Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 10 of 20
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Identifying Risk Factors for Impaired Pulmonary Function in COVID-19 Patients: Cross-Sectional Study
    (Mongolian National University of Medical Sciences, 2025-03-31)
    Bayaraa, Odonchimeg
    ;
    ; ; ;
    Objective: COVID-19 has an impact on various organs, including heart, kidney, lung, and liver. However, respiratory system has been the primary organ mostly affected, ranging from asymp tomatic to critical stages of the disease. The risk of developing impaired pulmonary function depends on multiple factors, including demographic and clinical manifestations such as severi ty of the disease, comorbidities, and treatment options. As the number of new COVID-19 cases declines, public health experts and medical doctors are increasingly interested in conditions after COVID-19 and are working to improve the quality of life for affected patients. Our study aim was to investigate risk factors associated with impaired pulmonary function in individuals recovered from severe COVID-19. Method: The study was conducted using a hospital-based, cross-sectional study design. A total of 268 participants who visited the Pulmonology and Allergology Center of The First Central Hospital of Mongolia for a follow-up examination one year after contracting COVID-19 between 2022 and 2023. Demographic data, comorbidities, severity of initial infection, hospitalization history, and spirometry were analyzed to determine their association with post-COVID-19 impairment of pulmonary function. Results: This study identified the risk factors significantly associated with altered pulmonary function in post COVID-19. 50.4% of individuals with initial severe infection had altered pulmonary function. Severe group had higher odds of decreasing FVC (predicted %) compared to the asymptomatic group (OR=3.69; 95% CI; P =0.003). For comorbidities, patients with cardiovascular disease were significantly more likely to decrease FVC (predicted %) compared to participants who had no comorbidities (OR=4.22; 95% CI; P =0.040). Moreover, patients with chronic lung diseases had a significantly high of impaired FVC (%), with an adjusted odds ratio of 2.46 (95% CI, P =0.005) Conclusion: Patients with pre-existing cardiovascular and chronic lung diseases, and severe initial infection have a significantly higher likelihood of impaired pulmonary function compared to those with other comorbidities, and non-severe COVID-19.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Ахимаг болон ахмад настанд коронавирусийн шалтгаант уушгины хатгаагаар өвчилсний дараах уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг үнэлсэн нь
    (2025-01-01) ;
    Б.Одончимэг
    ;
    ;
    Үндэслэл: КОВИД-19-ийн улмаас үүссэн уушгины хатгаа нь ахимаг болон ахмад настанд хүнд хэлбэрээр тохиолдож, эдгэрсний дараа уушгины агааржилтын үйл ажиллагаа буурч, амьдралын чанарт сөрөг нөлөө үзүүлэх нь түгээмэл байдаг. Гэвч Монгол Улсад энэ чиглэлээр хийгдсэн судалгаа хомс байна. Зорилго: Ахимаг болон ахмад настанд КОВИД-19-ийн шалтгаант уушгины хатгааны дараах уушгины агааржилтын үйл ажиллагаа болон ачаалал даах чадварыг үнэлэх. Арга, аргачлал: Эмнэлэгт суурилсан тохиолдол-хяналтын судалгааг 2022 оны 6-р сараас 2023 оны 12-р сар хүртэл хугацаанд Гурван Гал Нэгдсэн Эмнэлэг болон Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлэгт хийсэн. Судалгаанд 50-69 насны, өмнө нь КОВИД-19-ийн шалтгаант уушгины хатгаагаар өвчилсөн 65 үйлчлүүлэгчийг судалгааны бүлэгт, ижил насны, халдвараар өвчлөөгүй 65 үйлчлүүлэгчийг хяналтын бүлэгт хамруулсан. Судалгаанд оролцогчдоос асуумж авч, спирометри болон 6 минут алхах сорил (6М ^Т ) хийж, уушгины үйл ажиллагаа, ачаалал даах чадварыг үнэлсэн. Үр дүн: Судалгаанд нийт 123 оролцогч хамрагдсан бөгөөд судалгааны бүлэгт РЕ^^ (р=0.015) үзүүлэлт хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад ач холбогдол бүхий ялгаатай буурсан байв. Харин Р ^ С болон 6 минут алхах сорилын үр дүн хоёр бүлэгт ач холбогдол бүхий ялгаагүй байлаа (р=0.464). КОВИД-19-ийн шалтгаант хатгаагаар өвчилсөн бүлэгт цээж өвдөх, ханиалгах, ядрах, нойргүйдэх зэрэг шинж тэмдгүүд хяналтын бүлгээс өндөр хувьтай ажиглагдсан (р<0.0001). Дүгнэлт: 8АК8-СоУ2-ийн шалтгаант уушгины хатгаагаар өвчилсөн 50-69 насны хүмүүст урт хугацаанд ханиалгах, цээжээр өвдөх, хамар битүүрэх, хоолой өвдөх, ядарч сульдах, нойр хямрах зэрэг зовуурь хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад илүү тохиолдож (р< 0.05) байна, уушгины агааржилтын үйл ажиллагаа хөнгөн зэргээр буурсан, РЕ^^% хяналтын бүлгээс доогуур тодорхойлогдлоо (р=0.015). Хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад КОВИД-19 -р өвчилсөн бүлэгт уушгины фиброзын тохиолдол ач холбогдол бүхий ялгаатай өндөр тодорхойлогдлоо (р=0.026).
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Гуурсан хоолойн багтрааны хяналтад эрүүл мэндийн боловсрол олгох давтан сургалтын үзүүлэх нөлөөг судалсан дүн
    (2025-01-01) ;
    Ж.Сарантуяа
    ;
    Үндэслэл: Астма нь агаар дамжуулах замын архаг үрэвсэлт өвчин бөгөөд сэдрээх хүчин зүйлээс хол байж, амьсгалын замаар хэрэглэх аэрозоль эмийг зөв хэрэглэснээр өвчин сэдрэхээс сэргийлж болно. Зорилго: Гуурсан хоолойн багтрааны хяналтанд эрүүл мэндийн боловсрол олгох давтан сургалтын үр дүнг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Монгол Япон эмнэлэгийн амбулаториор үйлчлүүлсэн Гуурсан хоолойн багтраа оноштой (астма) 56 хүнийг астмын тухай мэдлэг сайжруулах сургалтанд хамруулж 3 сарын дараа дахин хяналтанд үзүүлсэн 26 Үйлчлүүлэгчдийн астмын мэдлэг, амьдралын чанар болон уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг харьцуулан судаллаа. Бидний судалгаанд хамрагдагсдын ажил мэргэжлийн байдлыг албан өрөө болон үйлдвэр, барилга дээр ажилладаг байдлаар 2 бүлэг болгосон. Харин боловсролыг дээд болон түүнээс бага боловсролтой хэмээн 2 бүлэг болгосон. Бачуурал*3 тавиулах эм болон кортикостеройдын хэрэглээг бачуурал тавиулах эм 3 канистераас олон ба цөөн, дексаметазон жилд 10 туншил (4мг/мл) олон ба цөөн гэж авсан. Судалгааны ёс зүйн зөвшөөрөлийг АШУҮИСийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооны шийдвэрийн (№2019.06.05) дагуу зөвшөөрөл авч хийж гүйцэтгэв. Судалгааны үр дүнгийн тоон үзүүлэлтийн статистик боловсруулалтыг 8Р88-26.0 программ ашиглан хийж гүйцэтгэв. Үр дүн: Астмын хяналтын сорилын оноогоор сургалтын дараа хяналт сайжирсан нь 8%-иас 12% болж нэмэгдэж, хяналт муу байсан 15% нь 23% болж сайжирсан. Сургалтын дараа хяналтын суурь түвшнээс сайжирсан 27% (7), муудсан 8% (2), бусад хүмүүс өөрчлөлтгүй байлаа. Судалгаанд хамрагдагсадын 30.8% (п=8) нь бачуурал намдаах гуурсан хоолой тэлэх эмийн хэрэглээ жилд 3 канистраас дээш байсан бол дексаметазоныг жилд 10 ширхэгээс олон хэрэглэдэг нь 46.2% (п=12) байлаа. Олон хүчин зүйлийн шинжилгээгээр үнэлэхэд нас ОК 1.1 (95%С1 0.2-8.10), боловсрол ОК 1.7 (95%С1 0.2-15.8), ажил ОК 1.2 (95%С1 0.1-10.9), бачуурал тавиулах эм ОК 3.6 (95%С1 0.3-45.8 ), дексаметазоны хэрэглээ ОК 2.1 (95%С1 0.3-15.7) тус тус эрсдэл болж байна. Дүгнэлт: Астмын мэдлэг олгох богино хугацааны сургалтын үр дүнд амьдралын чанар уушгины үйл ажиллагаа сайжирч хяналтын түвшин нэмэгдэж байгаа нь сургалтыг тасралтгүй хийх шаардлагатай байгааг харуулж байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Астмын халуун рашаан эмчилгээний богино хугацааны үр дүн
    (2025-01-01) ; ; ;
    О.Амарсанаа
    ;
    Ц.Батцэнгэл
    Үндэслэл: Астмын эмчилгээ нь тухайн хувь хүнд чиглэсэн, нотолгоонд суурилсан байх ба эмнэл зүйн шинж тэмдгийг хянаж, хүнд сэдрэлээс сэргийлж, амьдралын чанарыг сайжруулах зорилготой. Иод-бромидын давстай рашаан утлага эмчилгээ уушгины архаг бөглөрөлт өвчний үед уушгины үйл ажиллагааг сайжруулж байсан бол радоны агууламжгай рашаан утлага эмчилгээ астмын үеийн үрэвслийг намжааж, хэт исэлдэлтийг бууруулж байжээ. Шаргалжуут рашааны найрлагын талаар хийгдэж байсан судалгаа нилээдгүй байдаг бөгөөд Оюунцэцэг нарын судалгаанд халуун рашааны № +-Н С 03" ба № +-8 0 4 агууламж өндөр байсан. Бусад найрлагатай рашаануудын үр нөлөөг судалсан судалгаанд гуурсан хоолой шүүрлийг шингэрүүлж, цэр ялгаралтыг сайжруулах төдийгүй үрэвслийн процессийг сааруулж, хүчилшилийг бууруулах, хэт исэлдэлтийн процессыг сааруулж, амьдралын чанарыг сайжруулж байна гэсэн үр дүн гарчээ. Зорилго: Астмын эмийн болон халуун рашаан утлага хавсарсан эмчилгээний үр дүнг судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд астма оношлогдсон, судалгаанд оролцохыг зөвшөөрсөн, Шаргалжуут рашаан сувилалд 10 хоногийн турш астмын суурь ингаляцийн кортикостероид эмчилгээг халуун рашаан утлага эмчилгээтэй хавсран хийлгэсэн 67 оролцогчийг хамруулсан. Оролцогчдын 57 нь эмчилгээний өмнө болон дараа үзлэг, шинжилгээнд бүрэн хамрагдсан. Астмын онош батлагдсан оролцогчоос астмын шинж тэмдгийн хяналтын түвшинг 5 асуулт бүхий АСТ сорилоор, эмчилгээний үр дүнг АС^-7 асуумжаар, ачаалал даах чадварыг 6 минутанд алхах зайгаар үнэлсэн. Мөн цээжний эгц, хажуу рентген зураг авч хатгаа, хавдар, уушгины фиброз зэргийг үгүйсгэсэн. Эмчилгээний үр дүнг үнэлэхдээ АСТ сорил, захын цусан дах эозинофилын тоо, сийвэн дэх нийт 1д Е, спирометрийн Р Е ^ р Р^С , Р Е ^ 4/Р ^С үзүүлэлт, 6 минут алхах зайгаар үнэллээ. Үр дүн: Судалгаанд оролцогчдын дундаж нас 52±12 жил, эмэгтэйчүүд давамгайлж байв. Астмын хяналтын дундаж оноо 14.2±4.80 байсан нь астмын хяналтын түвшин доогуур байгааг харуулсан. Ингаляцийн кортикостероид эм болон халуун рашаан хавсарсан 10 хоногийн эмчилгээний үр дүнд эмчилгээний дараа амьдралын чанар 0.5 оноогоор, ХАГЭ^ 7.5%, УХАБ 4.2%-иар дээшилж, захын цусанд эозинофилын тоо 0.3%, нийт 1дЕ түвшин 73.3 (22.5; 216) байснаа 73.2 (21.3; 223) и/т1 болж (р=0.000) болж буурсан. Дүгнэлт: Шинж тэмдэг бүрэн хянагдахгүй байгаа астмын намжилтын үед ингаляцийн кортикостероид эмчилгээг Шаргалжуутын халуун рашаанаар утах эмчилгээтэй хавсран хэрэглэхэд эмнэлзүйн шинж тэмдэг, амьдралын чанар, уушгины үйл ажиллагаа болон ачаалал даах чадвар сайжирч, үрэвслийн үзүүлэлтүүд буурч байна (р<0.001).
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    КОВИД-19-ийн дараах хам шинж ба халдварын хүндийн зэргийн хамаарал
    (2025-01-01)
    Б.Одончимэг
    ;
    ; ; ;
    Ж.Сарантуяа
    Үндэслэл: 2019 оны 12-р сард 8АК8-СоУ-2 дэлхий даяар хурдацтай тархан 2020 оны 3-р сард Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагаас (ДЭМБ) цар тахал хэмээн зарласан. КОВИД-19 нь хөнгөн, хүндэвтэр, хүнд, маш хүнд гэх хүндийн зэргүүдтэй, ханиад төст шинж тэмдгээр илэрдэг халдварт өвчин юм. Халдвар авч, эдгэрсний дараа зарим шинж тэмдэг бүрэн эдгэрэхгүй үлдэхийг КОВИД-19-ийн дараах хам шинж гэнэ. Үүний хамгийн түгээмэл шинж тэмдэг болох сульдах, амьсгаадах, ханиалгах, толгой өвдөх нь өвчтөний өдөр тутмын амьдралд сөргөөр нөлөөлж байна. Манай улсад тохиолдож буй КОВИД-19-ийн дараах хам шинжийн илрэл, түүнд нөлөөлж буй хүчин зүйлсийг судлах шаардлагатай байгаа нь энэхүү судалгааг хийх үндэслэл боллоо. Зорилго: КОВИД19-ийн дараах хам шинжийн эмнэлзүйн илрэлийг халдварын хүндийн зэрэгтэй уялдуулан судлах. Арга, аргачлал: Судалгааг эмнэлэгт суурилсан нэг төвт агшингийн судалгааны загвараар гүйцэтгэж, 20222023 онд Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлэг (УНТЭ)-ийн Уушги, харшил судлалын төвд үйлчлүүлсэн, КОВИД-19 оношлогдон гэрээр эсвэл хэвтэн эмчлүүлж байсан хүмүүсийг 1 жилийн дараа үзлэг, шинжилгээ хийн судалгаанд хамруулав. Үйлчлүүлэгчдийн КОВИД-19-ийг ДЭМБаас гаргасан КОВИД-19-ийн эмнэлзүйн менежментийн удирдамж болон ЭМС-ын баталсан КОВИД-19-ийн оношилгоо, эмчилгээний удирдамж (А/549)-ийн дагуу хүнд ба хүнд бус хоёр бүлэгт ангилж, КОВИД-19-ийн дараах байдлыг 6 минут алхах сорил, Боргийн үнэлгээ, Сульдлын хүндийн зэргийн үнэлгээ (Р88) ашиглан тодорхойлж, холбоо хамаарлыг судлав. Үр дүнгийн статистик боловсруулалтыг 8Р88 26.0 программ дээр гүйцэтгэж, р утга <0.05 үед статистик үнэн магадлалтай гэж үзсэн. Судалгаа хийх зөвшөөрлийг АШУҮИС-ийн Судалгааны ёс зүйн хяналтын хорооноос авсан болно (2022/3-06). Үр дүн: Судалгаанд КОВИД-19-өөр өвдсөн нийт 185 үйлчлүүлэгч хамрагдсанаас 74 эрэгтэй (40%), 111 эмэгтэй (60%), дундаж нас 57.15±11.29 жил байв. Үйлчлүүлэгчдийн 90 (48.6%) нь хүнд, 95 (51.4%) нь хүнд бус КОВИД19-өөр өвчилсөн байв. Хоёр бүлэгт амьсгаадах, ядарч сульдах, булчин өвдөх, толгой өвдөх эмнэлзүйн шинжүүд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байна (р<0.05). Түүнчлэн Р88 голч утга хүндээр өвчилсөн бүлэгт 45, хүнд бус бүлэгт 38 байсан бол 6 минут алхах зайн голч утга харилцан 265 метр, 282 метр байв. Харин Боргийн үнэлгээний голч утга хүнд бүлэгт 2, хүнд бус бүлэгт 1 байсан нь хоёр бүлэгт тус бүр статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байна (р<0.05). Дүгнэлт: Хүнд КОВИД-19-өөр өвчилж байсан хүмүүст хүнд бус бүлэгтэй харьцуулахад ачаалал даах чадвар илүү буурч, амьсгаадалт болон сульдлын шинжүүд илүү илэрч байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Уушгины завсрын эдийн эмгэг бүхий тогтолцооны хатууралтай өвчтөнүүдэд уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг эмнэлзүйн зарим үзүүлэлттэй харьцуулсан судалгаа
    (2025-01-01) ;
    З.Агьдулам
    ;
    Б.Марал
    ;
    Б.Алтанзул
    ;
    Үндэслэл: Тогтолцооны хатуурлын шалтгаант уушгины завсрын эдийн өвчин нь уг өвчний нас баралтын голлох шалтгаан болдог. Энэхүү эмгэгийн үед спирометрийн шинжилгээнд уушгины хүчилсэн амьдралын багтаамж <50% тохиолдолд өвчний тавиланг муу гэж үздэг. Тогтолцооны хатуурлын шалтгаант уушгины завсрын эдийн эмгэгийн эрт үеийн эмгэг өөрчлөлтийг цээжний КТ шинжилгээгээр тодорхойлдог боловч эмчилгээний үр дүн болон цаашдын хяналтын байдлыг төлөвлөхөд спирометрийн шинжилгээний ач холбогдлыг үнэлэх нь үр дүнтэй байдаг тул бидний судалгааны ажлын үндэслэл болж байна. Зорилго: Монгол-Японы эмнэлгийн Ревматологийн төвийн хяналтанд буй тогтолцооны хатууралтай өвчтөнүүдэд уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг үнэлж, цээжний компьютерт томографийн өөрчлөлттэй харьцуулан судлахад оршино. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг ретроспектив судалгааны загварыг ашиглан гүйцэтгэлээ. Судалгаанд Монгол-Японы эмнэлгийн Ревматологийн төвөөр үйлчлүүлэн тогтолцооны хатуурал оношлогдсон, спирометр болон дүрс оношилгооны (цээжний рентген зураг, КТ) шинжилгээ хийлгэсэн 40 өвчтөнг хамруулсан. Үр дүн: Тогтолцооны хатуурал оношлогдсон өвчтөнүүдийн 62.5%-д цээжний КТ шинжилгээнд уушгины завсрын эдийн эмгэгийн үеийн өөрчлөлт илэрсэн. Хоёр бүлэгт уушгины агааржилтын үйл ажиллагаа зарим үзүүлэлтээр статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байсан ба цээжний КТ шинжилгээний өөрчлөлттэй бүлэгт микофенолат мофетил эмийн хэрэглээ өндөр байв. Цээжний КТ шинжилгээний өөрчлөлт болон уушгины хүчилсэн амьдралын багтаамж хооронд урвуу хамааралтай байсан бол (г-0.453, р<0.05), уушгины хүчилсэн амьдралын багтаамж (%) болон тогтолцооны хатуурлаар өвчилсөн хугацаа, хавсарсан эмгэгийн хооронд статистик ач холбогдол бүхий хамаарал ажиглагдаагүй. Дүгнэлт: Уушгины завсрын эдийн эмгэг бүхий тогтолцооны хатуурлын үед уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг үнэлэхэд спирометрийн шинжилгээг ашиглах нь өвчний явцыг үнэлж, хүндрэлийг илрүүлэхэд тохиромжтой шинжилгээний арга байж болох юм.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Астмын оношилгоонд амьсгалаар ялгарах азотын ислийн ач холбогдлыг судалсан дүн
    (2025-01-01) ;
    Б.Солонго
    ;
    ;
    О.Амарсанаа
    ;
    Ц.Батцэнгэл
    Үндэслэл: Астма нь харшлын болон харшлын бус шалтгааны улмаас гуурсан хоолой агшиж, бачуурах шинж давамгай илэрдэг архаг үрэвсэлт өвчин юм. Харшлын шалтгаант астмын үед хэт мэдрэгшлийн урвал явагдах ба амьсгалаар гадагшлах азотын исэл (Ре^О)-ийн хэмжээ нэмэгддэг учир харшлын болон харшлын бус астмын ялган оношилгоонд хэрэглэдэг. Сүүлийн үед Ре^О -г эмчилгээний үр дүн болон шинж тэмдгийн хяналтын түвшинг тодорхойлох судалгаанууд хийгдэх болсон. Бид Монгол улсад Ре^О -г анх нэвтрүүлж, астмын оношилгоо, эмчилгээний үр дүнг үнэлэхийг зорьсон юм. Зорилго: Астмын оношилгоонд Ре^О-ийн түвшинг лаборатори болон уушгины үйл ажиллагаатай уялдуулан судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд Монгол-Япон эмнэлгийн Амбулатори, Шаргалжуут рашаан сувилалын үүдэн эмнэлгээр 2024 оны 05-12 сард үйлчлүүлсэн 18-аас дээш настай, астматай нийт 70 насанд хүрэгчдийг хамруулав. Судалгаанд хамрагсдыг харшлын анамнез, нийт 1дЕ болон захын цусан дах эозинофилийн хэмжээгээр харшлын (>5%), харшлын бус (<5%) хоёр хэлбэрт ангилж, Ре^О-ийн оношилгооны өвөрмөц болон мэдрэг чанарыг тодорхойлов. Хяналтын түвшинг АСТ оноогоор, уушгины агааржилтын үйл ажиллагааг спирометрийн шинжилгээгээр, ачаалал даах чадварыг 6 минутын алхах сорилоор үнэллээ. Үр дүн: Харшлын болон харшлын бус хоёр бүлэгт нэг удаагийн хэмжилтээр нийт 1дЕ болон захын цусан дах эозинофилийн тоо болон Ре^О түвшингээс бусад үзүүлэлтүүд ялгаагүй байв. Астмын харшлын хэлбэрийг оношлоход Ре^О-гийн 25 ррЪ түвшинд мэдрэг чанар (8е) 0.68, өвөрмөц чанар (8р) 0.30 (р=0.008), 40 ррЪ түвшинд 8е 0.77, 8р 31, (р=0.001), 50 ррЪ түвшинд 8е 0.74, 8р 33 (р=0.001) тус тус тодорхойлогдлоо. Астмын хоёр бүлэгт уушгины агааржилтын үйл ажиллагаа болон ачаалал даах чадвар ойролцоо байв. Дүгнэлт: Астмын харшлын болон харшлын бус хэлбэрийг ялган оношлоход Ре^О-гийн мэдрэг чанар 68-74% ба үзүүлэлтийн түвшин нэмэгдэх тусам мэдрэг чанар өсөх хандлагатай байна. Ингаляцийн кортикостероид эмчилгээ илүү үр дүнтэй байх харшлын хэлбэрийг ялгаснаар Ре^О-ийн түвшингээр астмын эмчилгээний үр дүнг урьдчилан таамаглах боломжтой.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Цулцангийн протеинозийн үед уушги бүтэн угаах эмчилгээг Монгол Улсад анх удаа нэвтрүүлсэн тохиолдол
    (2026-04-16)
    Г.Амартүвшин
    ;
    Л.Алтанзул
    ;
    ; ;
    Б.Солонго
    Үндэслэл: Цулцангийн протеиноз (pulmonary alveolar proteinosis, PAP) нь цулцангийн хөндийд сурфактант хуримтлагдсанаас үүдэн хийн солилцоо алдагдаж, амьсгалын дутагдалд хүргэдэг ховор эмгэг юм. Хэдийгээр тархалт бага боловч өвчтөний амьдралын чанарт ихээхэн нөлөөлдөг бөгөөд оношилгоо, эмчилгээ нь өвөрмөц аргачлал шаарддаг. Уушги бүтэн угаах эмчилгээ (whole lung lavage, WLL) нь цулцангийн протеинозийн үндсэн эмчилгээ боловч Монгол Улсад өмнө нь хийгдэж байгаагүй. Бид цулцангийн протеинозтай өвчтөнд “уушги бүтэн угаах эмчилгээ”-г анх удаа амжилттай хэрэгжүүлсэн тохиолдлыг танилцуулж байна. Эмчилгээний арга: 56 настай эрэгтэй өвчтөн тайван үед амьсгаадах зовиуртайгаар хандсан. Цээжний компьютерт томографид хоёр уушгинд “чулуун замны шинж” буюу “crazy paving” илэрсэн. Бронхоальвеолын угаадсын шингэнд PAS (Periodic Acid–Schiff) будах урвал эерэг, мөн anti–GM-CSF эсрэгбие илэрснээр онош батлагдсан. Уушги бүтэн угаах эмчилгээг ерөнхий мэдээгүйжүүлгийн дор, салаа интубацийн гуурс ашиглан бронхоскопийн хяналттай гүйцэтгэсэн. Нэг уушгийг 100% хүчилтөрөгчөөр амьсгалуулж, нөгөө уушгийг нэг удаад 37°C хэм бүхий 800-1000 мл физиологийн уусмалаар үе шаттайгаар, гарч буй шингэнийг тунгалаг болтол үргэлжлүүлэн угаасан. Эмчилгээнд нийт 20 литр уусмал ашигласан. Үр дүн: Уушги бүтэн угаах эмчилгээг амжилттай гүйцэтгэсэн ба эмчилгээний явцад болон дараа хүндрэл гараагүй. Эмчилгээний дараа өвчтөний амьсгаадах зовиур мэдэгдэхүйц буурч, биеийн ачаалал даах чадвар сайжирсан. Хүчилтөрөгчийн ханамж 88%аас 93% болж нэмэгдсэн, спирометрийн үзүүлэлтүүд (FVC, FEV₁) сайжирсан. Цээжний рентген зурагт уушгины сүүдэржилт буурсан нь эмчилгээний үр нөлөөг харуулж байна. Хэлцэмж: Уушги бүтэн угаах эмчилгээ нь цулцанд хуримтлагдсан сурфактантыг механик аргаар зайлуулж, хийн солилцоог сайжруулах үндсэн механизмтай. Манай тохиолдолд ажиглагдсан клиник, функциональ болон дүрс оношилгооны сайжрал нь олон улсын судалгааны үр дүнтэй нийцэж байна. Энэ нь уушги бүтэн угаах эмчилгээг нөөц хязгаарлагдмал орчинд ч аюулгүй, үр дүнтэй хэрэгжүүлэх боломжтойг харуулж байна. Дүгнэлт: Монгол Улсад уушги бүтэн угаах эмчилгээг амжилттай хэрэгжүүлсэн энэхүү тохиолдол нь цулцангийн протеиноз зэрэг ховор уушгины өвчний оношилгоо, эмчилгээний чадавхыг нэмэгдүүлэхэд чухал ач холбогдолтой юм. Уг эмчилгээ нь эмнэлзүй, дүрс оношилгооны болон уушгины үйл ажиллагааны үзүүлэлтүүдийг мэдэгдэхүйц сайжруулж, олон улсын судалгааны үр дүнтэй нийцэж байгааг харуулж байна. Цаашид цулцангийн протеинозийг эрт үе шатанд оношлох, олон улсын удирдамж болон стандарт үйл ажиллагааны зааврын дагуу уушги бүтэн угаах эмчилгээг нэвтрүүлэн хэрэгжүүлэх нь эмчилгээний үр дүнг сайжруулах, өвчтөний амьдралын чанарыг дээшлүүлэх үндсэн нөхцөл болно.