Nyamdavaa, Khurelbaatar

Товч нэр

Бүтэн нэр

Nyamdavaa Khurelbaatar

Латин нэр

Nyamdavaa Khurelbaatar

Албан тушаал

Судлаач

Харьяалал

Анагаахын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Их Сургууль

ORCID

0009-0007-2595-7000

Scopus Author ID

57223143958

Now showing 1 - 10 of 45

Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Hepatoprotective Effect of Silymarin Peptide on Carbon Tetrachloride-Induced Acute Liver Injury in Mice
(Mongolian National University of Medical Sciences, 2024-09-27)
Ananda Ananda
;
Tsend-Ayush Damba
;
Xiulan Su
;
Khurelbaatar Nyamdavaa
Objective: Liver diseases and injuries are significant global health concerns; in particular, acute liver injury (ALI) is a prominent cause of liver diseases and is associated with high morbidity and mortality. The application of natural products in preventing and treating liver diseases is considerable. Silymarin and silymarin peptides derive from the Milk thistle (Silybum marianum). Still, they differ in their composition and effects: Silymarin is a complex mixture of flavonoids, primarily made up of silybinin, silybinin, and silychristin. Silymarin is well-known for its antioxidant, anti-inflammatory, and hepatoprotective properties. It is often a dietary supplement to support liver health. Silymarin Peptide refers to specific peptides derived from silymarin. These peptides have more enhanced bioavailability and activity of effect compared to the whole silymarin compound. Therefore, this study aimed to investigate the hepatoprotective effects of silymarin peptide on acute liver injury (ALI) in mice induced by carbon tetrachloride (CCl4) compared withSilymarin. Methods: Forty-eight male C57BL/6J mice were randomly divided into six groups (n=8 per group): Control group: regular saline+olive oil, Negative control group: 10% CCl4 solution (10 μl/g), Treatment group 1: CCl4+50 mg/kg silymarin peptide, Treatment group 2: CCl4+100 mg/kg silymarin peptide, Treatment group 3: CCl4+200 mg/kg silymarin peptide, and Positive control group: CCl4+100 mg/kg silymarin. The treatment of silymarin was used as a positive control. At the end of the experiments, mice were euthanized, and the blood and liver samples were collected. Results: The results showed that silymarin peptide ameliorated the histopathological damage of liver tissues caused by CCl4 and decreased the CCl4-induced serum AST and ALT levels, among which the 200 mg/kg dose demonstrated the most notable protective effect. Additionally, silymarin peptide showed no significant influence on CCL2 levels but markedly reduced TNF-α and CXCL5 levels, with the most apparent impact at 100 mg/kg. Finally, the terminal deoxynucleotidyl transferase‐mediated dUTP‐nick end labeling (TUNEL) staining indicated that the 200 mg/kg dose of silymarin peptide restrained CCl4-induced hepatocytic apoptosis. Conclusion: Silymarin peptide alleviated CCl4-induced ALI in mice byinhibiting inflammatory cytokines release and decreasing hepatocyte apoptosis.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Examining the Relationship between Healthcare Managers’ Leadership and Employee Job Satisfaction in Mongolia
(Society for Science and Education, 2026-05-15)
Boldbaatar Buayndelger
;
Nyamdavaa Khurelbaatar
;
Dambadarjaa Davaalkham; Dorj Gantsetseg
;
Erdenebileg Nasantogtokh
The main goal of our study is to examine the impact of healthcare managers’ leadership on employee job satisfaction in Mongolia. To achieve this objective, the study adopts a quantitative research design and applies statistical methods, including regression analysis, to evaluate the relationship between key leadership dimensions and job satisfaction across different organizational levels. The research specifically focuses on leadership practices such as direction-setting, motivation, communication, and performance orientation within healthcare institutions. The findings reveal that leadership is a central and decisive factor influencing employee job satisfaction. Leadership outcomes emerge as the most consistent and influential predictor across all levels of the organization. However, the impact of leadership varies depending on hierarchical position. At senior management levels, leadership plays a strategic role in shaping organizational vision and climate. At middle management levels, its influence is more dependent on broader organizational conditions. In contrast, at operational and frontline levels, leadership has a more direct and immediate effect through daily supervision, support, and performance-related interactions. Furthermore, our study confirms that leadership operates as a multidimensional mechanism affecting job satisfaction through motivation, professional development, organizational culture, and service quality. Leadership approaches characterized by active engagement, fairness, clear expectations, and accountability significantly enhance employee satisfaction and organizational effectiveness, whereas passive leadership demonstrates little positive impact. In conclusion, our study highlights the critical importance of strengthening leadership capacity across all levels of healthcare organizations. Promoting active, outcome-oriented leadership is essential for improving employee job satisfaction, ensuring workforce stability, and enhancing the quality and sustainability of healthcare services in Mongolia. The findings contribute to both theoretical knowledge and practical improvements in healthcare leadership and management.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Validation of the Mongolian Version of the Multifactor Leadership Questionnaire (MLQ) in Clinical Leaders of Hospital
(Mongolian National University of Medical Sciences, 2025-06-30)
Boldbaatar, Buyandelger
;
Munkhtar, Yerkebulan
;
Tsagaankhuu, Sarnai
;
Erdenebileg, Nasantogtokh
;
Nyamdavaa, Khurelbaatar
Objective: Leadership is a critical determinant of healthcare quality, workforce development, and organizational performance. The Multifactor Leadership Questionnaire (MLQ-5X), based on the Full Range Leadership Theory, is widely used to evaluate transformational, transactional, and passive-avoidant leadership styles. However, a culturally validated Mongolian version has not yet been available. This study aimed to translate, culturally adapt, and validate the MLQ-5X for clinical leaders working in hospitals across Mongolia. Methods: A cross-sectional methodological study was conducted between March and September 2022 in 11 provinces and Ulaanbaatar. The MLQ-5X was translated using WHO translation guidelines and underwent expert panel review, pilot testing, and psychometric evaluation. A total of 1,458 clinical leaders participated. Construct validity was assessed through Exploratory and Confirmatory Factor Analyses (EFA and CFtA). Reliability was measured using Cronbach’s alpha, and face validity was evaluated through participant feedback. Results: EFA supported the original nine-factor structure. CFA showed a good model fit (CFI = 0.93, TLI = 0.91, RMSEA = 0.056). Reliability was high across all subscales (α = 0.834–0.968), with overall reliability at 0.973. Face Validity Index scores indicated strong clarity (0.82) and comprehension (0.85). Conclusions: The Mongolian MLQ-5X is a valid and reliable tool for leadership assessment in healthcare settings.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Knowledge, Attitudes, and Practices (KAP) Regarding Hepatitis B Vaccination among Healthcare Workers in Mongolia
(Scientific Research Publishing, 2023-01-01)
Nyamsuren Naranzul
;
Burmaajav Badrakh
;
Altangerel Enkhjargal
;
Byambaa Tumurbat
;
Badamjav Amgalan
Background: Mongolia is no exception and experiencing the burden of HBV among the population. In the last decade, the prevalence of HBV among the relatively healthy population of Mongolia has ranged between 11.8 percent and 10.6 percent, and acute cases are between 1.7 and 1.1 per 10,000 people. We aimed to determine healthcare workers (HCWs) knowledge, attitude, and practices regarding HBV prevention compared to vaccination coverage. Methods: This cross-sectional study was conducted among HCWs from the selected sites through multi-stage sampling. The study involved 1135 HCWs, including medical doctors, nurses, clinicians in both surgical and medical specialties, laboratory technicians, and other staff working in all departments from primary and referral levels in 36 healthcare facilities in two urban and four rural provinces of Mongolia. Participants who consented to the study completed a standardized self-administered questionnaire between July and Dec 2019. Results: Most participants (82.0%) were born before 1992 or before starting a birth vaccination against HBV in Mongolia. The mean age of the participants was 38 years and the participants’ median employment year in the health sector was seven years. Most participants were medical doctors (29.1%) and nurses (28.0%). Five questions explored HCWs’ knowledge about hepatitis B virus infection and prevention, and the correct response ranged between 15.6% and 95.4%. 2.8% of the respondents answered five questions correctly. Men, those with higher levels of education, those over the age of 30, soum family health center HCWs, and doctors and senior medical professionals answered many questions correctly, which is statistically significant. 98.9% of respondents believe that HCWs should vaccinate against HBV. The younger the age (%), management professionals, and service staff are confident in vaccines. A significant difference between age groups, perception of HBV infection, and formal attendance to the official training positively relate to vaccination coverage. Specially survey respondents who knew about the adverse effects of overdosing, learning about total doses of the vaccine, and the effectiveness of the hepatitis B vaccine were more tent to have full doses of the HBV vaccine. Knowledge and working conditions are increasing factors in receiving full doses of the HVB vaccine. Conclusion: The overall knowledge of HBV and its vaccination is fair among the HCWs; however, there is a need to intensify the training on some of the details and increase the training frequency at the workplace. Attitude and practice on infection protection and vaccination are still essential to be promoted among the HCWs. The low level of vaccination coverage is relevant to the level of KAP among the HCWs of the country.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Characteristics and Percentage of 30 Days All Cause Hospital Readmissions in Mongolia
(Mongolian National University of Medical Sciences, 2023-12-17)
Lkhagvasuren Baasandorj
;
Ankhbayar Altankhuyag
;
Enkh-Erdene Erdenesaikhan
;
Myagmarsuren Shagdarsuren
;
Garamgai Batdelger
Objective: This study aimed to estimate the 30 days readmissions and predictors of readmission at selected referral hospitals in Mongolia. Methods: We studied the electronic medical recording database of patients admitted to The State First Central Hospital of Mongolia, The State Second Central Hospital of Mongolia, and The State Third Central Hospital of Mongolia, from January 01, 2023, to June 30, 2023. The Institute for Healthcare Improvement’s Whole system measures white paper adopted the measurement methods for hospital readmission percentages. A descriptive analysis was conducted to calculate the percentage of hospital readmissions. We examined principal diagnoses, length of stay and age and gender are variables. Results: 31,675 hospital discharged data were recorded in hospitals over the 6-month study period. The average readmission percentage across the three hospitals were 1988 (6.3%). Most of the principal diagnosis leading to readmissions were cancer and chronic diseases.Conclusion: The highest hospital readmission rates were observed in patients with cancer and chronic diseases, particularly among individuals aged 46-64 years in the referral hospitals.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Ковид 19 ба дархлаа (тойм өгүүлэл)
(2020-05-01)
С.Цогтсайхан
;
Н.Хүрэлбаатар
;
Г.Батбаатар
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Эмнэлгийн гүйцэтгэлийг “Тогтолцооны цогц үнэлгээ” (Whole System Measures) аргачлалаар үнэлсэн үр дүн: Төрөлжсөн мэргэшлийн зарим эмнэлгийн жишээ
(2025-01-01)
Б.Лхагвасүрэн
;
И.Энхцог
;
Ц.Ариунтунгалаг
;
Э.Сарангоо
;
Э.Энх-Эрдэнэ
Үндэслэл: Улс орнуудын эрүүл мэндийн тогтолцооны ялгаатай байдлын улмаас тухайн улс орны эмнэлгийн гүйцэтгэл, үйл ажиллагааны үр дүн харилцан адилгүй байдаг. Аливаа эрүүл мэндийн байгууллага нь чанартай, аюулгүй эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг боломжит бага зардлаар үзүүлэхийн тулд гүйцэтгэлээ тохирсон үзүүлэлтээр, тасралтгүй хэмжиж түүнд үнэлгээ өгч сайжруулах замаар хөгжиж байна. Монгол Улс эрүүл мэндийн байгууллагын үйл ажиллагааг гүйцэтгэлээр үнэлж эхэлсэн хэдий ч түүнийг олон улсад ашиглагдаж буй аргачлалыг ашиглан цогцоор үнэлсэн судалгаа хийгдээгүй байна. Зорилго: Монгол Улсын төрөлжсөн мэргэшлийн эмнэлгийн гүйцэтгэлийг олон улсад ашиглагдаж буй цогц аргачлалаар үнэлэх. Арга, аргачлал: Бид судалгааны өгөгдлийг 2023-2024 онд Улсын нэг, хоёр, гуравдугаар төв эмнэлгүүдийн цахим мэдээллийн сан болон хэвтэн эмчлүүлэх тасаг, амбулаториор үйлчлүүлэгчдээс таниулсан зөвшөөрөл авч цуглуулсан. Судалгаанд АНУ-ын Эрүүл мэндийн үйлчилгээний хөгжлийн институт (1пзМи1е Юг НөаИИсагө 1тргоүетеп1)-ээс боловсруулан олон улсад ашиглагдаж буй “Тогтолцооны цогц үнэлгээ” (Мйо1е Зуз1ет Меазигез) аргачлалын хүрээнд өгөгдлийг цуглуулж боловсруулалтыг ЗРЗЗ-25 программ ашиглан гүйцэтгэв. Үр дүн: Хоногт 1.000 өвчтөнд 9.8 ^ ) тохиолдол бүртгэгдсэн нь олон улсын лавламж үзүүлэлтээс 2 дахин өндөр байв. Судалгаанд оролцогсдын 21 хувь 756 ^ ) нь өөрийн эрүүл мэндийн ерөнхий байдлыг “Муу” гэж үнэлсэн нь олон улсын түвшнээс 4.2 дахин өндөр байна. Нийт 80328 үйлчлүүлэгчдээс 30 хоногийн доторх давтан хэвтэлт 6.5% байсанд зүрхний дутагдал, чихрийн шижин өвчний тохиолдол зонхилж байв. Амбулаториор үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл ханамжийн дундаж үнэлгээ 64.6%, хэвтэн эмчлүүлэгчийн сэтгэл ханамжийн дундаж үнэлгээ 71.5% байв. Судалгаанд оролцогсдоос үйлчлүүлэгчийн туршлагыг амбултроиор үйлчлүүлэгчийн 34.44%, хэвтэн эмчлүүлэгчийн 51.75% (Р утга 0.049) нь хэрэгцээтэй эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг хэрэгцээтэй үедээ авсан гэж доогуур үнэлсэн. Дүгнэлт: Тогтолцооны цогц үнэлгээ аргачлалаар Монгол Улсын төрөлжсөн мэргэшлийн зарим эмнэлгийн гүйцэтгэлийг үнэлэхэд давтан хэвтэлт, сэтгэл ханамж нь хөгжиж буй орны эрүүл мэндийн байгууллагын үнэлгээтэй ойролцоо, үйлчлүүлэгчийн туршлага нь өндөр үнэлэгдсэн. Харин тохиолдлын түвшин, үйлчлүүлэгчийн эрүүл мэндийн байдал нь дундажаас доогуур үнэлэгдэв.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
УХТЭ дээр Коронавируст халдвар (COVID-19)-аас сэргийлэх талаар хийгдсэн үйл ажиллагааны танилцуулга
(2020-05-01)
С.Энхболд
;
Ц.Ганзориг
;
Ц.Билэгтсайхан
;
З.Аръяасүрэн
;
Б.Дулмаа
2019 оны 12 дугаар сарын сүүлчээс Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Хубей мужийн Ухань хотод шалтгаан тодорхойгүй уушгины хатгаа өвчний дэгдэлт бүртгэгдэж, 2020 оны 1 дүгээр сарын 7-нд шинэ төрлийн коронавирус (SARS-CoV-2)-ээр үүсгэгдсэн болохыг тогтоосон. 2020 оны 1 дүгээр сарын 31-ний байдлаар уг халдвар нь дэлхийн 20 улсыг хамарч эрчимтэй тархсан тул ДЭМБ-аас “Олон улсын шинж чанартай нийгмийн эрүүл мэндийн онц байдал” хэмээн зарлаж, 2020 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдөр “Коронавируст халдвар (COVID-19)-ын цар тахал бүртгэгдсэн” гэж үзлээ. Монгол Улсын Засгийн газар 2017 оны Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийг үндэслэн 2020 оны 1-р сард Улсын Онцгой Комиссыг ажиллуулав. Үүний үр дүнд нийгмийн эрүүл мэндийн талаар янз бүрийн арга хэмжээ авч, КОВИД-19-ийн анхны батлагдсан тохиолдол 2020 оны 3-р сарын 10 хүртэл илрээгүй. Улсын Хоёрдугаар Төв Эмнэлгийн “Гамшгийн Штаб”-ын зүгээс КОВИД-19 халдварын эсрэг зохион байгуулж хэрэгжүүлж буй үйл ажиллагааг энд танилцуулж байна.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Хот, хөдөөгийн 0-9 насны хүүхдийн гепатитийн В вирусийн халдвар, дархлаажуулалтын хамралтын судлах нь
(2025-01-01)
М.Булганхишиг
;
Х.Сэр-Од
;
Ш.Оюу-Эрдэнэ
;
Ш.Шатар
;
Ч.Баттогтох
Үндэслэл: Монгол улсын хүн амын дунд элэгний хорт хавдрын өвчлөл сүүлийн жилүүдэд тасралтгүй өсөн нэмэгдэж уг хавдраас шалтгаалсан нас баралт тэргүүлэх байр эзэлсээр байгаа бөгөөд 100.000 хүн амд ногдох элэгний эст өмөнгийн шалтгаант нас баралтаар дэлхийд нэгдүгээр байранд байгаа нь дэлхийн дунджаас найм дахин их байгааг илтгэж байна. Манай орны хүн амын дунд ГВВ-ийн халдварын талаар хийгдсэн судалгаа шинжилгээний ажил цөөнгүй байдаг хэдий ч хүүхдийн дунд гепатитын В вирусийн эсрэг дархлаажуулалтын хамралтыг улсын хэмжээнд судалсан ажил хомс байгаа нь энхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Хот, хөдөөгийн 0-9 насны хүүхдүүдийн дундах гепатитийн В вирусийн эсрэг дархлаажуулалтын хамрагдалтыг нөлөөлж буй хүчин зүйлстэй уялдуулан судлах. Арга, аргачлал: Бид судалгаандаа үндэсний хэмжээний хүн амд суурилсан агшингийн загварыг ашигласан. Ингээд Үндэсний статистикийн хорооны 2019 оны хүн ам зүйн мэдээлэлд үндэслэн түүврийн харгалзах хэмжээг 0-9 насны 4500 хүүхэд гэж тооцов. Үр дүн: Бидний судалгаанд 0-9 насны нийт 5027 хүүхэд хамрагдсанаас 33.7% (п=1692) нь Улаанбаатар, 66.3% (п=3335) нь аймгуудаас тус хамрагдав. Судалгаанд хамрагдагсдыг хүйсийн хувьд авч үзвэл 50% нь (п=2552) хөвгүүд, 50% нь охид (п=2554) байв. Судалгаанд хамрагдагсдыг насаар нь авч үзвэл 1 настай 465 хүүхэд, 2 настай 530 хүүхэд, 5 хүртэлх насны нийт 2789 (55.5%) хүүхэд, 6-9 насны 45% (п=2238) нь хүүхдүүд байв. Дүгнэлт: Уг судалгаанд 0-9 насны нийт 5027 хүүхэд хамрагдсанаас 917 (18.2%) хүүхэд хепатитын эсрэг вакцинд хамрагдаагүй, 57 (1.1%) хүүхэд 1-р тунд, 235 (4.7%) хүүхэд 2-р тунд, 3818 (75.9%) хүүхэд бүрэн 1-3-р тунд тус тус хамрагдсан байна. Судалгаанд хамрагдагсдын хувьд нас болон оршин суугаа газраас хамааран хамрагдалт харьцангуй ялгаатай байсан ч хүйсийн хувьд мэдэгдэхүйц ялгаа ажиглагдаагүй. Дархлаажуулалтад бүрэн хамрагдаагүй хүүхдүүдийн хувь 18,2% байгаа нь цаашид гепатитын В вирусийн эсрэг болон тавт вакцинд хүүхэд бүрийг товлолын дагуу бүрэн хамруулах хэрвээ хоцорсон тохиолдолд нөхөн дархлаажуулалтад заавал хамруулдаг болох мөн бүртгэл мэдээллийг сайжруулах шаардлагатай байгааг харуулж байна.
Some of the metrics are blocked by your
consent settings
Дархан хотын айл өрхийн доторх орчны тоосонцрын агууламжийг тодорхойлсон үр дүн
(2025-01-01)
Ж.Нямдорж
;
М.Болор
;
Э.Маралмаа
;
М.Еркебулан
;
Х.Сэр-Од
Үндэслэл: 2018 онд дэлхийн өвчний дарамт, осол ба эрсдэлт хүчин Тоосонцор зүйлийн судалгаагаар 2017 онд 1.6 сая хүн айл өрхийн доторх орчны Агаарын бохирдол агаарын бохирдолтой холбоотой нас барсан хэмээн мэдээллэсэн. Түүхий нүүрс Доторх орчны агаарын чанар муу байх нь амьсгалын замын өвчин, Сууц зүрх судасны өвчлөл зэрэг эрүүл мэндийн хүндрэл үүсгэхээс гадна астма болон харшлын өвчтэй хүмүүст илүү сөргөөр нөлөөлж байгааг онцолсон. 2019 онд хийгдсэн судалгаагаар 2.5 микрометр ба түүнээс бага диаметртэй тоосонцор болох РМ2.5-д удаан хугацаанд өртөх нь дундаж наслалтыг 1.8 жилээр бууруулж байна гэж тооцоолсон ба энэ нь агаарын бохирдолтой бүс нутагт өндөр байгааг тогтоосон. Мөн Миллер нарын (2007) судалгаагаар РМ2.5-д удаан хугацаагаар өртөх нь зүрх судасны өвчин, энэ нь эмэгтэйчүүдэд зонхилон тохиолдож байгааг тогтоосон байна. Доторх орчны РМ2.5-ын агууламжийг тодорхойлохын тулд шууд хэмжилтийн төхөөрөмжүүдийг ашиглах нь агаарын бохирдуулагч бодисын тархалт, ялгарлын эх үүсвэрийг тодорхойлох, нөлөөллийн хувьд цаг хугацааны өөрчлөлтийг хянахад онцгой үр дүнтэй байдаг. Судалгаануудаас үзэхэд шууд хэмжилт нь орон нутгийн нөхцөл байдалд тохирсон, шаардлагатай нарийвчилсан мэдээллийг өгдөг ба хямд бөгөөд үр дүнтэй арга юм. Судалгааны ач холбогдол нь Дархан хотын сууцны дотор орчны агаарын бохирдлыг бодит цагийн хэмжилтээр үнэлж, бохирдуулагч бодисын тархалт, эрсдэл, эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөөллийг нарийвчлан судлах юм. Зорилго: Дархан хотын өвлийн улиралд гэр, байшин, сууцны доторх орчны агаарын чанарыг Ригр1е А н багажаар үнэлэх. Арга, аргачлал: Судалгааг нэг агшны загвараар хийж гүйцэтгэсэн. Судалгааны түүврийг зорилтот түүврийн аргаар Дархан хотын 128 айл өрхүүдийг судалгаанд хамруулав. Судалгаанд хамрагдсан айл өрхийн зуухны төрөл, хэрэглэж буй нүүрсний төрөл, айл өрхийн жилийн болон хоногийн нүүрсний хэрэглээ, галлагааны давтамж, зуух яндангийн битүүмжийн байдал зэрэг үзүүлэлтээр судлав. Судалгааны мэдээлэл цуглуулахад судалгаанд оролцогч айл өрхөд доторх агаарын чанарын шууд хэмжилтийн Ригр1е-Ап багаж байршуулах ба сарын дараа уг багажийг авах үед асуумжийн хуудас бөглүүлэх, доторх орчны Ригр1е-Ап багажийн 1 сарын хэмжилтийн үзүүлэлтүүдийг судалгааны мэдээ мэдээлэл болгон ашигласан. Асуумж нь Судалгаанд оролцогчоос хүн ам зүй, доторх орчныагаарт нөлөө үзүүлэх эрсдэлт хүчин зүйлийг багаж байршуулах үеийн 55 асуулт бүхий 7 хуудас асуумж, багаж авах үеийн 25 асуулт бүхий 3 хуудас мэдээллийг багтаасан. Үр дүнг “8Р88 25.0” программ ашиглан боловсруулалтыг хийж гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Судалгаанд нийт Дархан хотод байршилтай 128 өрх хамрагдсан. Дархан хотын айл өрхүүдийн одоогийн сууцандаа амьдарч буй дундаж хугацаа нь 9.5 жил нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаагүй гарсан. Сууцны төрлөөр ангилж үзэхэд монгол гэрт 40.6%, байшинд 39.1%, орон сууцанд 20.3% байсан. Дархан хотын айл өрхүүдийн 24 цагийн дундаж РМ2.5-ын агууламж гэрт хамгийн их (70.9 цг/м3), байшинд (46.8 цг/м3), орон сууцанд (22.8 цг/м3) байсан нь ач холбогдол бүхий ялгаатай байсан (р=0.0001). Гэрийн доторх орчны РМ2.5-ын агууламж хамгийн их хувьсаж байгаа бөгөөд үүний дараа байшин, орон сууц байна. Орон сууцанд амьдардаг төвлөрсөн халаалттай айл өрхүүдэд РМ2.5-ын агууламж 24 цагийн дунджаар 22.8 цг/м3 байсан бол халаалтын гол эх үүсвэр нь зууханд суурилдаг гэр, байшинтай айл өрхүүдтэй харьцуулахад 59.4 цг/м3 байна. Энэ нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байсан (р=0.0001). Харин, сайжруулсан зуух нь уламжлалт зуухтай харьцуулахад статистик ач холбогдол бүхий ялгаа байсангүй. Дархан хотын судалгаанд оролцогчдын нийт 21.4% нь гэр бүлийн хэн нэгэн нь гэр дотор тамхи татдаг гэж хариулсан. Мөн 86.5% нь тогтмол арц, лаа, хүж, зул, ганга асаадаг бол 99.2% нь гэртээ агаар цэвэршүүлэгч хэрэглэдэггүй байв. Дүгнэлт: Дархан хотын суурьшлын гэр, байшин доторх орчны тоосонцрын агууламж 59.4 цг/м3 байсан ба ашиглаж буй зуухны төрлөөр ялгаатай, яндангийн битүүмж алдагдаж, зай завсар, цоорхой гарсан тохиолдол их байгаа нь доторх орчны агаарт бохирдуулагч бодис илүү тархах нөхцлийн бүрдүүлж байна.

Nyamdavaa, Khurelbaatar

Filters

Settings

Sort By

Results per page