Loading...
Бодисын солилцооны хам шинжтэй эрэгтэйчүүдийн антрофометрийн зарим үзүүлэлтийг судалсан дүн
Зохиогч
Он
2026 оны тавдугаар сарын 22
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
5
Start Page
30
End Page
36
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас гаргасан мэдээгээр хөгжиж буй орнуудын нийт хүн амын 25-30% нь бодисын солилцооны хам шинж (БСХШ)-тэй байна. БСХШ нь хэвлийн таргалалт, артерийн даралт ихсэх, цусан дахь глюкозын агууламж ихсэх, өөх тосны солилцооны алдагдал зэрэг нөхцлүүдээр тодорхойлогддог хам шинж бөгөөд зүрх судасны өвчин (ЗСӨ), тархины харвалт, чихрийн шижин зэрэг өвчнүүдийн урьдал эмгэг юм. Хөдөлгөөн багатай амьдралын хэв маяг, таргалалт нэмэгдэж байгаатай холбоотой дэлхий дахинд энэхүү хам шинж нэмэгдэж байна.БСХШ-ээс шалтгаалсан морфологи өөрчлөлт нь хүний биеийн язгуур шинжээс хамааран антропометрийн үзүүлэлтүүд өөрчлөгдөх шалтгаан болдог. Хүний бие бялдрын хөгжлийн онцлог нь нас, хүйсийн байдал, эрхлэн хийж буй ажил хөдөлмөр, ахуйн орчин, оршин суугаа байгаль цаг уурын нөхцлөөс хамааран үргэлж өөрчлөгдөж байдаг. Монгол хүмүүсийн амьдралын хэв маяг, цаг агаар, зан төлвийн онцлогоос хамааран таргалах эрсдэл нэмэгдэхээс гадна ЧШХШ2 болон ЗСӨ-өөр өвчлөх, нас барах шалтгаан болсоор байна. Манай улсад БСХШ-ийн талаар хийгдсэн судалгаанууд нь тархалт болон үүсэхэд нөлөөлж буй эрсдэлт хүчин зүйлийн талаарх судалгаа нилээд хийгдсэн байна. Иймээс өөрийн орны хүн амын дунд БСХШ-тэй хүний антропометрийн үзүүлэлтүүдийг тогтоох шаардлага зүй ёсоор гарч байна. Зорилго: Бодисын солилцооны хам шинжтэй монгол эрэгтэйчүүдийн антрофометрийн зарим үзүүлэлтийг бодисын солилцооны хам шинжгүй эрэгтэйчүүдийн үзүүлэлттэй харьцуулан тодоройлох. Арга, аргачлал: Бид судалгаанд Улаанбаатар хотын 3060 насны, нийт 227 эрэгтэйг хамруулсан. Судалгаанд оролцогсдыг 2009 оны Joint Interim Statement удирдамжийн дагуу 88 эрэгтэй (38.8%) нь БСХШ-тэй буюу тохиолдлын бүлэг, 139 эрэгтэй (61.2%) нь БСХШ-гүй буюу хяналтын бүлэг гэсэн 2 бүлэг болгов. Үр дүн: Биеийн хэмжилтийн үзүүлэлтүүдийг ийлдэс дэх ферритиний бүлгээр харьцуулахад биеийн хэмжилтийн үзүүлэлтүүд болох жин, бүсэлхийн тойрог, БЖИ, БТ/ТТ харьцаа, биеийн өөхний хувь, биеийн өөхний жин, булчингийн жин БСХШ-тэй бүлэгт статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай их (p<0.001) байв. Харин эдгээр үзүүлэлтүүдийг ийлдсийн ферритиний агууламжийн бүлэг хооронд харьцуулахад биеийн өөхний хувь ялгаатай ихсэж (p=0.037) байна. Бусад үзүүлэлтүүдийн хувьд статистик ач холбогдол бүхий ялгаа ажиглагдсангүй (p>0.05). Биеийн хэмжилтийн үзүүлэлтүүдийн эрсдэлийг шугаман регрессийн аргаар үнэлэхэд ийлдсийн ферритин түвшин нэмэгдэх эрсдэлийг БЖИ 3.2 дахин (β=3.21, p=0.036), БТ/ТТ харьцаа 7.1 дахин (β=7.11, p=0.047) нэмэгдүүлж байна. Дүгнэлт: 1. Антропометрийн болон гемодинамикийн үзүүлэлтүүд болох БЖИ, БТ, БТ/ТТ харьцаа, ДД, СД зэрэг нь БСХШ-тэй болон БСХШ-гүй бүлгийн хооронд статистик ач холбогдол бүхий ялгаатай байсан бол биеийн өндөр статистик ач холбогдолгүй (F=0.002, p=0.962) байлаа. 2. Ийлдэс дэх ферритиний агууламж нь БТ (r=0.20), БЖИ (r=0.19), БТ/ТТ харьцаа (r=0.26), биеийн өөхний хувь (r=0.23)-тай статистик ач холбогдол бүхий шууд сул хамааралтай (p<0.01) байсан ба шугаман регрессийн шинжилгээгээр БЖИ (β=3.21, p=0.036) болон бүсэлхий-ташааны харьцаа (β=7.11, p=0.047) нь ийлдэс дэх ферритиний ихсэлтийн эрсдэлийг 3.2 ба 7.1 дахин нэмэгдүүлэх бие даасан хүчин зүйл болохыг тодорхойлов.
Background: According to the World Health Organization (WHO), 25–30% of the total population in developing countries are affected by metabolic syndrome (MetS). MetS is defined as a cluster of interrelated conditions encompassing abdominal obesity, arterial hypertension, hyperglycemia, and dyslipidemia, and constitutes a significant precursor to cardiovascular disease (CVD), cerebrovascular accident (stroke), and type 2 diabetes mellitus (T2DM). The global prevalence of MetS continues to rise in parallel with increasing rates of sedentary behavior and obesity. Morphological alterations associated with MetS are reflected in changes in anthropometric parameters that vary according to individual constitutional characteristics. Physical development is a dynamic process influenced by age, sex, occupational activity, living environment, and geographic-climatic conditions. In the Mongolian population, specific lifestyle patterns, climatic factors, and behavioral characteristics further amplify the risk of obesity, thereby contributing to increasing morbidity and mortality from T2DM and CVD. Although previous studies in Mongolia have examined the prevalence of MetS and its associated risk factors, data on anthropometric profiles of individuals with MetS remain limited. Therefore, establishing normative anthropometric reference values for individuals with MetS in the Mongolian population is of critical importance. Aim: To determine and compare selected anthropometric parameters between Mongolian males with metabolic syndrome and those without metabolic syndrome. Materials and Methods: A total of 227 males aged 30-60 years residing in Ulaanbaatar city were enrolled in this study. Participants were classified into two groups according to the 2009 Joint Interim Statement (JIS) diagnostic criteria: 88 males (38.8%) met the diagnostic criteria for MetS (case group) and 139 males (61.2%) did not (control group). Results: Comparisons of anthropometric measurements stratified by serum ferritin quartiles revealed statistically significant differences in body weight, waist circumference (WC), body mass index (BMI), waist-to-hip ratio (WHR), percentage body fat, fat mass, and skeletal muscle mass between the MetS and non-MetS groups (p<0.001). When anthropometric parameters were compared across serum ferritin strata, only percentage body fat showed a statistically significant elevation (p=0.037), while no significant differences were observed for the remaining parameters (p>0.05). Linear regression analysis indicated that BMI (beta=3.21, p=0.036) and WHR (beta=7.11, p=0.047) independently increased the risk of elevated serum ferritin levels by 3.2-fold and 7.1-fold, respectively. Conclusions: 1. Anthropometric and hemodynamic parameters including BMI, waist circumference, waist-to-hip ratio, systolic blood pressure, and diastolic blood pressure were all significantly different between the MetS and non-MetS groups, whereas body height showed no statistically significant difference between the groups (F=0.002, p=0.962). 2. Serum ferritin concentration showed statistically significant weak positive correlations with waist circumference (r=0.20), BMI (r=0.19), waist-to-hip ratio (r=0.26), and body fat percentage (r=0.23) (p<0.01). Linear regression analysis identified BMI (β=3.21, p=0.036) and waist-to-hip ratio (β=7.11, p=0.047) as independent predictors associated with a 3.2-fold and 7.1-fold increased risk of elevated serum ferritin, respectively.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/1681
Эшлэл
Д.Янсанжав, З.Болорцэцэг, Д.Нямдорж, С.Энэбиш, С.Мөнхбаярлах, Ш.Үүртуяа нар. Бодисын солилцооны хам шинжтэй эрэгтэйчүүдийн антрофометрийн зарим үзүүлэлтийг судалсан дүн. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(5):30-36.