Г.Даваа
Loading...
Товч нэр
Г.Даваа
Бүтэн нэр
Гомбожав Даваа
Латин нэр
Gombojav Davaa
Эрдмийн цол
Профессор
Боловсролын зэрэг
Доктор (Ph.D)
Харьяалал
14 results
Now showing 1 - 10 of 14
- Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Pattern and Predictors of Death in Hospitalized Adult Patients in Mongolia: A Nationwide Study(Mongolian National University of Medical Sciences, 2022-12-29); ; ; Objective: Hospital death patterns and predictors can illustrate the general image of certain parameters of the healthcare system. Studies related to the pattern of in-hospital deaths in Mongolia are lacking. Thus, we aimed to determine the patterns and predictors of death among hospitalized adult patients in Mongolia in 2020. Methods: Data from 86 hospitals providing inpatient care in Mongolia were used. 1795 hospital deaths from 296,083 hospital admissions were analyzed between the 1st of January and the 30th of June 2020. Results: The mean age of the participants was 56.3 ± 15.3 years, 59.4 % were male, and the median hospital stay was 2.2 days. In this study, weekend admission, urban setting, older age, and male gender were significant predictors of in-hospital death. Logistic regression analysis revealed that male gender and weekend admission were significant predictors of in-hospital death. In addition, people who died at different levels of hospitals were significantly different by residency. Conclusions: Mongolian rural people who have acute illness are rarely died in hospital settings. Weekend admission, male gender, and urban setting were independent significant predictors while between-subject-effect of male gender and urban setting was highest on in-hospital death. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Geographic information system based analysis of the spatial distribution and epidemiology of anthrax in Mongolia (1964-2024)(Mongolian National University of Medical Sciences, 2026-03-30); ; ;Zeviimyadag, Adiyasuren; Objective: Anthrax is a zoonotic disease that continues to pose a significant public health threat in Mongolia. This study aimed to conduct a spatiotemporal analysis of the geographic distribution and epidemiological characteristics of anthrax using geographic information system (GIS)–based methods Methods: A retrospective descriptive epidemiological study was performed using national surveillance data on human and animal anthrax cases reported between 1964 and 2024 by the National Center for Zoonotic Diseases and the General Authority for Veterinary Services. GIS-based spatial analyses incorporated natural landscape zoning, historical outbreak records, and microbiological evidence from environmental samples to identify anthrax natural foci and risk zones. Results: Natural foci were found in 187 soum districts across 18 provinces and major cities, based on overlapping human and animal cases and confirmed isolations of Bacillus anthracis. High-risk zones were mainly around Khuvsgul Lake, the Khangai Mountain Plateau, the Orkhon–Selenge Basin, and the Onon–Ulz River region. Overall, anthrax affected about 44.5% of Mongolia’s area, roughly 689,100 km². Most B. anthracis strains carried both Px01 and Px02 virulence plasmids. Conclusion: Anthrax remains endemic in Mongolia, with distinct ecological clustering. GIS-based analysis supports targeted surveillance and control within a One Health framework. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Visual Outcomes Following Traumatic Cataract Surgery in Children in Mongolia: Experience Over 2 Years at a Major Hospital(Mongolian National University of Medical Sciences, 2021-09-21); ;Battsetseg Baljinnyam; ;Nasantogtokh ErdenebilegObjective: To describe the demographics, nature of the injury and visual outcomes of pediatric patients presenting with traumatic cataract requiring surgery at the National Center for Maternal and Child Health in Mongolia and to compare the relevant literature on traumatic pediatric cataracts in other countries. Methods: The charts of individuals aged ≤ 18 years who underwent surgery for traumatic cataract over a two-year period at a pediatric hospital were reviewed. The data collected included: demographic information, mode and time of injury, intraocular lens type, surgeries pre- and post-operative best-corrected visual acuity, and surgical complications. Results: Over the 2-year study period, 27 children underwent cataract surgery for traumatic cataract. The mean age was 8.52 ± 4.7 years (range, 1-17 years). The type of primary insult was penetrating injury in over 80% of patients. The mean interval between injury and cataract surgery was 7 ± 6.5months. Pre-cataract surgery no patient had vision better than 20/40; after cataract surgery 36% had 20/50. Conclusion: A better understanding of the causes of eye injuries and the environments in which they occur can provide informed educated strategies for parents, caregivers, and teachers and can possibly reduce time to treatment. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Clinical Profile of Pediatric Cataracts in a Tertiary Eye Care Center in Mongolia(Mongolian National University of Medical Sciences, 2022-04-01); ;Nasantogtokh Erdenebileg; ; Objective: To describe the clinical characteristics of pediatric cataracts in children undergoing surgery in our tertiary care center in Mongolia. Methods: Patients aged ≤ 18 years who underwent pediatric cataract surgery over a three-year period at our pediatric hospital in Mongolia were included. The data collected included: demographic information, family history, laterality, morphology, etiology, and coexistent ocular and systemic disease, age at diagnosis. Results: Over the 3-year study period, 118 children underwent surgery for pediatric cataracts. Sixty participants (53.4 %) had congenital and 92 (78 %) had bilateral cataracts. The most common etiology of pediatric cataracts was idiopathic (34 cases, 28.8 %). Lamelar cataracts were the most commonly observed pediatric cataract (23.8 %). Microphthalmos/microcornea was the most frequent ocular malformation seen in pediatric cataracts. Conclusions: The most common etiology of congenital cataracts was idiopathic, whereas developmental cataracts were most commonly hereditary. In almost all patients, the main morphology of congenital cataracts was nuclear, and the main morphology of developmental cataracts was lamellar. In congenital and developmental cataracts, the main associated ocular disorder was microphthalmos/ microcornea. The most common associated systemic disorder in developmental cataracts was Type 1 diabetes and in congenital cataracts was Down syndrome. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Аймгийн нэгдсэн эмнэлгүүдийн амь тэнссэн үед үзүүлэх тусламжийн хүртээмж, бэлэн байдлыг үнэлэх(2021-06-10); ; 2015 онд ДЭМБ-ын Номхон далайн баруун эргийн бүсийн зөвлөлийн хурлаар “Бүх нийтийн эрүүл мэндийн хамралт: Эрүүл мэндийг сайжруулахын төлөө” үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг (WPR/RC66.R2) батлан гаргасан1. Монгол улсад амь тэнссэн үеийн тусламж үйлчилгээг улсын төсвөөс бүрэн санхүүжүүлдэг ба иргэн бүрд үнэ төлбөргүй үйлчилгээ үзүүлдэг. Эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг хүн амд тэгш хүртээмжтэй хүргэхэд 3 шатлалын тогтолцоог бүрдүүлсэн. Аймгийн нэгдсэн эмнэлгүүдийн (АНЭ) амь тэнссэн үед үзүүлэх тусламжийн хүртээмж, бэлэн байдлыг үнэлэх бодит хэрэгцээ үүсээд байна. Зорилго: Аймгийн нэгдсэн эмнэлгүүдэд амь тэнссэн үед үзүүлэх тусламжийн хүртээмж, бэлэн байдлыг үнэлж, дүгнэх. Арга аргачлал: Энэ судалгааг ДЭМБ-аас боловсруулан гаргасан SARA (Service Availability and Readiness Assessment) үнэлгээний загварын дагуу найдвартай байдал, нарийвчлал, хамрах хүрээ, судалгаанд ашиглахад хялбар бөгөөд зардал бага байх гэсэн үндсэн шалгууруудаар сонгон 21 АНЭ-ийг үнэлэхэд ашигласан2. Үр дүн: АНЭ-ийн эмчилгээ, үйлчилгээний хүртээмжит байдлын илтгүүр 20 нэгж, бэлэн байдлын илтгүүр 92.8 %, амь тэнссэн үеийн бэлэн байдлын илтгүүр 68% гарсан. Дүгнэлт: Судалгааны үр дүнд АНЭ-ийн амь тэнссэн үеийн бэлэн байдал олон улсын шалгуурыг бүрэн хангаагүй харин тусламж үйлчилгээний хүртээмж нь хангалттай хэмжээнд хүрсэн байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Хүүхдүүдийн дунд бүртгэгдэж байгаа Метициллинд тэсвэртэй Стафилококк Ауриусын халдвар (MRSA)-ын тархвар зүйн онцлогийг судласан нь(2022-04-28) ;Б.Амарзаяа ;Г.Гэрэлмаа ;Э.Дөлгөөн ;Ж. ДэлгэрцэцэгСтафилококк ауриус нь арьс зөөлөн эдийн болон амьсгалын доод замын халдвар, халдварт эндокардит, цусны халдвар үүсгэх боловч хүний бие махбодийн аль ч хэсэгт эмгэг үүсгэдэг. Хэсэг газрын үрэвсэлт эмгэгээс (импетиго, хатиг, хатигшил, шархны халдвар) бактерийн хорын нөлөөгөөр тархмал, хүнд явцтай өвчин эмгэг үүсгэдэг. Эх хүүхдийн эрүүл мэндийн үндэсний төв (ЭХЭМҮТ) ийн Нян судлалын лабораторит 2016 оны 9 сараас эхлэн “Метициллинд тэсвэртэй стафилококк ауриус”– ыг тодорхойлж эхэлсэн бөгөөд эмнэл зүйн сорьцонд “Метициллинд тэсвэртэй стафилококк ауриус”-ын халдвар илэрсэн үйлчлүүлэгчийг тоо тасралтгүй бүртгэгдсээр байна. Иймд ЭХЭМҮТ-ийн Хүүхдийн эмнэлэгт “Метициллинд тэсвэртэй стафилококк ауриус”-ын халдвартай хэвтэн эмчлүүлсэн үйлчлүүлэгчийн тархвар зүйн онцлогийг судлах зорилготой уг судалгааг хийлээ. Тус Хүүхдийн эмнэлэгт 2017-2021 онд 99424 хүүхэд хэвтэн эмчлүүлснээс 2.7 хувьд нь “Метициллинд тэсвэртэй стафилококк ауриус”-ын халдвар илэрсэн байна. Дүгнэлт: Уг халдвар нь 10 хоногтойгоос 17 хүртэлх насны 2652 хүүхдэд илэрсэн ба 4 хүртэлх насны бүлэгт тархалт өндөр байв. Ерөнхий мэс заслын тасагт арьсны буглаа, хатиг ба мундас оношоор хэвтэн эмчлүүлсэн хүүхдүүдэд зонхилон илэрч байв. Гэвч халдварын 10 тохиолдол тутмын 9 нь эмнэлэгт хэвтсэн эхний өдөр авагдсан эмнэл зүйн сорьц шинжилгээнд халдвар илэрсэн нь эмнэлгийн бус орчны шалтгаант метициллинд тэсвэртэй стафилококк ауриусын халдвар байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Хүүхдийн хоёр нүдний болор цайх өвчний мэс заслын эмчилгээний үр дүнҮндэслэл: Монгол улсад анх 1990 оны дунд үеэс хүүхдэд хиймэл болор суулгаж эхэлсэн байдаг боловч хүүхдийн болрын мэс заслын үр дүн, хүндрэлийн талаар мэдээлсэн судалгааны ажил хангалтгүй байгаа нь бидний судалгаа хийх үндэслэл болж байна. Зорилго: Хүүхдийн хоёр нүдний болор цайх өвчний эмнэлзүйн онцлог, мэс заслын эмчилгээний үр дүн, хүндрэлийг судлах. Арга, аргачлал: Эх Хүүхдийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төвд хэвтэж эмчлүүлсэн 71 хүүхдийг проспектив тууш загвараар эмнэлзүйн онцлог, харааны чадал мэс заслын хүндрэлийг судалсан. Үр дүн: 71 хүүхдийг мэс заслын дараа 3-30 сар дагаж судалсан ба зонхилон тохиолдох нүдний эмгэгт микрофтальм/микрокорнеа 14.1%, эрхтэн тогтолцооны эмгэгт мэдрэлийн эмгэг (9.9%), бүдэгшлийн хэлбэр нь үелсэн 35.2% байсан. Мэс заслын үеийн, эрт үеийн, хожуу үеийн хүндрэлүүдэд болрын бүрхүүлийн урагдал, үрэвсэл, арын бүрхүүлийн бүдэгшил тус тус байна. Харааны чадал 0.3 ба түүнээс бага байх нь мэс заслын өмнө 97% байсан бол мэс заслын дараа 63% болж багассан (p<0.001). Дүгнэлт: Мэс засалд орсон хүүхдүүдийн талаас илүү хувь нь харааны алдагдалтай байгаа нь хүүхдийн болор цайх өвчнийг ялангуяа төрөлхийн болор цайх өвчнийг эрт илрүүлэх, оношлох, мэс засал хийх шаардлагатай байгааг харуулж байна. . - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Монгол дахь боом өвчний эрсдэлийн судалгаа(2024-12-21) ;Х.Бурмаа ;З.Адъяасүрэн ;М.ДармааҮндэслэл: Манай орны хувьд анагаахын салбарт эрсдэлийг сүүлийн жилүүдэд ЗӨСҮТ-ийн захирлын 2018 оны 08 тоот тушаал1, ЭМСайдын 2017 оны 508 тоот тушаал2, Шадар сайдын 2017 оны 08 тоот тушаалаар3, Болзошгүй гамшиг, нийгмийн эрүүл мэндийн ноцтой байдлын үеийн салбар хоорондын мэдээлэл солилцох, хариу арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулах журмын дагуу эрсдэлийн үнэлгээ хийж хариу арга хэмжээ авч ажиллаж байна. Манай орны хувьд хүний боом өвчнийг 1964 оноос албан ёсоор8-10 бүртгэж эхэлсэн үүнээс хойш өнөөдрийг хүртэл 323 өвчлөлийн тохиолдол 20 нас баралт бүртгэгдсэн боловч өвчний байгалийн голомтот хөрс, мал, хүн гэсэн байгалийн цикл эргэлтийг төдийлөн сайн үр дүнтэй тасалж чадахгүй өвчлөл гарсаар байгаа бөгөөд эрсдэлийг шинжлэх ухааны үндэстэйгээр нарийвчлан судалж практикт ашиглаж буй байдал учир дутагдалтай энэ чиглэлээр хийгдсэн судалгааны ажил хомс байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: Монгол дахь боом өвчний эрсдэлийн үнэлгээ хийж, түвшин тогтоох, нийгэм, мал, хүний эрүүл мэнд үзүүлэх хор нөлөөг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Монгол улсад 1964-2023 онд боомын өвчлөл, нас баралтын статистик бүртгэл, мэдээнд суурилан, ретроспектив, дескриптив судалгааны загвар, эрсдэлийн үнэлгээний математик загвар ашиглаж тооцсон. Үр дүн: Боомын хүний өвчлөлийн нас баралтын эрсдэл 10-4 зэрэгтэй буюу харьцангуй өндөр бус эрсдэлийн түвшинд Архангай, Баянхонгор, Өвөрхангай, Сэлэнгэ, Хөвсгөл, Улаанбаатар, Хэнтий зэрэг 7 аймаг 33.3%-ийг эзэлж байна. Түүнчлэн манай улсад боом өвчнөөр 332 тохиолдол бүртгэгдсэнээс 21 нас баралт гарсан бөгөөд бүсчлэн тооцож үзэхэд баруун: бүсэд 39 (12.1%) өвчлөл, нас баралт бүртгэгдээгүй, хангайн бүсэд: 134 (41.6%) өвчлөл, нас баралтын 12 (57.1%) тохиолдол, төвийн бүсэд: 103 (31.9%) өвчлөл, нас баралтын 7 (33.3%) тохиолдол, зүүн бүсэд 46 (14.2%) өвчлөл, нас баралтын 2 (9,5%) тохиолдол тус тус бүртгэгдсэн байгаа нь тодорхойлогдлоо.Дүгнэлт: 1. Монгол оронд бүртгэгдсэн хүний өвчлөлийн нас баралтын эрсдэл харьцангуй аюулгүй түвшинд байгаа хэдий ч дэгдэлт болон биотерроризмын түвшинд оношилгоо, эмчилгээний чадавхаа тогтмол сайжруулах халдлагын үед нөхцөл байдал өөрчлөгдөж аюултай түвшинд хүрэх боломжтой учир мэргэжлийн хариу арга хэмжээний бэлэн байдлыг хангах шаардлагатай байгаа нь тодорхойлогдлоо. 2. Хангайн болон төвийн бүс эрсдэлийн аюултай түвшинд хүрэх магадлалтай өндөртэй байна. 3. Хүн ба байгалийн шалтгаантай гэнэтийн нас барах эрсдэл хүн амын хувьд 10-310-2 хүн/жил хэмжээнд байна. Мэргэжлийн үйл ажиллагааны хувьд ийм хэмжээний эрсдэлийг зөвшөөрч болохгүй аюултай түвшинд байна гэж үздэг ба эрсдэлийг бууруулах арга хэмжээг заавал авах шаардлагатай. Ямар ч үйл ажиллагааны хувьд үхэлд хүргэх эрсдэлийн хэмжээг ердийн үхлийн түвшин буюу 10-2 хүн/жил хэмжээнээс хэтэрч болохгүй. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Монгол улсад насанд хүрэгчдэд тохиолдох эмнэлэг дэх нас баралтын ерөнхий зураглал ба таамаглах хүчин зүйлс(2022-11-02) ;С.Алтанчимэг; ; Үндэслэл: Эмнэлгийн нас баралтын дүр зургыг гаргаснаар эрүүл мэндийн тогтолцооны зарим үзүүлэлтийн ерөнхий төлөв байдлыг гаргах боломжтой. Нас барах эрсдлийг таамаглах хүчин зүйлийг тодорхойлсноор эмнэлзүйн практикт чухал ач холбогдолтой юм. Зорилго: 2020 онд эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн насанд хүрэгчдэд тохиолдсон нас баралтын дүр зураг ба таамаглах хүчин зүйлсийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Монгол улсад хэвтүүлэн эмчлэх тусламж үзүүлж буй 86 эмнэлгийн мэдээллийг судалгаанд ашигласан. Ингэхдээ 2020 оны 1-р сарын 1-ээс 6-р сарын 30-ны хооронд эмнэлэгт хэвтсэн 1795 нас баралтын тохиолдол бүхий 296,083 оролцогчдод дүн шинжилгээ хийсэн. Эмнэлэгийн цахим болон цаасан бүртгэлийг эх материал болгон ашигласан. Бид судалгаандаа нас, хүйс, эмнэлэгт хэвтсэн өдөр, нас барсан газар зэрэг хувьсагчдыг ашиглан эрсдэлт хүчин зүйлсийг тооцоолон гаргасан. Алдагдсан амьдарлын жилүүд болон газарзүйн байршил зэрэг хувьсагчдыг ашиглан нас баралтын дүр зургийг гаргасан. Үр дүн: Оролцогчдын дундаж нас 56.3±15.3 жил, эрэгтэй хүйс 59.4%, эмнэлэгт хэвтсэн дундаж хугацаа 2.2 хоног байв. Судалгааны үр дүнд эмнэлэгт нас барах эрсдэлт хүчин зүйлст дараах үзүүлэлтүүд ач холбогдол бүхий нөлөөтэй болохыг тогтоосон. Үүнд: a) амралтын өдрийн хэвтэлт, b) хотод нас барсан c) өндөр нас, d) эрэгтэй хүйс зэрэг байв. Олон хүчин зүйлийн логистик регрессийн шинжилгээгээр эрэгтэй хүйс болон амралтын өдрийн хэвтэлт нь эмнэлэгт нас барах эрсдлийг илүү ихээр нэмэгдүүлж байсан. Шугаман регрессийн шинжилгээгээр нас болон эмнэлгийн ор тус тусдаа байдлаар мэдэгдэхүйц хамааралтай байсан бөгөөд нас болон эмнэлгийн ор хоногийн хувьсагч хоорондын нөлөө нь нас баралттай илүү хамааралтай байв. Дүгнэлт: Монгол хүн амын дунд эмнэлэгт нас барах тохиолдол харьцангуй бага байсан. Хот газартай харьцуулахад хөдөө орон нутагт залуу хүнд нас баралт өндөр байна. Амралтын өдрийн хэвтэлт, эрэгтэй хүйс, хотжилт зэрэг үзүүлэлтүүд эмнэлэгт нас барах эрсдлийг таамаглах бие даасан хүчин зүйлс болохоос гадна хувьсагч хоорондын харилцан нөлөөлөл нь илүү хүчтэй үр дүнг харуулж байна. - Some of the metrics are blocked by yourconsent settings
Item type:Publication, Монгол улсын хөдөөгийн эмнэлгүүд дэх үжилтэй холбоотой нас баралтын тохиолдол ба хавсарсан өвчний судалгаа(2021-09-01) ;С.Алтанчимэг ;Л.Тамир ;Н.Сувд-Эрдэнэ ;Э.Сайн-ЕрөөлтБ.УянгаДэлхий дахинд үжлийн шалтгаант эмнэлгийн нас баралтын түвшин өндөр байна. Манай орны хөдөөгийн эмнэлгүүдийн нас баралтад эзлэх үжлийн тохиолдлын хувь тодорхойгүй байна. Зорилго: Хөдөөгийн эмнэлгүүдийн үжлийн шалтгаант нас баралтын тохиолдлыг тооцож түүнтэй холбоотой хавсарсан өвчний төрөлд судалгаа хийх.Арга аргачлал: Монгол улсын хөдөө орон нутгийн эмнэлгүүдэд тохиолдсон насанд хүрэгчдийн бүх шалтгаант нас баралтын түүхийн мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийж хавсарсан өвчний төрлийг судалсан. Үр дүн: Эмнэлэгт нас барсан 487 эмчлүүлэгчийн 308 буюу 64% нь эрэгтэй; дундаж нас 56.7 байв. Үүнээс үжлийн шалтгаант нас баралтын 122 буюу 25.05% тохиолдол бүртгэгдсэнээс насны дундаж 56.5, эрэгтэй 51 буюу 53.7% байв. Үжлийн шалтгаант нас баралттай хавсарч илэрсэн хамгийн түгээмэл өвчнүүдэд элэгний архаг өвчин 17 буюу 17.8%, даралт ихдэх өвчин 19 буюу 20% орж байв. Халдварын голомт зонхилон байрлаж буй байдлаар нь авч үзэхэд амьсгалын замын эрхтэн тогтолцоо болон хэвлийн эрхтний халдвар орж байна. Нас баралтад хүргэж буй үжлийн илрүүлэг эдгээр эмнэлгүүдэд 40% байна. Логистик регрессийн шинжилгээгээр сүреэгээр үүсгэгдсэн үжлийн илрүүлэг муу байгааг болон Улаанбаатар хотоос алслагдсан байдлаар нь бүлэглэн авч үзэхэд үжлийн оношлогоо стастистикийн ач холбогдол бүхий ялгаатай гарлаа. Дүгнэлт: Манай улсын хөдөөгийн эмнэлгийн нас баралтад үжлийн тохиолдол өндөр байна. Сүрьеэгийн шалтгаант үжлийн илрүүлгийг цаашид нарийвчлан судлах шаардлагатай байна.
