Loading...
ХДХВ-ийн халдвартай хүн амд чиглэсэн үйлчлүүлэгч төвтэй тусламж, үйлчилгээний байдал
Зохиогч
Он
2026 оны дөрөвдүгээр сарын 28
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
22
Issue
4
Start Page
87
End Page
91
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: ХДХВ-ийн халдвартай хүмүүст үзүүлэх тусламж үйлчилгээг "Хүн төвтэй" (client-centered) загварт шилжүүлэх нь эмчилгээний үр дүнг дээшлүүлэх, халдварын тархалтыг хянах гол арга юм. Эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмж болон үйлчлүүлэгчийн сэтгэл ханамжийг бодитой үнэлэх нь тусламж үйлчилгээний стратеги төлөвлөлтийг сайжруулахад чухал ач холбогдолтой. Зорилго: ХДХВийн халдвартай хүн амын дунд "хүн төвтэй" эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг тодорхойлоход чиглэсэн. Арга, аргачлал: Судалгааг байгууллагад суурилсан агшингийн загвараар гүйцэтгэв. Судалгаанд 50 үйлчлүүлэгч, сонгогдсон эрүүл мэндийн байгууллагын эмч, эмнэлгийн удирдах ажилтаныг сайн дурын үндсэн дээр хамруулж, асуумжийн дагуу ярилцаж мэдээлэл цуглуулсан. Асуумжийн баталгаат чанар (Кронбахын Альфа) 0.673-0.783 гарсан. SPSS 23.0 программ ашиглан үр дүнг дескриптив аргаар боловсруулсан. Тоон үзүүлэлтүүдэд арифметик дундаж утга, стандарт хазайлт тооцон p=<0.05 тохиолдолд статистик үнэн магадлалтай гэж дүгнэв. Үр дүн: ХДХВ-ийн халдвартай үйлчлүүлэгчид үзүүлж буй эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ ХӨСҮТ-д хэт төвлөрсөн (цусны шинжилгээ 96.8%, хэвтэн эмчлүүлэх 71.4%) байна. Нийт үйлчлүүлэгчдийн 84% нь ХӨСҮТөөс бусад байгууллагад тусламж авах хэрэгцээтэй байгаагаас доторын эмчийн үзлэг, шинжилгээ (32%), шүд (14%), мэс заслын үйлчилгээ (14%) хамгийн их эрэлттэй байна. Тусламж авахад тулгарч буй бэрхшээлийн 75%-ийг халдварын статустай холбоотой ялгаварлан гадуурхалт эзэлж байгаа ба 18% нь эмнэлгийн мэргэжилтний хандлагаас шалтгаалжээ. Байгууллагуудын 56.7% нь ХДХВ-ийн талаар сургалт явуулаагүй, зөвхөн 40% нь үйлчилгээ үзүүлэх ганцаарчилсан орчин бүрдсэн байна. Үйлчлүүлэгчийн сэтгэл ханамжид үйлчилгээ үзүүлэгчийн харилцаа хандлага (R=0.614) болон нууцлал (R=0.578) шууд хүчтэй хамааралтай (р=0.0001) байна. Дүгнэлт: ХДХВ-ийн тусламж үйлчилгээ ХӨСҮТ-д хэт төвлөрсөн, анхан болон лавлагаа шатлалын эмнэлгүүдийн бэлэн байдал хангалтгүй байна. "Хүн төвтэй" үйлчилгээг төлөвшүүлэхэд эмнэлгийн мэргэжилтний харилцаа, хандлагыг сайжруулах, нууцлалыг хангах, тасралтгүй сургалт явуулах нэн шаардлагатай байна.
Background: Transitioning HIV care toward a client-centered model is a key strategy for improving treatment outcomes and controlling the spread of HIV infection. Evaluating service accessibility, quality, and client satisfaction is essential for improving strategic planning and strengthening health service delivery. Aim: To assess the accessibility and quality of client-centered health services among people living with HIV. Materials and methods: A facility-based cross-sectional study was conducted. Data were collected using structured questionnaires from 50 clients and 30 health managers who participated voluntarily. The reliability of the questionnaire, measured using Cronbach’s alpha, ranged from 0.673 to 0.783. Data were analyzed using SPSS version 23.0 with both descriptive and analytical statistical methods. Quantitative variables were summarized using means and standard deviations, and statistical significance was determined at p < 0.05. Results: HIV-related services were found to be highly centralized at the NCCD, particularly for blood testing (96.8%) and inpatient care (71.4%). Overall, 84% of clients reported the need to access services outside NCCD, with the highest demand for internal medicine (32%), dental services (14%), and surgical services (14%). Among the barriers to accessing care, 75% were related to stigma and discrimination associated with HIV status, while 18% were linked to healthcare workers’ attitudes. In addition, 56.7% of healthcare facilities had not conducted HIV-related training, and only 40% had dedicated rooms ensuring confidentiality. Client satisfaction was strongly correlated with healthcare providers’ attitudes and communication (R = 0.614) and confidentiality (R = 0.578), both showing significant associations (p = 0.000). Conclusion: HIV services remain highly centralized at NCCD, while the readiness of primary and referral healthcare facilities remains insufficient. Strengthening a client-centered care approach requires improving healthcare workers’ attitudes and communication, ensuring confidentiality, and implementing continuous HIV-related training for healthcare providers.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/22
Эшлэл
Д.Хулан, Г.Хишигдэлгэр, Ч.Ууган-Оюун, А.Индра, С.Эгшиглэн, Х.Даваажав нар. ХДХВ-ийн халдвартай хүн амд чиглэсэн үйлчлүүлэгч төвтэй тусламж, үйлчилгээний байдал. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2026;22(4):87-91.