Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 6 of 6
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Инсулин эмчилгээний үр дүн ба аюулгүй байдлыг судалсан нь
    (2021-03-21)
    Б.Баярцэцэг
    ;
    ; ;
    Ш.Мөнгөнчимэг
    ;
    Д.Болормаа
    Үндэслэл: Инсулин дааврыг нээснээс хойш 100 жилийн түүхэн хугацаанд түүний үр дүн, аюулгүй байдлыг сайжруулах зорилгоор инсулины төрөл, хэлбэр, тарих арга техник жилээс жилд сайжирсаар байна. Манай орны хувьд инсулин эмчилгээний үр дүн, аюулгүй байдлын талаар хараахан судлаагүй байна. Материал, арга зүй: Судалгааг нэг-агшингийн загвараар Улаанбаатар хотын 3 дүүргийн Дотоод шүүрлийн эмчийн хяналтанд буй инсулин хэрэглэдэг нийт 262 Чихрийн шижин (ЧШ)-тэй хүмүүсийг хамруулсан. Асуумжийн аргаар мэдээллийг цуглуулсан. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 47.3% (n=124) нь эрэгтэй, дундаж нас 52.4±12.9 байв. Нийт ЧШ-тэй хүмүүсийн 78.2% (n=205) нь хүний-рекомбинант, харин 21.8% (n=54) нь аналог инсулин хэрэглэж байна. Хүний инсулин хэрэглэж буй хүмүүст глюкозын хэлбэлзэл их байна (p<0.05). ЧШ-тэй хүмүүсийн 30.5% (n=80)-д инсулин эмчилгээтэй холбоотой гипогликеми илэрсэн байна. Регрессийн шинжилгээний дүнгээс харахад гипогликемид орох эрсдлийг нэмэгдүүлж болзошгүй хүчин зүйлст глюкозын хэт хэлбэлзэл, инсулины хоногийн тун орж байна. Дүгнэлт: Инсулин эмчилгээний үр дүн нь түүний хэлбэрээс хамааралтай буюу аналог инсулин хэрэглэж буй хүмүүст глюкозын хэлбэлзэл бага байна. Глюкозын хяналт муу байх нь гипогликемийн эрсдлийг нэмэгдүүлэх хүчин зүйл болж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Урьдчилан сэргийлэх эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан насанд хүрэгчдийн дунд чихрийн шижинг илрүүлсэн дүн
    Үндэслэл: Халдварт бус өвчин болох чихрийн шижингийн тархалт, түүнд нөлөөлөх эрсдэлт хүчин зүйлсийн тархалт Монгол улс төдийгүй дэлхий дахинд нэмэгдсээр байна. Монгол улс тогтвортой хөгжлийн зорилтын хүрээнд “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-г улс орон даяар зохион байгуулсан. Урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан хүн амын дунд чихрийн шижингийн эрсдэлт хүчин зүйлсийн тархалт болон чихрийн шижин, шинээр оношлогдсон чихрийн шижин, чихрийн шижингийн урьдал байдлын тархалтыг тодорхойлох нь энэ судалгааны ажлын үндэслэл болсон. Зорилго: Урьдчилан сэргийлэх эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан насанд хүрэгчдийн дунд чихрийн шижинг илрүүлсэн байдлыг судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг 2022 оны 5 сарын 1-нээс 2023 оны 4 сарын 1-нийг хүртэл Монгол улс даяар урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэгт хамрагдсан 18-аас дээш насны нийт 187615 чихрийн шижинтэй болон чихрийн шижингүй хүмүүс хамрагдсан. Асуумжаар өмнө нь чихрийн ЧШ оношлогдож байсан хүмүүсээс гадна өлөн үеийн глюкозын (ӨҮГ) түшингээр ЧШ онош шинээр батлагдсан нийт хүн амыг хамруулан чихрийн шижингийн тархалт тодорхойлов. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдагсдын 64.1% нь эмэгтэй, 35.9% нь эрэгтэй, дундаж нас 49.0±12.9 жил байлаа. ЧШ-гийн тархалтыг тогтооход 6.9% (n=13031) нь ЧШ-тэй, 5.6% (n=10488) нь өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлттэй байв. Шинээр оношлогдсон ЧШ-гийн тархалтыг тогтооход 3.4% (n=6448) ба нийт чихрийн шижингийн 50.5%-ийг эзэлж байна. Шинээр оношлогдож буй ЧШ-гийн дундаж ӨҮГ 9.5±3.2 ммоль/л бол өмнө оношлогдсон ЧШ-ийн дундаж ӨҮГ 8.9±3.9 ммоль/л байлаа. Чихрийн шижингийн эрсдэлийн үнэлгээгээр хүн амын 19.4% (n=50031) нь ЧШ-ийн өндөр эрсдэлтэй байна. Чихрийн шижингийн удамтай байх, нас, хэвлийн таргалалт нь ЧШ-гийн эрсдэлт хүчин зүйл болж байв. Дүгнэлт: Чихрийн шижингийн тархалт 6.9% байгаа нь Халдварын бус архаг өвчний эрсдэлт хүчин зүйлсийн үндэсний судалгаатай дүйж байна. Үүнээс шинээр оношлогдсон ЧШ нь нийт чихрийн шижингийн тал хувийг бүрүүлж байгаа нь оношлогдоогүй чихрийн шижингийн тархалт өндөр байгааг харуулж байна. Монгол хүн амын дунд чихрийн шижингийн эрсдэлт хүчин зүйлсээс чихрийн шижингийн удамтай эсэх, биеийн жингийн илүүдэл, хэвлийн таргалалтай байх нь ЧШ-ийн эрсдэлийг илүүтэй нэмэгдүүлж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Тархины цус тасалдах харвалттай хүмүүсийн дундах чихрийн шижинг илрүүлэн харвалтын дэд хэлбэрүүдийг судалсан дүн
    (2026-03-30)
    Г.Наранчимэг
    ;
    ; ;
    Д.Бямбасүрэн
    Үндэслэл: Тархины харвалт нь дэлхий дахинд хөдөлмөрийн чадвар алдалт, нас баралтын хоёр дахь гол шалтгаан болж байна. Монгол улс нь ДЭМБ-ын 2018 оны тайлан мэдээгээр Номхон далайн баруун эргийн бүси н хэмжээнд хамгийн өндөр, мөн дэлхи н улс орнуудын дотор 2-р ба ранд, хөдөлмөри н чадвар алдалтаар 1-р ба рт тус тус бүртгэгдсэн ба на. Монгол улсад харвалттай хүмүүсийн дундах чихрийн шижин (ЧШ)-ийн тохиолдлыг судалсан судалгаа хараахан хийгдээгүй байна. Зорилго: Тархины цус тасалдах харвалтын улмаас хэвтэн эмчлүүлсэн хүмүүсийн дундах чихрийн шижинг илрүүлэн, харвалтын дэд хэлбэрүүдийн тархалтыг судлах. Арга, аргачлал: Энэхүү судалгаа нь 2024-2025 онд Улсын Нэг ба Гуравдугаар Төв эмнэлгүүдэд харвалтын шинж тэмдэг илэрснээс хойш 24 цаг дотор хэвтэн эмчлүүлсэн тархины цус тасалдах харвалттай тохиолдлуудыг ретроспектив аргаар судалсан. Судалгаанд 292 үйлчлүүлэгчийн мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийсэн. Хүн ам зүй үзүүлэлтүүд, харвалтын үнэлгээ, хугацаа, лабораторын үзүүлэлтүүдийг бүртгэн ЧШ-тэй, ЧШ-гүй бүлгүүдэд харьцуулсан. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан өвчтөнүүдийн дундаж нас 61.9±12.9 жил байсан бөгөөд оролцогчдын ихэнхийг эрэгтэйчүүд эзэлж байв. Нийт өвчтөнүүдийн 25% нь чихрийн шижинтэй байв. Чихрийн шижингийн үргэлжилсэн хугацааны голч утга 16 жил (0–23) байсан ба HbA1C-ийн дундаж хэмжээ 8.81±2.46% байв. Чихрийн шижинтэй болон шижингүй бүлгүүдийн хооронд нас, хүйс, харвалтын хүндрэлийн зэрэг, эмнэлэгт хэвтсэн хугацаа болон эмнэлгийн нас баралтын хувьд статистикийн ач холбогдолтой ялгаа ажиглагдаагүй. Харин биеийн жингийн индекс болон гликемийн үзүүлэлтүүд чихрийн шижинтэй өвчтөнүүдэд илүү их байв (p<0.001). TOAST ангиллаар жижиг судасны бөглөрөл хамгийн түгээмэл дэд хэлбэр байсан бөгөөд чихрийн шижинтэй өвчтөнүүдэд 57.3%, чихрийн шижингүй өвчтөнүүдэд 44.2%-ийг эзэлж байв. Дүгнэлт: 1.Тархины цус тасалдах харвалтын улмаас хэвтэн эмчлүүлсэн 4 хүн тутмын 1-д чихрийн шижин тохиолдож байна. 2.ЧШ-тэй хүмүүст атеросклерозын шалтгаант харвалт ЧШ-гүй хүмүүстэй харьцуулахад 6 дахин элбэг тохиолдож байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Насанд хүрэгчдэд тохиолдох далд хэлбэрийн аутоиммун чихрийн шижинтэй хүмүүст инсулин ялгаралтыг судалсан дүн
    (2022-04-28) ;
    Д.Ганчимэг
    ;
    Б.Ундраа
    ;
    ;
    Сүүлийн 30 жилд Монголчуудын амьдралын хэв маяг эрс өөрчлөгдсөнтэй холбоотой чихрийн шижин хэв шинж 2-ын тархалт хурдацтай нэмэгдэхийн зэрэгцээ ховор тохиолдох бусад хэлбэрүүд бүртгэгдэх болсон. Зорилго: Насанд хүрэгчдэд тохиолдох далд хэлбэрийн аутоиммун чихрийн шижин (НХТДХАЧШ)-тэй хүмүүст инсулин ялгаралтыг судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд нийт НХТДХАЧШтэй 19 хүнийг хамруулсан. ЧШ-тэй хүмүүст инсулины ялгаралт, өвчин үргэлжилсэн жил, хийгдсэн эмчилгээ хоорондын хамааралд дүн шинжилгээ хийсэн. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 42.1% (n=9) нь эрэгтэй, дундаж нас 38.4±10.6 байв. ЧШ-гийн үргэлжилсэн жил нэмэгдэхийн хирээр инсулины ялгаралт буурч (Ц-пептидын хэмжээ <10 жил бүхий хүмүүст 0.728, >10 жилд 0.582) байв. Дүгнэлт: ЧШ-гийн ховор хэлбэрүүдийн ялган оношилгоог сайжруулан инсулины нөөцийг удаан хадгалах менежментийг сайжруулах шаардлагатай байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Чихрийн шижин хэв шинж 2-той хүмүүсийн дундах уушгины сүрьеэгийн тархалтыг судалсан дүн
    (2025-12-05)
    Б.Цэцэгтуяа
    ;
    ;
    Г.Нарантуяа
    ;
    А.Өлзий-Утас
    ;
    Д.Даваадулам
    Үндэслэл: Чихрийн шижингийн тархалт жилээс жилд тасралтгүй нэмэгдэж байгаа нь манай оронд төдийгүй дэлхий дахинд сүрьеэтэй тэмцэхэд бэрхшээл учруулж байна. Зорилго: Улаанбаатар хотын төвийн 6 дүүргийн чихрийн шижин хэв шинж 2-той (ЧШХШ-2) хүмүүсийн дундах уушгины сүрьеэгийн тохиолдлыг илрүүлж, холбогдох зарим хүчин зүйлийг судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг агшингийн судалгааны загвараар, Улаанбаатар хотын төвийн 6 дүүргийн дотоод шүүрлийн кабинетад хянагдаж буй 18-аас дээш насны ЧШХШ-2-той хүмүүсийг системчилсэн санамсаргүй түүвэрлэлтийн аргаар сонголоо. Асуумж, цээжний гэрлийн шинжилгээгээр сүрьеэгийн болзошгүй тохиолдлыг илрүүлж, цэрийг цуглуулан, түрхэц, Xpert MTB/RIF шинжилгээнд хамруулсан. Шинжилгээгээр сүрьеэ оношлогдсон, эсвэл асуумжаар сүрьеэгийн эмчилгээ хийлгэж байгаа, өмнө нь сүрьеэгээр өвчилж байсан гэсэн өгүүлэмжтэй тохиолдлыг сүрьеэгийн тохиолдлоор бүртгэн тархалтыг тооцсон. Үр дүн: Судалгаанд нийт 1644 ЧШХШ-2той хүн хамрагдсан. Нийт оролцогчдын 836 (50.9%) нь эмэгтэй, дундаж нас 58 (19-89) жил байв. Нийт сүрьеэгийн болзошгүй тохиолдол 10.5% (n=172, 95% CI 9.0-12.0)-ийг эзэлж байв. Сүрьеэгийн болзошгүй 112 тохиолдлоос цэр цуглуулж, лабораторийн шинжилгээнд хамруулж, 10 (8.9%, 95% CI 4.9-15.7) тохиолдолд сүрьеэгийн микобактери илэрсэн. Ханиалгах зовиургүй боловч рентгенд өөрчлөлттэй тохиолдлын 7.2% (6, 95% CI 3.4-14.9) нь сүрьеэ оношлогдсон байна. Асуумжаар сүрьеэгийн эмчилгээтэй 9 (0.5%, 95% CI 0.3-1.0), сүрьеэгээр өвчилсөн өгүүлэмжтэй 53 (3.2%, 95% CI 2.5-4.2) тохиолдол байв. ЧШ-тэй хүмүүсийн дундах сүрьеэгийн тархалт 4.4% (n=72, 95% CI 3.5-5.5) байна. Насны бүлэг, хүйсийн хувьд эрэгтэйчүүдийн дундах тархалт 5.9% (n=48, 95% CI 4.5-7.8), эмэгтэйчүүдтэй (2.9%; 95% CI: 1.2-4.2) харьцуулахад өндөр (p=0.002), сүрьеэгээр өвчлөх эрсдэл 2 дахин их байна. Сүрьеэгийн тархалт насны бүлэг хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаагүй (p>0.05) хэдий ч нас нэмэгдэхэд тархалт буурч байв. Дүгнэлт: Чихрийн шижин хэв шинж 2-той хүмүүсийн дундах сүрьеэгийн эзлэх хувь 4.4% (n=72, 95% CI 3.5-5.5) байсан ба эрэгтэйчүүдийн дунд тархалт өндөр (p=0.002), нас ахих тутам сүрьеэгийн тархалт буурч байна. Шинж тэмдэггүй боловч рентген зурагт өөрчлөлттэй хүмүүсийн 7.2%-д лабораторийн шинжилгээгээр сүрьеэ илэрсэн байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Эрүүл болон чихрийн шижинтэй хүмүүст цусны улаан эсийн үзүүлэлтүүдийг харьцуулан судалсан дүн
    (2023-11-03)
    Су-Яа (Su-Ya)
    ;
    ;
    Ц.Одгэрэл
    ;
    ;
    Үндэслэл: Олон Улсын Чихрийн Шижингийн Холбооны 2021 оны тоон үзүүлэлтэд тэмдэглэснээр дэлхийн хэмжээнд 20-79 насны 537 сая хүн чихрийн шижин (ЧШ) өвчнөөр өвчилсөн бөгөөд 206 сая хүн нь Номхон далайн баруун эргийн бүс нутагт бүртгэгджээ. Уг үзүүлэлт нь 2030 онд 238 сая, 2045 онд 260 сая болж өсөх төлөвтэй байгааг дурьдсан байна. Монгол улсад ЧШ өвчний тархалт 1999 онд нийт хүн амын 3.2%-ийг эзэлж байсан бол 2020 онд 8.3% болжээ. Сүүлийн үед ЧШ өвчний хяналт, судасны хүндрэлийн оношилгоонд гематологийн үзүүлэлтүүд чухал ач холбогдолтой болохыг судлаачид онцолж байна. Цусан дахь глюкозын түвшин тогтмол өндөр байх нь гемоглобин, улаан эс, ялтас эсийн тоо болон бүтцэд нөлөөлж, гемоглобин глюкозжих шалтгаан болдог байна. Зорилго: ЧШ хэвшинж 2 оноштой болон эрүүл хүмүүсийн цусны улаан эсийн үзүүлэлтүүдийг харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Уг судалгааг АШУҮИС-ийн Монгол-Японы эмнэлгийг түшиглэн нийт 156 хүн хамруулж, тохиолдлын бүлэгт ЧШ хэвшинж 2 оноштой 78, хяналтын бүлэгт эрүүл 78 хүнийг хамруулав. Цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээний (ЦДШ) үзүүлэлтийг “Sysmex-XN2000” бүрэн автомат анализатораар хэмжив. Үр дүн: Тохиолдлын болон хяналтын бүлэг хооронд ЦДШ-ний үзүүлэлтүүд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байв. ЧШ хэвшинж 2 онош бүхий тохиолдлын бүлэгт улаан эс (5.13±0.43 vs 4.87±0.41, p<0.001), гемоглобины (14.6±1.7 vs. 14.2±1.0, p=0.04) их, RDW-улаан эсийн тархалтын өргөн (39.6±3.0 vs. 40.7±2.4, p=0.007) ба MCV-улаан эсийн дундаж эзлэхүүн (83.9±4.4 vs 85.5±4.6, p=0.014) хяналтын бүлгээс бага тодорхойлогдлоо. Тохиолдлын бүлгийг гликемийн хяналт сайн, муу бүлэгт ангилан судлахад хяналт муу бүлэгт RDW (38.8±2.6 vs. 41.5±3.3, p<0.001), MCV (83.2±3.9 vs. 85.7±5.3, p=0.013) бага илэрлээ. Дүгнэлт: 1. ЧШ хэвшинж 2 онош бүхий тохиолдлын бүлгийг эрүүл бүлэгтэй харьцуулахад цусны улаан эсийн тоо, гемоглобин ихсэж, улаан эсийн тархалтын өргөн, эзлэхүүн багассан байна. 2. Гликемийн хяналтын үнэлгээнд цусны улаан эсийн тархалтын өргөн, эзлэхүүн ач холбогдол бүхий үзүүлэлт болж байна.