Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
library@mnums.edu.mn
/

М.Бадрах

Loading...
Thumbnail Image
Товч нэр
М.Бадрах
Бүтэн нэр
Мөнхбаяр Бадрах
Латин нэр
Munkhbayar Badrakh
Албан тушаал
Багш
Харьяалал
ORCID

Settings

Now showing 1 - 3 of 3
  • Loading...
    Thumbnail Image
    Some of the metrics are blocked by your 
    consent settings
    Item type:Publication,
    Ясны хугаралд нөлөөлөх зарим эрсдэлт хүчин зүйлийг судалсан дүн
    (2025-01-01)
    Б.Энхтуул
    ;
    Б.Ариунзаяа
    ;
    Д.Дэлхийцэцэг
    ;
    Н.Түвшинбаяр
    ;
    М.Бадрах
    Үндэслэл: Ясны сийрэгжилтийн шалтгаант хугарал нь хувь хүний эрүүл мэнд төдийгүй улс орны эдийн засагт ихээхэн тулгамдаж буй асуудал хэвээр байна. Ясны сийрэгжилт нь удмын, дааврын, эрдсийн, амьдралын хэв маягтай холбоотой олон хүчин зүйлийн нөлөөгөөр ясны бичил бүтцэд өөрчлөлт орсноор ясны нягт буурдаг архаг өвчин юм. Энэ эмгэг нь эмнэлзүйн шинж тэмдэг төдийлөн илэрдэггүй хэдий ч гол хүндрэл нь хугарал, түүнээс үүдэлтэй хөдөлмөрийн чадвар алдалт, хөгжлийн бэрхшээл бөгөөд хувь хүний амьдралын чанар, өвчтөний гэр бүл, улс орны нийгэм, эдийн засагт ихээхэн сөргөөр нөлөөлсөөр байна. Монгол улсад ясны нягтын удаан хугацааны өөрчлөлт, хугаралд нөлөөлөх хүчин зүйлсийг даган тодорхойлсон судалгааны ажил одоогоор хийгдээгүй байна. Зорилго: Судалгаанд оролцогчдын ясны нягтын 10 жилийн дараах өөрчлөлт болон ясны хугаралд нөлөөлөх зарим хүчин зүйлийг тогтоох. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг АШУҮИС, Био-Анагаахын сургуулийн Эмгэг физиологийн тэнхимийг түшиглэн, ажиглалтын судалгааны проспектив когорт загвар ашиглан хийж гүйцэтгэсэн. 2014 онд Эрүүл мэндийн яамны захиалгаар Шинжлэх Ухаан Технологийн Сангийн санхүүжилтээр хийгдсэн үндэсний хэмжээний “Монгол хүний ясны сийрэгжилтэд нөлөөлөх зарим эрсдэлт ба эмгэг жамын хүчин зүйлийн судалгаа”-нд хамрагдсан Улаанбаатар хотын эрүүл болон остеопенитэй байсан 133 оролцогчийг 2023 оны 11 сараас 2024 оны 1 сар хүртэлх хугацаанд дахин хамруулж асуумж судалгаа аван (5 бүлэг, 97 асуулт), ясны нягтыг 8ипН§М М Ы -О т т (В еа тт ей , ^ А ) ясны хэт авиан оношилгооны багажаар хэмжилт хийлээ. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын дундаж нас 54.4±9.6 (N=133) ба 33.1% (п=44) нь эрэгтэй, 66.9% (п=89) нь эмэгтэй байв. Нийт оролцогчдын 51.1% ясны хугарлын өгүүлэмжтэй байсан ба шуу яс 10.5%, бусад хугарал 40.7%-ийг эзэлж байв. Ясны хугарал нь өндөр настай болон ясны сийрэгжилттэй хүмүүст их байлаа (р<0.05). Ясны хугаралтай бүлэгт ясны нягтын Т-оноо хугаралгүй бүлэгтэй харьцуулахад бага байлаа (р<0.05). Д аминдэм хэрэглэхгүй байх нь ясны хугарал үүсэхэд нөлөөлөх эрсдэлт хүчин зүйл болох нь нотлогдлоо (р<0.05). Дүгнэлт: Ясны хугарал нь өндөр настай болон ясны сийрэгжилттэй хүмүүст илүү байна. Д аминдэмийн хэрэглээ хангалтгүй байх нь ясны хугарлын бодитой эрсдэл болж байна.
  • Loading...
    Thumbnail Image
    Some of the metrics are blocked by your 
    consent settings
    Item type:Publication,
    Архины бус шалтгаант элэгний өөхлөлт болон бичил бүтцийн фиброзон өөрчлөлтийг харьцуулан судалсан дүн
    (2025-05-05)
    М.Сувд
    ;
    М.Бадрах
    ;
    О.Энхээ
    ;
    Б.Онон
    ;
    Б.Ган-Эрдэнэ
    Үндэслэл: Өнөө үед архины бус шалтгаант элэг өөхлөх өвчний хүндрэлээс шалтгаалсан элэгний өвчлөл зүүн өмнөд азийн оруудад улам нэмэгдэх хандлагатай байна. Архины бус шалтгаант элэг өөхлөх өвчин (АБШЭӨӨ) нь согтууруулах ундааны хэрэглээ бага эсвэл огт хэрэглэдэггүй хүмүүсийн элэгний бичил бүтцийн липидийн хуримтлалаар тодорхойлогддог элэгний эмгэг юм. АБШЭӨӨ нь инсулины дөжрөлтэй холбоотой элэгний өөхөн хуримтлал бөгөөд эдийн шинжилгээгээр элэгний эсийн 5-аас бага хувьд өөх хуримтлагдах эсвэл MRI шинжилгээнд 5.6%-иас бага нягтаршилтай өөхөн хэсэг илрэх эсвэл MRI шинжилгээнд өөх ба усны тоон харьцаагаар үнэлэгдэн тодорхойлогддог болохыг тогтоожээ. Манай оронд хөлдөөсөн зүслэг дээр гистологийн энгийн болон тусгай будгийн аргаар хийгдсэн туршилт судалгаа хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Архины бус шалтгаант элэг өөхлөх өвчний үед хөлдөөсөн эдэд өөхлөлтийн зэрэг болон фиброзын зэргийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг АШУҮИС-ийн Био-АС-ийн Анатомийн тэнхим, АШУҮИС-ийн Био-Анагаахын хүрээлэн болон Улсын хоёрдугаар төв эмнэлгийг түшиглэн хийж гүйцэтгэв. АШУҮИСийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооноос судалгааны ажлыг эхлүүлэх ёс зүйн зөвшөөрөл авсны дагуу лабораторид ажиллах аюулгүй ажиллагааны дүрэм, журмыг чанд мөрдөн хийж гүйцэтгэв. УХТЭ-т төлөвлөгөөт хагалгаагаар цөсний хүүдий авах мэс ажилбарт орсон хүмүүсээс таниулсан зөвшөөрөл авч хамруулах шалгуур үзүүлэлтийн дагуу, эрүүл бүлэг, архины бус шалтгаант элэг өөхлөлттэй (n=2), фиброз өөрчлөлттэй (n=2) хүнийг сонгосон. Дурангийн хагалгаанд орж буй хүмүүсээс хагалгааны явцад элгэнд хатгалт хийж эдээс 1 сантиметр орчим хэмжээтэйг авч тэр дор нь шингэн азотоор гүн хөлдөөж, бичил бэлдмэл бэлдэн бүтцийг судлалаа. Үр дүн: Архины бус шалтгаант элэгний өөхлөлтийн бичил бүтцийг эрүүл бүлгийн элэгний бичил бүтэцтэй харьцуулахад элэгний эсийн баганан бүтэц алдагдсан, перипортал лимфоцитийн нэвчдэс бага зэрэг илэрсэн. Тосон улаан О будгаар будаж үзэхэд 34-66%-д жижиг ба том дусалт өөхөн хувирал илэрч элэг өөхлөлтийн 2-р шат тодорхойлогдлоо. Харин трихром массоноор будаж үзэхэд перивенул ба перипорталд холбогч эдэн өөрчлөлт илэрсэнгүй (Ishak grade 0/4) байна. Архины бус шалтгаант элэгний өөхлөлтийн 3-р шатанд шилжихэд перивенул ба перипорталд холбогч эдэн өөрчлөлт 1-р шат илэрч (Ishak grade 1/4) байлаа. Харин холбогч эдэн өөрчлөлтийн 3 шатнаас холбогч эдэн таславчийн өөрчлөлт нэмэгдэж 4-р шатанд шилжихэд жижиг том өөхөн дуслын хэмжээ өөрчлөлт илэрсэнгүй. Дүгнэлт: 1. Элэгний холбогч эдэн өөрчлөлтийн үе шат ихсэхэд архины бус шалтгаант элэгний өөхлөлт шууд нөлөө үзүүлэхгүй байгаа нь тодорхойлогдлоо. 2. Архины бус шалтгаант элэгний өөхлөлтийн зэрэг нэмэгдсэн хэдий ч холбогч эдийн өөрчлөлт илрэхгүй байгаа нь тодорхойлогдлоо.
  • Loading...
    Thumbnail Image
    Some of the metrics are blocked by your 
    consent settings
    Item type:Publication,
    Aloesin improves metabolic associated fatty liver disease and obesity by targeting TGFBR1
    (2026-04)
    Wu, Jianfeng
    ;
    Liu, Siqi
    ;
    Ma, Zhen
    ;
    Munkhbayar, Badrakh
    ;
    Liao, Qichao
    BACKGROUND: Metabolic associated fatty liver disease (MAFLD) is a chronic liver condition with a high global prevalence. Obesity and its associated insulin resistance are among the main risk factors for MAFLD, for which no effective clinical treatments are currently available. Aloesin, a natural chromone compound derived from Aloe vera, has anti-inflammatory, antioxidant, anticancer, and antidiabetes activity. However, its involvement in MAFLD has not been systematically studied. PURPOSE: This study investigated the effectiveness of aloesin against MAFLD and obesity and elucidated its potential molecular mechanism. METHODS: Aloesin was added to the high-fat diet-of an induced mouse model and to oleic acid/palmitic acid-induced HepG2 cells to explore its effect on lipid metabolism. Molecular targets were identified by reverse docking, cellular thermal shift assay (CETSA), and drug affinity responsive target stability (DARTS). RESULTS: Aloesin significantly reduced lipid accumulation in hepatocytes in both the high-fat diet-induced MAFLD mouse model and the oleic acid/palmitic acid-induced HepG2 cells. It also alleviated oxidative stress and energy metabolism disorders and decreased the body fat mass in mice fed the high-fat diet, which ameliorated the pathological features of MAFLD and obesity. Target prediction and validation identified TGFBR1 as a direct target of aloesin, which was confirmed by CETSA and DARTS. Functional experiments demonstrated that overexpression of TGFBR1 increased lipid accumulation and metabolic disturbances, which were reversed by aloesin. CONCLUSION: Aloesin improved lipid deposition and slowed the progression of MAFLD by targeting TGFBR1. The results support its potential application for the prevention and treatment of MAFLD.