Даваа–Баасан 08:30–20:00 · Бямба 09:00–16:00
Now showing 1 - 6 of 6
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Умайн хүзүүний хорт хавдрын хими-туяа эмчилгээний хариу урвалыг СРТ болон FDG-ПЭТ/ KT-ийн үзүүлэлтүүдтэй уялдуулан судлах нь
    (2026-09-15)
    Я.Эрдэнэтуяа
    ;
    ; ;
    Б. Адьяадэлгэрэх
    ;
    Г.Сарнай
    Үндэслэл: Манай улсад 2017 оны байдлаар умайн хүзүүний хорт хавдар (УХХХ) эмэгтэйчүүдэд зонхилон тохиолдох хавдрын 11.9%, хорт хавдрын нас баралтын 7.3%-г эзэлж гуравдугаар байранд орж байна. Америкийн цацрагийн хавдар судлалын нийгэмлэгийн удирдамжид УХХХ-ын 2018 оны FIGO IB3–IVA үе шатанд хосолсон хими-туяа эмчилгээ (XXTЭ) үр дүнтэй болохыг зөвлөсөн. ХХТЭ-ний дараах хавдрын хариу урвалыг зөв үнэлэх нь эмчилгээний үр дүнг тодорхойлох, үлдэгдэл хавдар болон дахилтын эрсдэлийг үнэлэхэд чухал ач холбогдолтой. Соронзон резонанст томограф (СРТ) нь УХХХ-ын хэмжээ, хэсэг газрын тархалт, параметрийн эдийн нэвчдэс болон эмчилгээний дараах морфологийн өөрчлөлтийг үнэлэхэд өргөн хэрэглэгддэг. Харин 18F-FDG ПЭТ/КТ нь хавдрын анатомийн өөрчлөлтөөс гадна хавдрын метаболик идэвхийг үнэлэх боломжтой бөгөөд стандарт шингээлтийн утга (СШУ) үзүүлэлтээр эмчилгээний үр дүнг тоон хэлбэрээр үнэлэх давуу талтай. Зорилго: Умайн хүзүүний хорт хавдрын хосолсон хими-туяа эмчилгээний хариу урвал болон СРТ бa FDG-PET/CT-ийн дүрс оношилгооны үзүүлэлтүүдийн хамаарлыг судлах Арга, аргачлал: Бид 2024-2025 оны хооронд Хавдар судлалын үндэсний төвийн Туяа эмчилгээний тасагт УХХХ онош эд судлалын шинжилгээгээр батлагдаж, хосолсон хими-туяа эмчилгээ хийлгэсэн 35 үйлчлүүлэгчийн мэдээлэлд ретроспектив аргаар судалгаа хийсэн. ХХТЭ-ний дараах хяналтын СРТ хийлгэсэн 23 хүнд эмчилгээний хариу урвалыг үнэлсэн. СРТ-ийн шинжилгээнд Сиеменс 1.5Т хүчин чадалтай аппарат ашиглав. FDG-ПЭТ/КТ-д хавдрын голомтот анхдагч СШУ хэмжиж үнэлсэн. Үр дүн: Судалгаанд 32-73 насны нийт 35 хүн хамрагдсан бөгөөд дундаж нас 51.2±12.6 жил байв. СРТ-д хавдрын гурван хэмжээст өгөгдлийн дундаж хэмжээ 54.3±15.8 мм тодорхойлогдов. Хавдрын хэмжээгээр ангилж үзэхэд нийт 35 өвчтөний 28 (80.0%) нь 4 см-ээс том, 7 (20.0%) нь 4 см-ээс бага хавдартай байсан, FIGO үе шатны ангиллаар IIIC1 үе шат 22 (62.9%), IIIC2 үе шат 7 (20.0%), IIIB үе шат 3 (8.6%), IIB үе шат 2 (5.7%), IVA үе шат 1 (2.9%) байв. Эд судлалын шинжилгээнд нийт тохиолдлын 31 (88.6%) нь хавтгай эсийн гаралтай хорт хавдар, аденокарцинома 3 (8.6%) харин тунгалаг эсийн хорт хавдар (clear cell carcinoma) 1 (2.9%) байлаа. СРТ-ийн RECIST 1.1 шалгуураар CR буюу бүрэн эдгэрсэн 15 (65.2%) ба PR буюу хэсэгчилж эдгэрсэн 8 (34.7%) тохиолдол байсан. ХХТЭ-ний дараа CR бүлэгт хавдрын хэмжээ дунджаар 94.8%, харин PR бүлэгт 65.3%-аар тус тус буурч статистикийн үнэн магадлалтай байлаа. ХХТЭ-ний өмнөх ПЭT/КT-ийн СШУ нь бүрэн эдгэрсэн бүлэгт 16.0±9.8, хэсэгчилж багассан бүлэгт 24.3±14.5 тодорхойлогдож, CR бүлэгт анхдагч СШУ-ын дундаж утга харьцангуй бага дүрслэгдсэн (Mann–Whitney U test, p=0.059). Дүгнэлт: Хосолсон хими-туяа эмчилгээний хариу урвалыг RECIST 1.1 шалгуураар үнэлэхэд хавдрын хэмжээ мэдэгдэхүйц буурж, хэсэгчилж багассан бүлэгтэй харьцуулахад бүрэн эдгэрсэн бүлэгт хавдрын хэмжээний өөрчлөлт өндөр байв (p=0.0016). ПЭT/КT-ийн СШУ нь бүрэн эдгэрсэн бүлэгт 16.0±9.8, хэсэгчилж багассан бүлэгт 24.3±14.5 тодорхойлогдож, ХХТЭ-ний өмнөх СШУ утга өндөр байх тусам хавдрын хэмжээний бууралт бага байх хамааралтай байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Хөхний хоргүй болон хортой зангилааг хиймэл оюун ухаанд суурилсан хэт авиан шинжилгээгээр ялган оношилох асуудалд
    Үндэслэл: Хөхний зангилааг эрт үед нь хоргүй болон хортойгоор ялган оношлох нь эмчилгээний тактикийг зөв тодорхойлоход чухал ач холбогдолтой. Сүүлийн үед хиймэл оюун ухаанд (AI) суурилсан оношилгооны системүүд хэт авиан шинжилгээний нарийвчлалыг сайжруулахад өргөнөөр ашиглагдаж байна. Зорилго: Хөхний хоргүй болон хортой зангилааг ялган оношлоход хиймэл оюун ухаанд суурилсан хэт авиан шинжилгээний (AI-US) ач холбогдлыг үнэлэх, уламжлалт хэт авиан оношилгоотой харьцуулан судлах. Арга, аргачлал: Судалгаанд хөхний зангилаатай 101 өвчтөнийг ретроспектив байдлаар хамрууллаа. Анх 203 голомтот өөрчлөлтийг сонгосон бөгөөд үүнээс эмгэг судлалын (биопси) шинжилгээгээр баталгаажсан 103 зангилааг эцсийн дүн шинжилгээнд хамруулав. Оношилгооны чадавхыг: 1) Уламжлалт хэт авиан оношилгоо (УХА), 2) AI систем (AI бүлэг), 3) УХА болон AI систем хосолсон (УХА+AI) гэсэн гурван аргаар тодорхойлж, мэдрэг чанар (SE), өвөрмөц чанар (SP), нарийвчлал (ACC) болон ROC муруйн доорх талбайг (AUC) ашиглан харьцуулсан. Үр дүн: Эмгэг судлалын шинжилгээгээр 103 зангилааны 58 (56.3%) нь хортой, 45 (43.7%) нь хоргүй болох нь тогтоогдсон. AI бүлгийн оношилгооны үзүүлэлтүүд болох SE (82.76%), SP (80.00%), ACC (81.55%), PPV (84.21%), NPV (78.26%) болон AUC (0.814) утгууд нь уламжлалт хэт авиан оношилгооны (УХА) бүлгээс өндөр байсан боловч статистик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдаагүй (p>0.05). Харин УХА+AI хосолсон бүлгийн үзүүлэлтүүд мэдэгдэхүйц нэмэгдэж, SE (87.93%), SP (86.67%), ACC (87.38%), PPV (89.47%), NPV (84.78%) болон AUC (0.874) утгад хүрсэн нь УХА-ийн бүлэгтэй харьцуулахад статистикийн хувьд өндөр ач холбогдолтой (p<0.05) байлаа. Дүгнэлт: Хиймэл оюун ухаанд суурилсан хэт авиан оношилгооны систем нь хөхний зангилааг ялган оношлох нарийвчлалыг нэмэгдүүлж байна. Энэхүү систем нь ялангуяа залуу эмч нарын оношилгооны алдааг бууруулах, шийдвэр гаргахад дэмжлэг үзүүлэх өндөр ач холбогдолтой байна.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    Таргалалт ба бамбай булчирхайн зангилааны зарим үзүүлэлт хоорондын хамаарлыг судалсан дүн
    Үндэслэл: Бамбай булчирхайн зангилаа нь бамбай булчирхайн хамгийн түгээмэл тохиолдох эмгэгүүдийн нэг юм. Сүүлийн жилүүдэд дэлхий даяар бамбай булчирхайн зангилааны тархалт нэмэгдсээр байна. Монгол улсад таргалалт, чихрийн шижин, зэрэг бодисын солилцооны эмгэгүүдийн тархалт хурдацтайгаар нэмэгдэж байгаа нь бамбай булчирхайн зангилааны тархалтыг нэмэгдүүлж байгааг олон тооны судлаачид дурдсан байна. Зорилго: Бамбай булчирхайн зангилааг эрт илрүүлэгт хамрагдагсдад илрүүлэн таргалалттай холбон судлах. Арга, аргачлал: Бид энэхүү судалгааг Монгол улсын засгийн газар, Монгол улсын Эрүүл мэнд яам 2022-2023 онд хэрэгжүүлсэн урьдчилан сэргийлэх үзлэг, эрт илрүүлэгт хамрагдагсдын мэдээллийг ашиглан дескриптив болон аналитик агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэсэн. Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан нийт 36,395 хүмүүсийн 63.7% (n=23’188) нь эмэгтэй, дундаж нас 53.73±10.36 жил, биеийн жин дунджаар 71.03±14.08 кг, БЖИ 27.56±4.7 кг/м², бүсэлхийн тойрог 89.66±13.44 см тус тус байв. Бамбай булчирхайн хэт авиан шинжилгээ хийгдсэн оролцогчдын 40.3% (n=14,651)-д бамбай булчирхайн зангилаа тодорхойлогдсон. Эрэгтэйчүүдтэй харьцуулахад (23.3%, n=3,409) эмэгтэйчүүдэд (76.7%, n=11,242) бамбай булчирхайн зангилаа 3.3 дахин их тохиолдож байгаа нь статистик ач холбогдолтой байв (p<0.01). Бамбай булчирхайн зангилаа илрээгүй (27.91±4.72 кг/м²) оролцогчидтой харьцуулахад зангилаа илэрсэн хүмүүст (26.77±4.71 кг/м²) БЖИ харьцангуй их байгаа нь тодорхойлогдлоо (p=0.002). Эдгээр хүмүүст бүсэлхийн тойрог эрэгтэйчүүдэд 90 см-ээс дээш, эмэгтэйчүүдэд 80 см-ээс дээш бол төвийн таргалалт гэж үзсэн ба бамбай булчирхайн зангилаатай хүмүүсийн дунд төвийн таргалалт түгээмэл ажиглагдсан нь статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байгаа нь тодорхойлогдлоо. Дүгнэлт: 1. Бамбай булчирхайн зангилааг эрт илрүүлэгт хамрагдагсдад 40.3% тохиолдож байгаа нь тогтоогдлоо. 2. Таргалалт, жингийн илүүдэлтэй хүмүүсийг хэвийн биеийн жинтэй хүмүүстэй харьцуулахад бамбайн булчирхайн зангилаа үүсэх эрсдэл 1.2-1.5 дахин их байгааг тогтоолоо.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,
    High prevalence of thyroid nodules and their association with cardiometabolic risk in Mongolia
    INTRODUCTION: Mongolia faces rising rates of obesity, diabetes, and cardiovascular disease, yet little is known about their relationship with thyroid nodules. This study aimed to assess the prevalence of thyroid nodules and their association with cardiometabolic outcomes in the Mongolian population. METHODS: A nationwide retrospective analysis was conducted among 36,395 adults who underwent thyroid ultrasound during routine health checkups. Demographic, anthropometric, and metabolic parameters were recorded, including body mass index (BMI), central obesity, blood pressure, diabetes, and cardiovascular risk based on WHO criteria. RESULTS: Thyroid nodules were identified in 40.3% (n = 14,651) of participants. Age-adjusted prevalence was 32.1% overall, 19.8% in men, and 39.2% in women, with higher rates in Ulaanbaatar (43.9%) than in rural areas (35.4%). Participants with nodules had higher BMI, central obesity, diabetes, and cardiovascular risk compared to those without nodules. Prevalence was greatest in the very high CVD risk category (60.0% in women, 33.1% in men). Multivariate models confirmed independent associations between thyroid nodules and age, female sex, obesity, and cardiovascular risk. CONCLUSIONS: Thyroid nodules are highly prevalent in Mongolia and cluster with adverse cardiometabolic outcomes. Nodules may serve as a clinical marker of elevated cardiovascular risk. Future longitudinal studies should explore potential bidirectional pathways between obesity, thyroid nodules, and cardiometabolic disease.
  • Some of the metrics are blocked by your 
    Item type:Publication,