Loading...
Сувилахуйн сургуулийн оюутнуудын дунд зан үйлийн анхдагч эрсдэлт хүчин зүйлсийн тархалтыг судлах нь
Он
2023 оны арван нэгдүгээр сарын 3
Төрөл
journal article
Journal
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан
Volume
19
Issue
5
Start Page
71
End Page
76
ISSN
2959-6947
Хураангуй
Үндэслэл: НҮБ-ын төрөлжсөн агентлагаас 2015-2016 онд хийсэн үнэлгээгээр Монголчуудын нийт нас баралтын 77.0%-ийг халдварт бус өвчин эзэлж байгаагийн 32.0% нь 30-70 насныхан байв. Монгол Улсын хүн амын дунд цусны эргэлтийн тогтолцооны өвчин, хавдрын шалтгаант нас баралт сүүлийн З0-аад жилд тогтмол эхний байрыг эзэлж, жил ирэх тутам тухайн өвчний улмаас нас барсан хүний тоо нэмэгдсээр байна. Халдварт бус өвчинд нөлөөлөх түгээмэл эрсдэл хүчин зүйлсийн тархалтын мэдээллийн анхдагч эх сурвалж нь STEPS судалгаа байдаг тул ДЭМБ-ийн зөвлөмжийн дагуу Монгол Улс 2005, 2009, 2013, 2019 онуудад уг судалгааг амжилттай хийсэн. Хамгийн сүүлд хийгдсэн STEPS-IV судалгаагаар 15-69 насны хүн амын 24.2% тамхи татдаг, 10 хүн тутмын 3 нь одоогоор архи, согтууруулах ундаа хэрэглэгчид байв. Түүнчлэн нийт хүн амын 19.8% (эрэгтэйчүүдийн 28.2%, эмэгтэйчүүдийн 11.5%) архи согтууруулах ундааг “хэтрүүлэн хэрэглэх” эрсдэлт зан үйлтэй байгаа нь анхаарал татаж байна. Иймээс бид Монгол Улсын хүн амын онцлог бүлэг болох залуучууд, түүн дотор эрүүл мэндийн чиглэлээр суралцаж буй залуусын халдварт бус өвчин болон зан үйлийн анхдагч эрсдэлт хүчин зүйлийг судалж тогтоохоор энэхүү судалгааг сонгон авсан. Зорилго: Сувилагч мэргэжлээр суралцаж буй оюутнуудын зан үйлийн эрсдэлт хүчин зүйл (архи, тамхи, дам тамхидалт, жимс, хүнсний ногоо, өөх тос, давсны хэрэглээ, хөдөлгөөний идэвхи)-ийн тархалтыг тодорхойлох. Арга, аргачлал: Сувилахуйн сургуулийн “Сувилахуйн бакалавр”-ын мэргэжлээр суралцаж буй 510 оюутныг судалгаанд хамруулсан. ДЭМБ-аас 2017 онд шинэчлэн гаргасан Хоол боловсруулах өвчний шаталсан судалгааны асуумжийг Монгол орны онцлог, Засгийн газар ба ЭМЯ-ны хүсэлт, шаардлагад нийцүүлэн боловсруулсан STEPS IV судалгааны асуумжаас зан үйлийн анхдагч эрсдэлт хүчин зүйсийг тодорхойлох асуулгын хэсгийг ашигласан6. Үр дүн: Зан үйлийн анхдагч эрсдэлт хүчин зүйлсийн үнэлгээгээр нийт оюутнуудын 4.8% (11) одоо тамхи татдаг бол 72.2% (164) нь архи, согтууруулах ундааны зүйлс хэрэглэж байсан, 74.9% (170) жимс, жимсгэнэ ба хүнсний ногооны хэрэглээ хангалтгүй, 20.3% (46) дасгал хөдөлгөөний дутагдалтай байна. Судалгаанд оролцогчдын 7 хоногийн жимс, жимсгэний хэрэглээг судлахад 20.3% (46) нь 0-1 удаа, 43.1% (98) нь 2-3 удаа хэрэглэдэг байгаа нь нийт оюутнуудын дунд жимс, жимсгэний хэрэглээ хангалтгүй байгааг харуулж байна. Хүнсний ногооны 7 хоногийн хэрэглээг судлахад 31.3% (71) нь өдөр бүр, 25.1% (57) нь 7 хоногийн 5-6 өдөрт, 28.2% (74) нь 7 хоногийн 3-4 хоногт тус тус хэрэглэдэг байв. Жимс жимсгэнэ, хүнсний ногооны хэрэглээг сувилагч мэргэжлээр суралцагчдад судлахад ижил насны бүлгийн хүн амын хэрэглээтэй ойролцоо байна. Судалгаанд оролцогчдын 82.8% (188) нь хоолондоо ургамлын гаралтай тосыг хэрэглэдэг байсан бөгөөд гэртээ бэлтгэсэн хоолыг 10.6% (24) өдөр бүр, 1.8% (4) нь 7 хоногийн 6 өдөрт, 8.8% (20) 5 өдөрт, 12.8% (29) 4 өдөрт, 19.8% (45) 3 өдөрт, 46.2% (105) нь 2-оос цөөн өдөрт тус тус хэрэглэж байна. Судалгаанд оролцогчдын дасгал хөдөлгөөнийг үнэлэхэд өндөр эрчимтэй дасгалыг 95 (41.9%), дунд эрчимтэй дасгалыг 114 (50.2%) оюутан хичээл болон ажлын байрандаа 10 минутээс дээш хугацаанд хийдэг байсан. Харин чөлөөт цагаараа өндөр идэвхитэй биеийн хөдөлгөөн, фитнесс эсвэл зохиомол хөдөлгөөнийг 81 (35.7%), дунд зэргийн эрчимтэй хөдөлгөөнийг 133 (58.6%) оюутан 10 минутаас дээш хугацаанд хийдэг гэсэн нь чөлөөт цагаараа илүү их эрчимтэй хөдөлгөөн хийдэг болохыг харуулж байна. Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдсан оюутнуудын 74.9%-д жимс, жимсгэнэ ба хүнсний ногооны хэрэглээ хангалтгүй, 79.7% нь дасгал хөдөлгөөний хомсдолтой, 4.8% нь тамхи татдаг, дам тамхидалтад 13.7% нь өдөр бүр өртдөг, 72.2% нь архи, согтууруулах ундааны зүйлс хэрэглэж байсан ба нийт оюутнуудын дунд давсны хэрэглээ өндөр байна.
Background: In 2015-2016 evaluation done by the United Nations specialized agency, non-communicable diseases accounted for 77.0% of all Mongolian people’ mortality, of which 32.0% were in the 30-70 age group. Among the population of Mongolia, the death caused by diseases of the circulatory system and cancer has consistently occupied the first place in the last 20 years, and the number of people who died due to these diseases is increasing every year. As the primary source of data on prevalence of common risk factors for non-communicable diseases is the STEPS survey, Mongolia successfully conducted the survey in 2005, 2009, 2013, and 2019 according to WHO recommendations. According to the most recent STEPS-IV survey, 24.2% of the population aged 15-69 were smokers, and 3 out of 10 were current drinkers. In addition, it is noteworthy that 19.8% of the total population (28.2% of men and 11.5% of women) have the risky behavior of “excessive consumption” of alcoholic beverages. Therefore, we selected this study to investigate the primary risk factors of non-communicable diseases and behaviors of young people, who are studying in health sector. Materials and Methods: 510 students studying “Bachelor of Nursing” at the School of Nursing were included in the study. WHO revised the step-by-step study questionnaire of Digestive Diseases in 2017 and team used the section STEPS IV study questionnaire which designed to meet the specific needs of Mongolia and the requests and requirements of the Government and the Ministry of Health to determine the behavioral primary risk factors. Results: Based on the assessment of primary behavioral risk factors, 4.8% (11) of all students were current smokers, 72.2% (164) had consumed alcoholic beverages, 74.9% (170) had insufÏcient intake of fruits and vegetables, 20.3% had (46 ) lack of exercise. When studying the consumption of fruits and berries in 7 days of the week from the participants, 20.3% (46) consume them 0-1 times per week and 43.1% (98) consume them 2-3 times per week, which shows that the consumption of fruits and berries among all students is insufÏcient. When studying the 7-day consumption of vegetables, 31.3% (71) consumed them every day, 25.1% (57) 5-6 days a week, and 28.2% (74) 3-4 days a week. In a study of nursing students, consumption of fruits and vegetables was similar to that of the general population of the same age group. 82.8% (188) of the respondents used vegetable oil in their food and 10.6% (24) eat food prepared at home every day, 1.8% (4) 6 days a week, 8.8% (20) 5 days, 12.8% (29) 4 days, 19.8% (45) 3 days, 46.2% (105) are used less than 2 days respectively. When assessing the physical activity of the participants, 95 (41.9%) students engaged in high-intensity exercise and 114 (50.2%) students engaged in moderate-intensity exercise for more than 10 minutes in class and at work. On the other hand, 81 (35.7%) students do high-intensity, 133 (58.6%) students do moderate-intensity physical activity, fitness or artificial exercise in their free time for more than 10 minutes, which indicates that they do more physical activity in their free time. Conclusion: 74.9% of the students who participated in the study had insufÏcient consumption of fruits, vegetables, and fruits, 79.7% lacked exercise, 4.8% smoked, 13.7% were exposed to secondhand smoke every day, 72.2% used alcohol and alcoholic beverages, and the total salt intake is high among students.
Нэмэлт мэдээлэл
Бүрэн эх: https://journal.mnums.edu.mn/index.php/emsu/article/view/930
Эшлэл
Сарнай, Г.Баярбат, М.Үзмээ, Б.Солонго, Б.Оюунгоо. Сувилахуйн сургуулийн оюутнуудын дунд зан үйлийн анхдагч эрсдэлт хүчин зүйлсийн тархалтыг судлах нь. Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан. 2023;19(5):71-76.