндэслэл: Бүсэлхи нурууны тогтворгү ба дал гэдэг нь нурууны сегмент хоорондын тогтворто ба длыг хянах үүрэгтэ , гурван тусдаа харилцан уялдаата систем ба даг. Бүсэлхи нурууны тогтворгү ба дал нь нурууны өвдөлти н үндсэн шалтгааны нэг бөгөөд чадвар алдалтын томоохон шалтгаан болдог ба на. Олон улсад “Бүсэлхи нурууны нугаламын тогтворгү ба длын асуумж (LSIQ)”- и г эмнэлзүйд өргөн ашиглаж байна. Уг асуумж нь зөвхөн бүсэлхи нурууны нугаламын тогтворгү ба дал илэрсэн өвчтөнд төди гү нурууны өвдөлттэ хүмүүст хэрэглэж болох батлагдсан асуумж юм. Иймээс Монгол улсад анх удаа нурууны өвөрмөц бус өвдөлттэй өвчтөнүүдэд бүсэлхи нурууны нугаламын тогтворгү ба длыг илрүүлэх асуумжи г Монгол хэл рүү орчуулан эмнэлзүйд хэрэглэх нь бидний судалгааны ажлын үндэслэл болж байна. Зорилго: Бүсэлхий нурууны нугаламын тогтворгүй байдлын асуумжийн Монгол хувилбарыг боловсруулан найдвартай байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Бүсэлхий нурууны нугаламын тогтворгүй байдлыг илрүүлэх асуумжийг зохиогчийн эрхийг эзэмшдэг судлаачаас зөвшөөрөл авсны дараа орчуулгын үйл явц эхэлсэн. Орчуулгыг Бийтоны “Өөрийн үнэлгээний соёл хоорондын тохиргооны удирдамжийн дагуу 5 алхмаар хийж “Бүсэлхий нурууны нугаламын тогтворгүй байдлыг илрүүлэх асуумж”-н урьдчилсан Монгол хувилбарыг гаргасан. Бид АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны 2025 оны 11 дүгээр сарын 21-ний өдрийн 25-26/0301 тоот хурлын шийдвэрээр ёс зүйн зөвшөөрөл авсан. Судалгаанд нийт 68 оролцогч хамрагдсан бөгөөд 5 оролцогч хасах шалгуурын дагуу хасагдсан. Өвөрмөц бус нурууны өвдөлттэй 63 үйлчлүүлэгчдэд “Бүсэлхи нурууны нугаламын тогтворгү ба длын асуумж (LSIQ)” өөрийгөө үнэлэх хуудсаар үнэлж SPSS-27.0 программ ашиглан үр дүнд статистик шинжилгээ хийсэн. Үр дүн: Бүсэлхий нурууны нугаламын тогтворгүй байдлыг илрүүлэх асуумжийн хуудсаар нурууны өвөрмөц бус өвдөлттэй нийт 63 оролцогчийг үнэлэхэд асуумжийн дотоод найдвартай байдлыг Cronbach’s alpha ашиглан үнэлэхэд α=0.85 байсан нь сайн найдвартай байдлыг илэрхийлж байна. Мөн 24 цагийн зайтай авсан давтан үнэлгээний давтан тест хийхж дотоод найдвартай байдлыг intraclass correlation coefÏcient (ICC) ашиглан үнэлэхэд ICC=0.999 (95% CI:0.999–1.000, p<0.001) гарсан нь асуумжийн маш өндөр найдвартай байдлыг харуулж байна. Дүгнэлт: Бүсэлхий нурууны нугаламын тогтворгүй байдлыг илрүүлэх асуумжийн (БННТБИА) Монгол хувилбар нь агуулгын хувьд ойлгомжтой, дотоод тууштай байдал буюу найдвартай чанар нь өндөр байна. Бүсэлхий нурууны нугаламын тогтворгүй байдлын асуумж (LSIQ) нь Монгол орчинд нурууны тогтворгүй байдлыг үнэлэхэд найдвартай ба тогтвортой хэрэгсэл болохыг энэхүү монгол хувилбар нь бүсэлхий нурууны нугаламын тогтворгүй байдлыг илрүүлэх оношилгооны өндөр ач холбогдолтой шаардлага хангасан хэрэгсэл болохыг илтгэж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Тархины саажилттай хүүхдийн Бобат эмчилгээний дараах өдөр тутмын үйл ажиллагааны сайжралыг үнэлсэн
    (2021-03-13)
    Э.Баасанхүү
    ;
    ;
    Б.Мөнх-Эрдэнэ
    Үндэслэл: Тархины саажилт (ТС) нь 1000 амьд төрөлтөөс 2-3,5 тохиолддог бөгөөд тархины гэмтэл, хөдөлгөөн, байрлал, тэнцвэрт байдалд, оюун ухаанд нөлөөлдөг. Тархины саажилтыг хэлбэрээр нь спастик, дискинетик, атаксик эсвэл холимог гэж ангилдаг3,4. 2016 онд дэлхийд 17 сая тархины саажилттай хүмүүс байна гэсэн дэлхийн эрүүл мэндийн судалгаа байдаг6,7. Манай улсад 3000-4000 тархины саажилттай хүүхдүүд байдаг5. Иймээс тархины саажилттай хүүхдүүд жилээс жилд Монголд төдийгүй дэлхий дахина нэмэгдэж байна. Үүнтэй холбоотой тархины саажилттай хүүхдэд сэргээн засах тэр тусмаа хөдөлгөөн засал (Бобат) эмчилгээний дараах өдөр тутмын үйл ажиллагааны (усанд орох, хувцаслах, үс засах, хооллох, арчилгаа, бие засах) сайжралыг үнэлсэн судалгаа манай улсад хийгдээгүй байна. Зорилго: Тархины саажилттай хүүхдэд хийгдсэн Бобат эмчилгээнд суурилсан хөдөлгөөн засал эмчилгээний дараах өдөр тутмын үйл ажиллагааны сайжралыг үнэлэх. Материал арга зүй: 2020.01 сараас 2020.06 сар хүртэлх хугацаанд Хөгжлийн Бэрхшээлтэй Хүүхдийн Сэргээн Засах Хөгжлийн Төвийг түшиглэн явуулсан. Хэвтэн эмчлүүлж байсан ТС оноштой 41 хүүхдийг түүвэрлэн авч 14 хоног буюу нэг курс эмчилгээнд хамруулсан. Эмчилгээний өмнөх болон дараах үр дүнг өдөр тутмын үйл ажиллагааны (WeeFIM) шалгуураар үнэлсэн. Бүх үйлчлүүлэгчид долоо хоногт 5 өдөр (Бобат) эмчилгээг өдөрт 1 цагийн хугацаатай хөдөлгөөн засал эмчилгээ хийсэн. Үр дүн: Судалгаанд эрэгтэй 25(61%), эмэгтэй 16(39%) хүүхдүүдийн эмчилгээний өмнөх ба дараах үзүүлэлтүүдийг харьцуулахад хооллох чадвар (p≤0,023), өөрийгөө арчлах чадвар (p≤0,044), усанд орох чадвар (p≤0,012), дээгүүр хувцас өмсөх (p≤0,044), доогуур хувцас өмсөх (p≤0,032), шээх үйл ажиллагааг хянах чадвар (p≤0,023), өтгөнөө хянах чадварууд (p≤0,044) сайжирсан. Мөн WeeFIM-г ашиглан үнэлэхэд дээрх чадвараар эмчилгээний өмнөх болон дараах харьцуулалт хийхэд сайжирсан (p≤0.002) байна. Дүгнэлт: Хөдөлгөөн заслын эмчилгээнд Бобат эмчилгээний аргыг ашиглах нь тархины саажилттай хүүхдийн өдөр тутмын үйл ажиллагааны чадваруудыг сэргээхэд үр дүнтэй байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Шатаар буух үеийн өвдөгний үений кинематикт суналттай болон суналтгүй наалтын үзүүлэх нөлөөг судалсан нь
    (2025-12-05)
    Э.Ануужин
    ;
    Б.Мөнх-Эрдэнэ
    ;
    Үндэслэл: Өвдөгний үеэр нугалах, тэнийлгэх хөдөлгөөн хийх үед тойг ясны хянах хүчний тэнцвэргүй байдлаас тойг хажуу тийш гулсалт хийгдэж тойг дунд чөмгөний үенд хэвийн бус ачааллын үр дүнд өвдөгний урд хэсгийн өвдөлтийг үүсдэг. Өвдөгний урд хэсгийн өвдөлт (ӨУХӨ)-тэй өвчтөнүүдийн эмчилгээ нь ихэвчлэн мэс заслын бус арга байдаг. Зорилго: Шатаар буух үеийн өвдөгний үений хөдөлгөөнд суналттай болон суналтгүй наалтын үзүүлэх нөлөөг судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд нийт 60 эмэгтэй оролцогч хамрагдсан. Оролцогчдыг стандарт 20 см өндөртэй шатаар буух үед урд болон хажуу талын хавтгайгаас өндөр хурдны камерууд ашиглан бичлэг хийсэн. Туршилтыг наалт хэрэглээгүй болон суналттай, суналтгүй наалттай хэрэглэсэн үед хийсэн. Хөдөлгөөний дүн шинжилгээг “Motion Analysis Image J” программ ашиглан хийж, өвдөгний үений нугалах хөдөлгөөний далайц, өвдөгний үений дотогш шилжилт, өвдөгний Q өнцөг, аарцаг доош шилжих хөдөлгөөнийг тодорхойлсон. Үр дүн: Шатаар буух үед өвдөгний үений нугалах хөдөлгөөний далайц нь наалт хэрэглээгүй үед 61.47±5.72 градус, суналттай наалт хэрэглэсэн үед 61.35±6.33 градус, суналтгүй наалтыг хэрэглэсэн үед 60.21±8.60 градус байсан бөгөөд р утга 0.305 статистикийн хувьд ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдаагүй. Харин өвдөгний үений Q өнцгийн үзүүлэлтүүдийг харьцуулахад наалт хэрэглээгүй үед 20.97±11.31 градус, суналттай наалт хэрэглэсэн үед 20.34±9.10 градус, суналтгүй наалт хэрэглэсэн үед 10.16±7.24 градус байсан бөгөөд р утга 0.001, өвдөгний үений дотогш шилжилтийн өнцгийн үзүүлэлтүүдийг харьцуулахад 8.14±5.72 градус байсан бөгөөд p утга 0.001, аарцгийн доош шилжилтийн өнцгийн үр дүнг харьцуулахад наалт хэрэглээгүй үед 10.19±6.31 градус, суналттай наалт хэрэглэсэн үед 9.06±5.31 градус, суналтгүй наалт хэрэглэсэн үед 5.17±4.15 градус байсан P утга 0.001 статистикийн хувьд ач холбогдолтой байна. Дүгнэлт: Шатаар буух үед суналтгүй наалт хэрэглэх нь өвдөгний үений дотогш шилжилтийн өнцгийг бууруулж байна харин суналттай наалт хэрэглэх нь аарцгийн доош шилжилтийг бууруулахад илүү үр дүнтэй байна. Суналттай болон суналтгүй наалт хэрэглэх нь наалт хэрэглээгүй үеийн нөхцөлтэй харьцуулахад өвдөгний үений Q өнцгийг ижил хэмжээгээр бууруулсан боловч өвдөгний үений нугалах хөдөлгөөний далайцад үр нөлөө үзүүлээгүй. Эдгээр үр дүнгээс үзэхэд суналтгүй наалт нь өвдөгний үений дотогш хэт хазайлтыг хянахад илүү үр дүнтэй, харин суналттай наалт нь өдөр тутмын үйл ажиллагааны үед аарцгийн тогтвортой байдлыг сайжруулахад илүү үр дүнтэй байна.